Data publikacji : 2026-09-25

Uniwersalne projektowanie oceniania (UDA) w perspektywie sprawiedliwości i trafności pomiaru w pedagogice włączającej

Abstrakt

Artykuł analizuje koncepcję uniwersalnego projektowania oceniania (UDA) w perspektywie pedagogiki włączającej oraz debat nad sprawiedliwością i trafnością pomiaru edukacyjnego. Punktem wyjścia jest refleksja nad napięciem między deklarowaną inkluzyjnością systemów edukacji a utrwalonymi, selekcyjno-normatywnymi modelami oceniania. Tekst ma charakter krytycznego, narracyjnego przeglądu literatury i obejmuje rekonstrukcję teoretycznych podstaw UDA oraz jego rozwinięcia systemowego (UDAS), ze szczególnym uwzględnieniem pojęcia konstruktu oceniania i wariancji niezwiązanej z mierzonym konstruktem. Omówiono również stan badań empirycznych dotyczących wpływu rozwiązań projektowych na dostępność oceniania i trafność pomiaru. Analiza wskazuje, że odpowiednio projektowane modyfikacje mogą ograniczać bariery proceduralne bez naruszania istoty ocenianej kompetencji, jednak dostępne dowody mają nadal charakter cząstkowy i pilotażowy. W artykule podkreślono także ograniczenia i warunki wdrażania UDA oraz trudności związane z bardziej systemowym podejściem reprezentowanym przez UDAS.

Słowa kluczowe:

uniwersalne projektowanie oceniania (UDA, edukacja włączająca, sprawiedliwość oceniania, dostępność edukacyjna



Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne


Cited by / Share


Roczniki Pedagogiczne · ISSN 2080-850X | eISSN 2544-5243 · DOI: 10.18290/rped
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)