Mądrość i szacunek w praktyce działania społecznego

Barbara Kromolicka

doi:10.18290/rped26182.2

Data publikacji : 2026-06-19

Tom 18 Nr 2 (2026)

Mądrość i szacunek w praktyce działania społecznego

Barbara Kromolicka

https://orcid.org/0000-0002-1831-6623

DOI: https://doi.org/10.18290/rped26182.2

Abstrakt

Sens społecznego działania zgodny jest z założeniami humanizmu, w których podstawową wartością jest człowiek i jego dobro. Za najważniejsze elementy opisywanej aktywności przyjmuje się uznanie godności osoby, znaczenie relacji międzyludzkich, prawo do rozwoju. Służy to wsparciu człowieka, zwłaszcza w trudnej sytuacji. Kluczowymi wartościami społecznego działania jest mądrość w realizowanych czynnościach i szacunek wobec podejmowanego zadania, a w nim podmiotowe traktowanie adresata owego działania. Przykładem realizowania tych wartości, obrazującym złożoność działania człowieka, jest społeczny projekt Szlachetna Paczka, w ramach którego jednostka wchodzi w relacje z osobami znajdującymi się w trudnej sytuacji życiowej w swoim otoczeniu społecznym.

Słowa kluczowe:

mądrość, szacunek, działanie społeczne

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Aronson, E., i Aronson, J. (2011). Człowiek – istota społeczna (J. Radzicki, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Barbier, J.-M. (2016). Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć (E. Marynowicz-Hetka, tłum. i oprac.). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Basińska, A., Kropisz, A., Łukasik, M., i Ziemba, J. (2025). Raport o biedzie 2025. Biedańsk. Szlachetna Paczka. https://www.szlachetnapaczka.pl/raport-o-biedzie/

Familiaris (21.11.2024). Rola etyki w relacjach międzyludzkich: szacunek, zaufanie i uczciwość. Familiaris.org. https://www.familiaris.org/post/rola-etyki-w-relacjach-mi%C4%99dzyludzkich-szacunek-zaufanie-i-uczciwo%C5%9B%C4%87

Frąckowiak, T. (2007). O pedagogice nadziei. Fascynacje i asocjacje aksjologiczne. Wydawnictwo Naukowe UAM.

Goleman, D. (2016). Siła dobra. Świat oczami Dalajlamy (J. Grabiak-Pasiok, A. Zdziemborska, tłum.). Wydawnictwo Rebis

Hessen, S. (1931). Podstawy pedagogiki (A. Zieleńczyk, tłum.). Nasza Księgarnia.

Homplewicz, J. (1996). Etyka pedagogiczna. Podręcznik dla wychowawców. Wydawnictwo Salezjańskie.

Kaczmarek, J. (2017). Mądrość jako rozumienie świata. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, (27), 49–62. https://doi.org/10.18778/1508-1117.27.03

Kałużna-Wielobób, A. (2014). Psychologiczne koncepcje mądrości. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 17(4), 63–79.

Kawula, S. (1996). Studia z pedagogiki społecznej. Wydawnictwo WSP.

Kiciński, K. (2002). Orientacje moralne społeczeństwa polskiego W: J. Mariański (red), Kondycja moralna społeczeństwa polskiego (s. 369–403). Wydawnictwo WAM, Polska Akademia Nauk.

Kromolicka, B. (2012). Doświadczanie człowieczeństwa – rozważania w pigułce. W: I. Kubiaczyk, K. Marzec-Holka, A. Radziewicz-Winnicki, W. Ambrozik, J. Modrzewski, P. Stępniak i P. Frąckowiak (red.), Wartości, symbole i znaki dobra w pedagogice społecznej (s. 115–121). Wydawnictwo Naukowe UAM.

Królczyk, M. (2021). Autorytet moralny – wyzwanie dla wychowawców współczesnej młodzieży. https://bursa.nowotarski.edu.pl/wp-content/uploads/2021/04/AUTORYTET-M.Krolczyk.pdf

Kunowski, S. (1981). Podstawy współczesnej pedagogiki. Wydawnictwo Salezjańskie.

Mariański, J. (2002). Wstęp. W: J. Mariański (red.), Kondycja moralna społeczeństwa polskiego (s. 5–20). Wydawnictwo WAM, Polska Akademia Nauk.

Olbrycht, K. (2018). Miejsce szacunku w wychowaniu do wartości. W: I Jazukiewicz i E. Rojewska (red.), Szacunek jako sprawność moralna w wychowaniu (s. 33–53). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Ossowska, M. (1983). O pojęciu godności W: M. Ossowska, M. Ofierska i M. Smoła (red), O człowieku, moralności i nauce. Miscellanea (s. 441–450). PWN.

Ostrowska, U. (2018). Mądrość i szacunek z perspektywy aksjologicznej. W: I. Jazukiewicz i E. Rojewska (red), Szacunek jako sprawność moralna w wychowaniu (s. 13–31). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego

Ruciński, S. (1988). Wychowanie jako wprowadzanie w życie wartościowe (wyd. 2). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Sennett, R. (2012). Szacunek w świecie nierówności (J. Dzierzgowski, tłum.). Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza.

Skarga, B. (2007). Człowiek to nie jest piękne zwierzę. Wydawnictwo Znak.

Socha, P. (2000). Psychologia rozwoju duchowego – zarys zagadnienia. W: P. Socha (red.), Duchowy rozwój człowieka. Fazy życia, osobowość, wiara, religijność (s. 15–44). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Suchodolski, B. (1975). Labirynty współczesności. Niewola i wolność człowieka. Państwowy Instytut Wydawniczy.

Szlachetna Paczka (b.r.). Czym jest mądra pomoc w Szlachetnej Paczce?. https://www.szlachetnapaczka.pl/pomoc-powodzianom/

Szlachetna Paczka (b.r.). Zmieniamy świat na dobre. https://www.szlachetnapaczka.pl/o-paczce/

Sztompka, P. (2015). Szacunek. W: M. Bogunia-Borowska (red), Fundamenty dobrego społeczeństwa. Wartości (s. 251–261). Wydawnictwo Znak.

Szymaniak, J. (2021). Dlaczego potrzebujemy nowego myślenia o edukacji w czasach kryzysu wartości?. Refleksje. Zachodniopomorski Dwumiesięcznik Oświatowy. Od 1991 roku, (6), 28–36.

Tischner, J. (2006). Studia z filozofii świadomości. Instytut Myśli Józefa Tischnera.

Weber, M. (2002). Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej (D. Lachowska, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wiśniewski, L., i Bimer, A. (2019). Trzeba krzyczeć w obronie deptanych wartości. Wydawnictwo Rebis.

Witkowski, L. (2005). Człowiek i profesjonalizm w pracy socjalnej (czyli jak bronić wolontariat przed woluntaryzmem – spojrzenie filozofa). W: B. Kromolicka (red.), Wolontariat w obszarze humanistycznych wyzwań opiekuńczych (s. 19–33). Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”.

Wojnar, I. (2012). Pedagogika niepokoju. Ruch Pedagogiczny, 83(3), I–VII.

Woroniecki, J. (1995). Katolicka etyka wychowawcza. T. 2: Etyka szczegółowa. Cz. 2. Redakcja Wydawnictw KUL.