Wojna dramatem pisana

Anna Sobiecka

doi:10.18290/rh26741.9

Data publikacji : 2026-04-01

Tom 74 Nr 1 (2026)

Wojna dramatem pisana

Anna Sobiecka

https://orcid.org/0000-0001-5155-0393

DOI: https://doi.org/10.18290/rh26741.9

Abstrakt

W niniejszym artykule wybrane przykłady najnowszej dramaturgii polskiej zostaną rozpoznane jako reprezentacje obrazów wojennych. Reprezentacje te mają zarazem szczególny status – dają możliwość przechowania pamięci i prawdy o przeszłości, ale także jej przekształcania lub aktualizowania w kontekście wydarzeń współczesnych. Tym samym udramatyzowane reprezentacje doświadczeń wojennych będą pełniły różne funkcje: będą rewidowały lub redefiniowały obrazy przeszłości, nadając im nowe znaczenia, albo dokonywały trawestacji wybranych obrazów bądź motywów, uruchamiając nowe modele i sposoby odczytania przeszłości.

Słowa kluczowe:

najnowsza dramaturgia polska, praktyki dramatyczno-teatralne, reprezentacje wojny

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bikont, Anna. My z Jedwabnego. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2004.

Borowski, Mateusz i Małgorzata Sugiera. „Morfowanie historii”. Dialog: miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej, nr 7–8 (728–729) (2017): 186–197.

Dąbek, Agata. „Formy uobecniania pamięci we współczesnej dramaturgii polskiej”. W: Dramat made (in) Poland. Współczesny dramat polski we współczesnej polskiej rzeczywistości, red. Wojciech Baluch, 171–188. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2009.

Demirski, Paweł. „Niech żyje wojna!”. W: Parafrazy, 339–393. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2011.

Engelking, Barbara i Jan Grabowski, red. Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski. T. 1–2. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2018.

Fertacz, Magda i Małgorzata Sikorska-Miszczuk. „III Furie”. W: Transfer! Teksty dla teatru. Antologia, red. Joanna Krakowska, 65–106. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2015.

Funke, Dunja, Jan Klata i Sebastian Majewski. „Transfer!”. W: Transfer! Teksty dla teatru. Antologia, red. Joanna Krakowska, 15–62. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2015.

Gosik-Kapelińska, Iwona. Historia dramatem pisana. Dramat historyczny w epoce pozytywizmu. Kraków: InAltum, 2011.

Gross, Jan T. Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka. Sejny: Wydawnictwo Pogranicze, 2000.

Gross, Jan T. Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008.

Hirsch, Marianne. „Pokolenie postpamięci”. Tłum. Mateusz Borowski i Małgorzata Sugiera. Didaskalia. Gazeta Teatralna, nr 105 (2011): 28–36.

Hirsch, Marianne. „Żałoba i postpamięć”. Tłum. Katarzyna Bojarska. W: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. Ewa Domańska, 247–280. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2010.

Janicka, Elżbieta. „Pamięć przyswojona. Koncepcja polskiego doświadczenia zagłady Żydów jako traumy zbiorowej w świetle rewizji kategorii świadka”. Studia Litteraria et Historica, nr 3–4 (2015): 148–227. https://doi.org/10.11649/slh.2015.009.

Krzemiński, Ireneusz, red. Żydzi – problem prawdziwego Polaka. Antysemityzm, ksenofobia i stereotypy narodowe po raz trzeci. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2015.

Kwaśniewska, Monika i Grzegorz Niziołek, red. Zła pamięć. Przeciw-historia w polskim teatrze i dramacie. Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2012.

Leyko, Małgorzata. „Historia w teatralnym remiksie”. Dialog: miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej, nr 3 (688) (2014): 126–135.

Mach, Anna. Świadkowie świadectw. Postpamięć Zagłady w polskiej literaturze najnowszej. Warszawa–Toruń: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, 2016.

Machcewicz, Paweł i Krzysztof Persak, red. Wokół Jedwabnego. T. 1–2. Warszawa: IPN, 2002.

Masłowska, Dorota. „Między nami dobrze jest”. W: Dramaty, 85–164. Warszawa: Noir sur Blanc, 2017.

„«Niech żyje wojna!!!» Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki [Anonimowa recenzja spektaklu]”. Dostęp 21.04.2025. https://culture.pl/pl/dzielo/niech-zyje-wojna-pawla-demirskiego -w-rez-moniki-strzepki.

Pałyga, Artur. „Żyd”. Notatnik Teatralny, nr 56–57 (2009): 196–243.

Rokem, Freddie. Wystawianie historii. Teatralne obrazy przeszłości we współczesnym teatrze. Tłum. Mateusz Borowski i Małgorzata Sugiera. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2010.

Sajewska, Dorota. Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2016.

Sikorska-Miszczuk, Małgorzata. „Burmistrz”. Notatnik Teatralny, nr 56–57 (2009): 292–320.

Sikorska-Miszczuk, Małgorzata. „Popiełuszko”. Dialog: miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej, nr 6 (667) (2012): 5–31.

Słobodzianek, Tadeusz. Nasza klasa. Historia w XIV lekcjach. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2009.

Stec, Katarzyna, Sylwia Sadlik i Marek Kucia. „Representations of Holocaust Protagonists in History Education in Polish Primary Schools under the Rule of the Law and Justice Party”. Holocaust Studies. A Journal of Culture and History 30, nr 27 (2023): 132–156. https://doi.org/10.1080/17504902.2023.2245284.

Sugiera, Małgorzata. „I staw się przede mną. Przedstawianie przeszłości w polskim dramacie współczesnym”. W: Zła pamięć. Przeciw-historia w polskim teatrze i dramacie, red. Monika Kwaśniewska i Grzegorz Niziołek, 183–195. Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2012.

Szacka, Barbara. „Pamięć zbiorowa i perspektywa pojednania”. W: Pamięć zbiorowa, pojednanie i stosunki międzynarodowe, red. Nicolas Masłowski i Andrzej Szeptycki, 25–36. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2020.

Tomczok, Marta. „Po Jedwabnem. Narodziny popularnej opowieści rozliczeniowej”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, nr 25 (2015): 257–273. https://doi.org/10.14746/pspsl.2015.25.11.

Wolski, Paweł. „Ślady miejsc wspólnych. O zaletach pojęcia toposu dla badań nad Zagładą”. Narracje o Zagładzie, nr 2 (2016): 36–49.

Żukowicz, Olga. „Stolp. Dzień Kobiet” [maszynopis], 2021.