Pobyt nieletnich w placówce resocjalizacyjnej jako doświadczenie motywujące do zmiany

Hubert Kupiec

doi:10.18290/rped26182.4

Data publikacji : 2026-06-19

Tom 18 Nr 2 (2026)

Pobyt nieletnich w placówce resocjalizacyjnej jako doświadczenie motywujące do zmiany

Hubert Kupiec

DOI: https://doi.org/10.18290/rped26182.4

Abstrakt

Jednym z najbardziej rozpowszechnionych, zarówno w teorii, jaki i praktyce, wskaźników efektywności resocjalizacji są zachodzące u osób niedostosowanych społecznie zmiany w zachowaniu. Artykuł zawiera wyniki badań, których celem było rozpoznanie zmian, które dostrzegają nieletni przebywający w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. W tym celu zastosowano metodę sondażu diagnostycznego i na próbie 506 nieletnich z 12 losowo wybranych placówek w kraju przeprowadzono ankietę w kontakcie bezpośrednim. Uzyskane dane wskazują, że nieletni doświadczający pobytu w tego typu placówkach największe zmiany dostrzegają w poprawie swojego zachowania względem rodziców oraz funkcjonowaniu w roli ucznia, natomiast znacznie mniejsze, choć również istotne statystycznie, w relacjach z kolegami i koleżankami oraz przejawianiu zachowań problemowych. Odnotowane zmiany w zachowaniu nieletnich są jednak w większości krótkotrwałe (zanikają po opuszczeniu ośrodka), gdyż są głównie rezultatem kontroli sprawowanej przez wychowawców oraz rozwijania zainteresowań na zajęciach w czasie wolnym od obowiązków szkolnych, a nie wewnętrznej przemiany.

Słowa kluczowe:

resocjalizacja, nieletni, zmiana, młodzieżowe ośrodki wychowawcze

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Ambrozik, W. (2010). Społeczność lokalna jako płaszczyzna funkcjonowania systemu profilaktyczno-resocjalizacyjnego. Resocjalizacja Polska, (1), 157–173.

Ambrozik, W. (2013). Totalny, stygmatyzujący i wykluczający charakter oddziaływań resocjalizacyjnych. Resocjalizacja Polska, (5), 13–21.

Bartkowicz, Z., i Chudnicki, A. (2015). Konflikty z prawem byłych wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Resocjalizacja Polska, (10), 137–148.

Czapów, Cz. (1978). Wychowanie resocjalizujące. Elementy metodyki i diagnostyki. PWN.

Dąbrowska, A. (2023). Zasoby osobiste i społeczne a dobrostan psychiczny wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dobijański, M., Kamiński, A., Kupiec, H., i Mielczarek, M. (2024). Wydarzenia nadzwyczajne w placówkach resocjalizacyjnych: uwarunkowania, przejawy i metody zapobiegania. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Granosik, M., Gulczyńska, A., i Szczepanik, R. (2015). Przekształcanie klimatu społecznego ośrodków wychowawczych dla młodzieży nieprzystosowanej społecznie (MOS i MOW), czyli o potrzebie rozwoju dyskursu profesjonalnego oraz działań upełnomocniających. W: J. E. Kowalska, A. Sobczak i A. Kaźmierczak (red.), Zapobieganie wykluczeniu z systemu edukacji dzieci i młodzieży nieprzystosowanej społecznie. Dobre praktyki pracy edukacyjnej (s. 195–230). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Groth, J. (2007). Rozumowanie moralne nieletnich przestępców. Ruch prawniczy, ekonomiczny i socjologiczny, 69(3), 191–205.

Huczuk-Kapluk, S., i Pytka, A. (2019). Funkcjonowanie w rodzinie nieletnich z ośrodków kuratorskich. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 585(10), 23–34. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6836

Konopczyński, M. (2006). Metody twórczej resocjalizacji. Teoria i praktyka wychowawcza. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Konopczyński, M. (2014). Pedagogika resocjalizacyjna. W stronę działań kreujących. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kucharewicz, J. (2015). Dlaczego dziecko staje się przestępcą? Funkcjonowanie rodziny a rodzaj zachowania przestępczego nieletnich chłopców. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie, 85, 245–261.

Kupiec, H. (2019). Tożsamość nieletnich a motywacja do zmiany w warunkach placówki resocjalizacyjnej. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Kupiec, H., i Zięciak, M. (2024). Kompetencje społeczne nieletnich przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Probacja, (1), 55–78. https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.4140

Lipkowski, O. (1976). Resocjalizacja. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

NIK (2017). Działalność resocjalizacyjna młodzieżowych ośrodków wychowawczych [raport]. Nr ewid. 153/2017/P/17/099/LSZ. https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/17/099/

Noszczyk-Bernasiewicz, M. (2013). Płynna struktura rodzin pochodzenia w biografiach nieletnich przestępców. W: M. Bargel, E. Janigová, E. Jarosz i M. Jůzl (red.), Sociální pedagogika v kontextu životních etap člověka (s. 415–426). Institut mezioborových studii.

Paluch, M. (2020). Profilaktyka problemów zdrowia psychicznego w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych w 2019 roku. Wyniki badania ankietowego. Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Pytka, L. (2000). Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne i metodyczne. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Ryan, M. R., i Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020

Spear, L. P., i Varlinskaya, E. I. (2010). Sensitivity to ethanol and other hedonic stimuli in an animal model of adolescence: Implications for prevention science?. Developmental Psychobiology, 52(3), 236–243. https://doi.org/10.1002/dev.20457

Staniaszek, M. (2018). Diagnoza klimatu społecznego młodzieżowych ośrodków wychowawczych w Polsce. Studia Pedagogica Ignatiana, 21(1), 175–197. https://doi.org/10.12775/SPI.2018.1.008

Steinberg, L. (2004). Risk taking in adolescence: What changes, and why?. Annals of the New York Academy of Sciences, 1021(1), 51–58. https://doi.org/10.1196/annals.1308.005

Urban, B. (2000). Zaburzenia w zachowaniu i przestępczość młodzieży. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Dz.U. 2022, poz. 1700.

Wójcik, D. (1984). Nieprzystosowanie społeczne młodzieży. Analiza psychologiczno-kryminologiczna. Ossolineum

Zięciak, M. (2020). Samodzielność i usamodzielnianie wychowanków w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.