Mądrość i szacunek w praktyce działania społecznego

Barbara Kromolicka

doi:10.18290/rped26182.2

Published : 2026-06-19

Vol. 18 No. 2 (2026)

Wisdom and Respect in Social Action

Barbara Kromolicka

https://orcid.org/0000-0002-1831-6623

DOI: https://doi.org/10.18290/rped26182.2

Abstract

The meaning of social action is consistent with the principles of humanism, in which the fundamental value is the human being and his or her well-being. It is of utmost importance to acknowledge human dignity, the significance and value of interpersonal relationships, and the right to development. They are essential for assisting the person, particularly in a difficult situation. Values that are crucial for social action are wisdom in the actions taken and respect for the specific task, as well as treating the recipient as a subject. The importance of these values, whose implementation illustrates the complexity of human actions, is the social project called the Noble Gift (Szlachetna Paczka), through which a person establishes a relationship with a person experiencing hardship in their social environment.

Keywords:

wisdom, respect, social action

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Aronson, E., i Aronson, J. (2011). Człowiek – istota społeczna (J. Radzicki, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Barbier, J.-M. (2016). Leksykon analizy aktywności. Konceptualizacje zwyczajowych pojęć (E. Marynowicz-Hetka, tłum. i oprac.). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Basińska, A., Kropisz, A., Łukasik, M., i Ziemba, J. (2025). Raport o biedzie 2025. Biedańsk. Szlachetna Paczka. https://www.szlachetnapaczka.pl/raport-o-biedzie/

Familiaris (21.11.2024). Rola etyki w relacjach międzyludzkich: szacunek, zaufanie i uczciwość. Familiaris.org. https://www.familiaris.org/post/rola-etyki-w-relacjach-mi%C4%99dzyludzkich-szacunek-zaufanie-i-uczciwo%C5%9B%C4%87

Frąckowiak, T. (2007). O pedagogice nadziei. Fascynacje i asocjacje aksjologiczne. Wydawnictwo Naukowe UAM.

Goleman, D. (2016). Siła dobra. Świat oczami Dalajlamy (J. Grabiak-Pasiok, A. Zdziemborska, tłum.). Wydawnictwo Rebis

Hessen, S. (1931). Podstawy pedagogiki (A. Zieleńczyk, tłum.). Nasza Księgarnia.

Homplewicz, J. (1996). Etyka pedagogiczna. Podręcznik dla wychowawców. Wydawnictwo Salezjańskie.

Kaczmarek, J. (2017). Mądrość jako rozumienie świata. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, (27), 49–62. https://doi.org/10.18778/1508-1117.27.03

Kałużna-Wielobób, A. (2014). Psychologiczne koncepcje mądrości. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja, 17(4), 63–79.

Kawula, S. (1996). Studia z pedagogiki społecznej. Wydawnictwo WSP.

Kiciński, K. (2002). Orientacje moralne społeczeństwa polskiego W: J. Mariański (red), Kondycja moralna społeczeństwa polskiego (s. 369–403). Wydawnictwo WAM, Polska Akademia Nauk.

Kromolicka, B. (2012). Doświadczanie człowieczeństwa – rozważania w pigułce. W: I. Kubiaczyk, K. Marzec-Holka, A. Radziewicz-Winnicki, W. Ambrozik, J. Modrzewski, P. Stępniak i P. Frąckowiak (red.), Wartości, symbole i znaki dobra w pedagogice społecznej (s. 115–121). Wydawnictwo Naukowe UAM.

Królczyk, M. (2021). Autorytet moralny – wyzwanie dla wychowawców współczesnej młodzieży. https://bursa.nowotarski.edu.pl/wp-content/uploads/2021/04/AUTORYTET-M.Krolczyk.pdf

Kunowski, S. (1981). Podstawy współczesnej pedagogiki. Wydawnictwo Salezjańskie.

Mariański, J. (2002). Wstęp. W: J. Mariański (red.), Kondycja moralna społeczeństwa polskiego (s. 5–20). Wydawnictwo WAM, Polska Akademia Nauk.

Olbrycht, K. (2018). Miejsce szacunku w wychowaniu do wartości. W: I Jazukiewicz i E. Rojewska (red.), Szacunek jako sprawność moralna w wychowaniu (s. 33–53). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Ossowska, M. (1983). O pojęciu godności W: M. Ossowska, M. Ofierska i M. Smoła (red), O człowieku, moralności i nauce. Miscellanea (s. 441–450). PWN.

Ostrowska, U. (2018). Mądrość i szacunek z perspektywy aksjologicznej. W: I. Jazukiewicz i E. Rojewska (red), Szacunek jako sprawność moralna w wychowaniu (s. 13–31). Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego

Ruciński, S. (1988). Wychowanie jako wprowadzanie w życie wartościowe (wyd. 2). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Sennett, R. (2012). Szacunek w świecie nierówności (J. Dzierzgowski, tłum.). Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza.

Skarga, B. (2007). Człowiek to nie jest piękne zwierzę. Wydawnictwo Znak.

Socha, P. (2000). Psychologia rozwoju duchowego – zarys zagadnienia. W: P. Socha (red.), Duchowy rozwój człowieka. Fazy życia, osobowość, wiara, religijność (s. 15–44). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Suchodolski, B. (1975). Labirynty współczesności. Niewola i wolność człowieka. Państwowy Instytut Wydawniczy.

Szlachetna Paczka (b.r.). Czym jest mądra pomoc w Szlachetnej Paczce?. https://www.szlachetnapaczka.pl/pomoc-powodzianom/

Szlachetna Paczka (b.r.). Zmieniamy świat na dobre. https://www.szlachetnapaczka.pl/o-paczce/

Sztompka, P. (2015). Szacunek. W: M. Bogunia-Borowska (red), Fundamenty dobrego społeczeństwa. Wartości (s. 251–261). Wydawnictwo Znak.

Szymaniak, J. (2021). Dlaczego potrzebujemy nowego myślenia o edukacji w czasach kryzysu wartości?. Refleksje. Zachodniopomorski Dwumiesięcznik Oświatowy. Od 1991 roku, (6), 28–36.

Tischner, J. (2006). Studia z filozofii świadomości. Instytut Myśli Józefa Tischnera.

Weber, M. (2002). Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej (D. Lachowska, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wiśniewski, L., i Bimer, A. (2019). Trzeba krzyczeć w obronie deptanych wartości. Wydawnictwo Rebis.

Witkowski, L. (2005). Człowiek i profesjonalizm w pracy socjalnej (czyli jak bronić wolontariat przed woluntaryzmem – spojrzenie filozofa). W: B. Kromolicka (red.), Wolontariat w obszarze humanistycznych wyzwań opiekuńczych (s. 19–33). Wydawnictwo Edukacyjne „Akapit”.

Wojnar, I. (2012). Pedagogika niepokoju. Ruch Pedagogiczny, 83(3), I–VII.

Woroniecki, J. (1995). Katolicka etyka wychowawcza. T. 2: Etyka szczegółowa. Cz. 2. Redakcja Wydawnictw KUL.