Bursztynowe prezenty dyplomatyczne na Zachodzie Europy – Tron Leopolda I

Marta Król

doi:10.18290/rh26744.7

Data publikacji : 2026-06-19

Tom 74 Nr 4 (2026)

Bursztynowe prezenty dyplomatyczne na Zachodzie Europy – Tron Leopolda I

Marta Król

https://orcid.org/0000-0002-1939-5781

DOI: https://doi.org/10.18290/rh26744.7

Abstrakt

Bursztyn w XVII w. był niezwykle cenionym i unikalnym materiałem stosowanym do produkcji dzieł sztuki. Wyroby z tego surowca cieszyły się ogromnym zainteresowaniem zwłaszcza na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz Prus Wschodnich. Największym miłośnikiem bursztynu był Wielki Elektor Fryderyk Wilhelm, który często wybierał dzieła bursztynowe jako dary dyplomatyczne wysyłane na dwory innych władców, m.in. do Państwa Moskiewskiego. Każdy przedmiot będący prezentem nie był przypadkowy. Dokładne przemyślenie pod kątem szczegółów wykonania, dekoracji, a przede wszystkim doboru przedmiotu odpowiednio do adresata miało ogromne znaczenie. Tego typu wyroby przekazywano z okazji koronacji lub jej rocznicy, co ilustruje przykład bursztynowego tronu wykonanego dla cesarza Leopolda I, władcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Słowa kluczowe:

Leopold, bursztyn, dar, dyplomacja, tron

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Baer, Winfried. „Ein Bernsteinstuhl für Kaiser Leopold I. Ein Geschenk des Kurfürsten Friedrich Wilhelm von Brandenburg”. Jahrbuch der Kunsthistorischen Sammlungen in Wien 78 (1982): 91–138.

Bogucka, Maria. Gdańsk jako ośrodek produkcyjny w XIV–XVII wieku. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1962.

Chodyński, Antoni Romuald. „Konstrukcyjna i dekoracyjna funkcja kości słoniowej w gdańskich wyrobach artystycznych z bursztynu z XVII i XVIII wieku”. W: Bursztyn, poglądy, opinie, red. Barbara Kosmowska‑Ceranowicz i Wiesław Gierłowski, 115. Gdańsk: Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników, 2009.

Chodyński, Antoni Romuald. „Kość słoniowa, bursztyn i metale szlachetne”. Polski Jubiler 2, nr 16 (2002), 36–8.

Chodyński, Antoni Romuald. „Spis bursztynników gdańskich od XVI do początku XIX wieku”. Rocznik Gdański 41, z. 1 (1981): 193–214.

Choynowski, Maciej. „Ornamenta regia – fotele tronowe Stanisława Augusta”. Kronika Zamkowa nr 1–2 (2013): 17–57.

Chrościcki, Juliusz A. „O roli sztuki w dyplomacji epoki nowożytnej”. W: Sztuka i dyplomacja. Związki sztuki i polskiej dyplomacji w okresie nowożytnym, red. Monika Kuhnke i Artur Badach, 15–29.

Warszawa: Stowarzyszenie Historyków Sztuki–Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 2013.

Falcke, Jeannette. Studien zum diplomatischen Geschenkwesen am brandenburgisch-preußischen Hof im 17. und 18. Jahrhundert. Berlin: Duncker & Humblot, 2004.

Grzeluk Izydor. Słownik terminologiczny mebli. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998.

King Rachael. Amber: From Antiquity to Eternity. London: Reaktion Books, 2022.

Kosmowska-Ceranowicz, Barbara. Bursztyn w Polsce i na świecie / Amber in Poland and in the World. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2012.

Mierzwińska, Elżbieta. Dzieje bursztynu. Historia sztuki bursztynniczej i przewodnik po wystawie malborskiej. Malbork: Muzeum Zamkowe w Malborku, 1989.

Netzer, Susanne. „Bernsteingeschenke in der preußischen Diplomatie des 17. Jahrhunderts”. Jahrbuch der Berliner Museen 35 (1993): 227–46.

Olearius, Adam. Gottorffische Kunst-Kammer: worinnen allerhand ungemeine Sachen, so theils die Natur, theils künstliche Hände hervorgebracht und bereitet: vor diesem aus allen vier Theilen der Welt zusammen getragen und vor einigen Jahren beschrieben, auch mit behörigen Kupffern gezieret. Schleswig, 1666.

Pelka, Otto. Bernstein. Berlin: Richard Carl Schmidt & Co., 1920.

Pelka, Otto. „Christoph Maucher als Bernsteinschnitzer”. Mitteilungen des Westpreußischen Geschichtsvereins 34, nr 4 (1935): 73–84.

Rohde, Alfred. Bernstein ein deutscher Werkstoff. Seine künstlerische Verarbeitung vom Mittelalter bis zum 18. Jahrhundert. Berlin: Deutscher Verein für Kunstwissenschaft, 1937.