Edukacja tanatologiczna w erze cyfrowej

Edyta Sielicka

doi:10.18290/rped26182.3

Published : 2026-06-19

Vol. 18 No. 2 (2026)

Thanatological Education in the Digital Age

Edyta Sielicka

https://orcid.org/0000-0002-8704-9290

DOI: https://doi.org/10.18290/rped26182.3

Abstract

The article addresses the issue of thanatological education of children and adolescents considering contemporary psychosocial challenges and functioning in the digital era. The analysis is based on statistical data and institutional reports indicating the scale of boundary experiences, such as the death of close relatives, bereavement, and suicidal behaviors among young people. These experiences constitute an important element of psychosocial development while revealing deficits in systemic educational support in this area. The article emphasizes the need to conceptualize thanatological education as both a systemic and non-systemic task, with particular focus on schools and digital environments as potential venues of support. It discusses the opportunities and limitations of mediated communication and virtual forms of memorialization, highlighting their significance in coping with loss and in building supportive communities. The conclusions point to the need for professionalizing thanatological education, integrating digital tools with real relational support, and maintaining ethical sensitivity in working with the boundary experiences of young people.

Keywords:

thanatological education, support, loneliness, new technologies

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Bednarska, E. (2025). Wczesnoszkolna edukacja tanatologiczna – możliwości i problemy. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 638(3), 13–29.

Biuro ds. Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym (2025). Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020-2024 na podstawie danych KGP na dzień 17.01.2025. https://zapobiegajmysamobojstwom.pl/wp-content/uploads/Raport-zachowania-samobojcze-2020-2024-2.pdf

Boss, P. (2010). The trauma and complicated grief of ambiguous loss. Pastoral Psychology, 59, 137–145. https://doi.org/10.1007/s11089-009-0264-0

Dębski, M., Pyżalski, J., Borchet, J., i Witkowska, H. (2025). Dobre i złe wiadomości – życie online i offline a zdrowie psychiczne polskich nastolatków [raport]. Fundacja Dbam o Mój Zasięg.

Fabiś, A. (2011). Śmierć w całożyciowym procesie kształcenia. Rocznik Andragogiczny, 18, 131–146.

Flis, J., i Dębski, M. (2023). MŁODE GŁOWY. Otwarcie o zdrowiu psychicznym: Raport z badania dotyczącego zdrowia psychicznego, poczucia własnej wartości i sprawczości wśród młodych ludzi w Polsce. Fundacja UNAWEZA.

Główny Urząd Statystyczny (2025). Rocznik demograficzny 2025. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/rocznik-demograficzny-2025,3,19.html

Grzybowski, P. P. (2009). Praktyczne cele i aspekty kształcenia tanatologicznego pedagogów i nauczycieli. W: J. Binnebesel, A. Janowicz i P. Krakowiak (red.), Jak rozmawiać z uczniami o końcu życia i wolontariacie hospicyjnym (s. 7–19). Via Medica.

Janicka, I. (2017). „Post mortem” – niezwykła moda na fotografię pośmiertną. W: J. Kita i M. Korybut-Marciniak (red.), Życie prywatne Polaków w XIX wieku. T. 6. Moda i styl życia (s. 83–96). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8088-801-2.06

Jeziorski, I. (2022). Wirtualna tanatopraktyka. Antropologia śmierci w XXI wieku. Świat i Słowo, 1(38), 85–104. https://doi.org/10.53052/17313317.2022.07

Kübler-Ross, E. (2007). Dzieci i śmierć (M. Gajdzińska, tłum.). Media Rodzina.

Naumiuk, A. (2010). O śmierci w procesie wychowania. W: M. Górecki (red.), Prawda umierania i tajemnica śmierci (s. 176–193). Wydawnictwo Akademickie „Żak”.

Ogryzko-Wiewiórowska, M. (1991). Rodzina i śmierć. Studia Socjologiczne, (1-2), 69–90.

Ratkowska, L. (2008). Wieczność w sieci, czyli o występujących w Internecie formach żałoby. Ikonosfera, (2). https://www.ikonosfera.umk.pl/index475d.html?id=71

Rzecznik Praw Dziecka (2022). Ogólnopolskie badanie jakości życia dzieci w Polsce: Załącznik do informacji o działalności Rzecznika Praw Dziecka za rok 2021 [raport]. Biuro Rzecznika Praw Dziecka. https://brpd.gov.pl/wp-content/uploads/2022/03/Za%C5%82%C4%85cznik-do-informacji-o-dzia%C5%82alno%C5%9Bci-RPD-za-rok-2021-Raport-z-og%C3%B3lnopolskiego-badania-jako%C5%9Bci-%C5%BCycia-dzieci-w-Polsce-PDF-42MB.pdf

Rzecznik Praw Dziecka (2023a). Badania jakości życia dzieci i młodzieży, perspektywa dzieci (2021) i ich rodziców (2022). Obszar – samopoczucie psychiczne [raport]. Biuro Rzecznika Praw Dziecka. https://brpd.gov.pl/wp-content/uploads/2023/04/Za%C5%82%C4%85cznik-nr-4.-Raport-z-badania-jako%C5%9Bci-%C5%BCycia-dzieci-i-m%C5%82odzie%C5%BCy-pespektywa-dzieci-i-ich-rodzic%C3%B3w.-Obszar-samopoczucie-psychiczne.pdf

Rzecznik Praw Dziecka (2023b). Wsparcie młodzieży zagrożonej samobójstwem [raport]. Biuro Rzecznika Praw Dziecka. https://brpd.gov.pl/wp-content/uploads/2023/12/Wsparcie-m%C5%82odziez%CC%87y-zagroz%CC%87onej-samobo%CC%81jstwem-2023.pdf

Sielicka, E. (2015). Edukacja tanatologiczna – współczesne wyzwanie. Pedagogika Społeczna, 14(2), 155–165.

Szegda, J. (2018). Refleksje na temat wirtualnych cmentarzy. Uwarunkowania społeczne i kulturowe. Roczniki Kulturoznawcze, 9(4), 67–86. https://doi.org/10.18290/rkult.2018.9.4-5

Szewczyk, K. (1998). Wychować człowieka mądrego. Zarys etyki nauczycielskiej. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Szmajda, R., i Gmitrowicz, A. (2016). Nowoczesne technologie i internet w prewencji samobójstw: Aplikacje mobilne. Polskie Towarzystwo Suicydologiczne, 8, 35–38.

Sztobryn-Bochomulska, J. (2017). (Nie)obecność kategorii śmierci w edukacji dzieci – głos w dyskusji. Przegląd Pedagogiczny, (2), 153–164. https://doi.org/10.34767/PP.2017.02.09

Witkowska, H., Kicińska, L., Palma, J., i Łuba, M. (2024). Zrozumieć, aby zapobiec 2024 – II edycja raportu. Zachowania samobójcze wśród dzieci i młodzieży. Serwis Życie Warte Jest Rozmowy. https://zwjr.pl/artykuly/zrozumiec-aby-zapobiec-2024-ii-edycja-raportu

Wojtkowski, J. (2012). Czy cmentarz jest już tylko pamiątką z przeszłości? „Kryzys śmierci” i chrześcijańska „ars moriendi” o znaczeniu cmentarza. Humanistyka i Przyrodoznawstwo, (18), 305–320. https://doi.org/10.31648/hip.733

World Health Organization (2025). From loneliness to social connection: Charting a path to healthier societies: Report of the WHO Commission on Social Connection. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/978240112360

Zamarian, A. (2015). Edukacja ku dojrzałej recepcji fenomenu śmierci. Humanistyczny wymiar edukacji tanatologicznej. Studia z Teorii Wychowania, 6(4), 69–80.