From Opera to Theatre: Peter Brook’s Lyric Reconfigurations at the Bouffes du Nord (1981–2010)

Jeanne Zaepffel

doi:10.18290/rh257312.12

Data publikacji : 2026-01-14

Tom 73 Nr 12 (2025)

Od opery do teatru. Liryczne reinterpretacje Petera Brooka w Bouffes du Nord (1981–2010)

Jeanne Zaepffel

https://orcid.org/0000-0002-1760-4893

DOI: https://doi.org/10.18290/rh257312.12

Abstrakt

W latach 80. XX wieku w Paryżu, liryczne inscenizacje Petera Brooka w Théâtre des Bouffes du Nord – La Tragédie de Carmen (1981), Impressions de Pelléas (1992) i Czarodziejski flet (2010) – gruntownie przekształciły repertuar operowy. Poprzez celowe redukcje partytur i librett, eliminację postaci drugoplanowych i chóru oraz reorganizację struktury dramaturgicznej, Brook podporządkował czas muzyczny akcji scenicznej, przesuwając operę w stronę uproszczonej, spójnej formy teatralnej. Opierając się na archiwalnych nagraniach i osobistych doświadczeniach wykonawczych, niniejszy artykuł analizuje podwójny proces adaptacji-dramatyzacji i dialektycznego odwrócenia, który generuje nowe, „naturalne” opery, i sytuuje twórczość Brooka w długiej historii tego gatunku, charakteryzującej się napięciem między muzyką a tekstem.

Słowa kluczowe:

Peter Brook, adaptacja opery, Théâtre des Bouffes du Nord, relacja pomiędzy tekstem a muzyką

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf (English)

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Banu, Georges, ed. Les Voies de la création théâtrale. Vol. 13. Paris: Éditions du CNRS, 1985.

Brook, Peter, director. La Tragédie de Carmen. Co-produced by Antenne 2, Channel Four Television. Bavaria Atelier Munich and Alby-Films, 1983.

Brook, Peter. L’espace vide [1968]. Translated by Christine Estienne and Franck Fayolle, preface by Guy Dumur. Paris: Seuil, 1977.

Brook, Peter. Le diable c’est l’ennui. Arles: Actes Sud, 2015.

Brook, Peter. Oublier le temps. Translated by Dominique Eddé. Paris: Seuil, 2003. Originally published 1998.

Brook, Peter. Points de suspension. 44 ans d’exploration théâtrale. Translated by Jean‑Claude Carrière and Sophie Reboud. Paris: Seuil, 1992. Originally published 1987.

Brook, Peter, Jean‑Claude Carrière, and Marius Constant. La Tragédie de Carmen: d’après Georges Bizet, Prosper Mérimée, Meilhac et Halévy. Paris: Centre International de Créations Théâtrales, 1981.

Brook, Peter, and Pierre MacDuff. Climat de confiance. N.p.: L’Instant même, 2007.

Buch, David J. Magic Flutes and Enchanted Forests: The Supernatural in Eighteenth-Century Opera. Chicago: University of Chicago Press, 2008. DOI: https://doi.org/10.7208/chicago/9780226078113.001.0001

Campos, Rémy, and Aurélien Poidevin. La scène lyrique autour de 1900. Preface by Christophe Ghristi. Paris: L’OEil d’or, 2012.

Carrière, Jean-Claude, and Peter Brook. La Tragédie de Carmen: adaptation d’après Georges Bizet, Meilhac et Halévy, Mérimée, piano-vocal score. Paris: Éditions Salabert, 1982.

Colas, Damien. “Perspectives.” In D’une scène à l’autre. L’opéra italien en Europe, vol. 2, La musique à l’épreuve du théâtre, ed. Damien Colas and Alessandro Di Profio, 5–44. Liège: Mardaga, 2009.

Constant, Marius. Impressions de Pelléas: d’après “Pelléas et Mélisande” de Claude Debussy et Maurice Maeterlinck, pour chant et deux pianos, score. Paris: Éditions Musicales Durand, 1992.

Dahlhaus, Carl. “La dramaturgie musicale.” In Histoire de l’opéra italien, vol. 6, edited by Giorgio Pestelli and Lorenzo Bianconi, 95–112. Liège: Mardaga, 1992.

Dahlhaus, Carl. “Tradition et réforme dans l’opéra.” In L’esthétique de la musique, 107–20. Paris: Vrin, 2015.

Dort, Bernard. La Représentation émancipée. Arles: Actes Sud‑Papiers, 1988.

Genette, Gérard. Palimpsestes: La littérature au second degré. Paris: Seuil, 1992.

Kintzler, Catherine. Poétique de l’opéra français de Corneille à Rousseau. Paris: Minerve, 1991.

Kintzler, Catherine. Théâtre et opéra à l’âge classique: une familière étrangeté. Paris: Fayard, 2004.

Kostka, Violetta, Paulo F. de Castro, and William A. Everett, eds. Intertextuality in Music: Dialogic Composition. London: Routledge, 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003092834

Loney, G. M., and R. Helfer, eds. Peter Brook: Oxford to Orghast. London: Routledge, 1998.

Longuenesse, Pierre. Le modèle musical dans le théâtre contemporain: L’invention du poème théâtral. Paris: Presses de la Sorbonne Nouvelle, 2020.

Moindrot, Isabelle. La représentation d’opéra: Poétique et dramaturgie. Paris: Presses Universitaires de France, 1993.

Pavis, Patrice. Dictionnaire du théâtre. 4th ed. Paris: Armand Colin, 2019. Originally published 1996.

Plana, Muriel. Roman, théâtre, cinéma: Adaptations, hybridations et dialogue des arts. Paris: Bréal, 2018. Originally published 2004.

Romilly, Jacqueline de. La Tragédie grecque. Paris: Presses Universitaires de France, 2014.

Scherer, Jacques. La dramaturgie classique. Paris: Armand Colin, 2014.

Spenlehauer, Jean. “Le texte: une pratique sur deux modèles.” In Les Voies de la création théâtrale, vol. 13, ed. Georges Banu 167–78. Paris: Éditions du CNRS, 1985.