Wojna dramatem pisana

Anna Sobiecka

doi:10.18290/rh26741.9

Published : 2026-04-01

Vol. 74 No. 1 (2026)

War as Drama

Anna Sobiecka

https://orcid.org/0000-0001-5155-0393

DOI: https://doi.org/10.18290/rh26741.9

Abstract

This article examines selected examples of contemporary Polish drama as depictions of wartime imagery related to events of the past. These depictions hold a unique status, allowing for the preservation of memory and truth about the past while also enabling its transformation or reinterpretation in the context of contemporary events. Thus, dramatized representations of wartime experiences serve various functions: they may revise or redefine images of the past by assigning them new meanings, or they may transfigure selected images or motifs, enabling new models and ways of interpreting history.

Keywords:

contemporary Polish drama, dramatic and theatrical practices, representations of war

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Bikont, Anna. My z Jedwabnego. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2004.

Borowski, Mateusz i Małgorzata Sugiera. „Morfowanie historii”. Dialog: miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej, nr 7–8 (728–729) (2017): 186–197.

Dąbek, Agata. „Formy uobecniania pamięci we współczesnej dramaturgii polskiej”. W: Dramat made (in) Poland. Współczesny dramat polski we współczesnej polskiej rzeczywistości, red. Wojciech Baluch, 171–188. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2009.

Demirski, Paweł. „Niech żyje wojna!”. W: Parafrazy, 339–393. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2011.

Engelking, Barbara i Jan Grabowski, red. Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski. T. 1–2. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2018.

Fertacz, Magda i Małgorzata Sikorska-Miszczuk. „III Furie”. W: Transfer! Teksty dla teatru. Antologia, red. Joanna Krakowska, 65–106. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2015.

Funke, Dunja, Jan Klata i Sebastian Majewski. „Transfer!”. W: Transfer! Teksty dla teatru. Antologia, red. Joanna Krakowska, 15–62. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2015.

Gosik-Kapelińska, Iwona. Historia dramatem pisana. Dramat historyczny w epoce pozytywizmu. Kraków: InAltum, 2011.

Gross, Jan T. Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka. Sejny: Wydawnictwo Pogranicze, 2000.

Gross, Jan T. Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008.

Hirsch, Marianne. „Pokolenie postpamięci”. Tłum. Mateusz Borowski i Małgorzata Sugiera. Didaskalia. Gazeta Teatralna, nr 105 (2011): 28–36.

Hirsch, Marianne. „Żałoba i postpamięć”. Tłum. Katarzyna Bojarska. W: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. Ewa Domańska, 247–280. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2010.

Janicka, Elżbieta. „Pamięć przyswojona. Koncepcja polskiego doświadczenia zagłady Żydów jako traumy zbiorowej w świetle rewizji kategorii świadka”. Studia Litteraria et Historica, nr 3–4 (2015): 148–227. https://doi.org/10.11649/slh.2015.009.

Krzemiński, Ireneusz, red. Żydzi – problem prawdziwego Polaka. Antysemityzm, ksenofobia i stereotypy narodowe po raz trzeci. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2015.

Kwaśniewska, Monika i Grzegorz Niziołek, red. Zła pamięć. Przeciw-historia w polskim teatrze i dramacie. Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2012.

Leyko, Małgorzata. „Historia w teatralnym remiksie”. Dialog: miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej, nr 3 (688) (2014): 126–135.

Mach, Anna. Świadkowie świadectw. Postpamięć Zagłady w polskiej literaturze najnowszej. Warszawa–Toruń: Fundacja na Rzecz Nauki Polskiej, 2016.

Machcewicz, Paweł i Krzysztof Persak, red. Wokół Jedwabnego. T. 1–2. Warszawa: IPN, 2002.

Masłowska, Dorota. „Między nami dobrze jest”. W: Dramaty, 85–164. Warszawa: Noir sur Blanc, 2017.

„«Niech żyje wojna!!!» Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki [Anonimowa recenzja spektaklu]”. Dostęp 21.04.2025. https://culture.pl/pl/dzielo/niech-zyje-wojna-pawla-demirskiego -w-rez-moniki-strzepki.

Pałyga, Artur. „Żyd”. Notatnik Teatralny, nr 56–57 (2009): 196–243.

Rokem, Freddie. Wystawianie historii. Teatralne obrazy przeszłości we współczesnym teatrze. Tłum. Mateusz Borowski i Małgorzata Sugiera. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2010.

Sajewska, Dorota. Nekroperformans. Kulturowa rekonstrukcja teatru Wielkiej Wojny. Warszawa: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 2016.

Sikorska-Miszczuk, Małgorzata. „Burmistrz”. Notatnik Teatralny, nr 56–57 (2009): 292–320.

Sikorska-Miszczuk, Małgorzata. „Popiełuszko”. Dialog: miesięcznik poświęcony dramaturgii współczesnej, nr 6 (667) (2012): 5–31.

Słobodzianek, Tadeusz. Nasza klasa. Historia w XIV lekcjach. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2009.

Stec, Katarzyna, Sylwia Sadlik i Marek Kucia. „Representations of Holocaust Protagonists in History Education in Polish Primary Schools under the Rule of the Law and Justice Party”. Holocaust Studies. A Journal of Culture and History 30, nr 27 (2023): 132–156. https://doi.org/10.1080/17504902.2023.2245284.

Sugiera, Małgorzata. „I staw się przede mną. Przedstawianie przeszłości w polskim dramacie współczesnym”. W: Zła pamięć. Przeciw-historia w polskim teatrze i dramacie, red. Monika Kwaśniewska i Grzegorz Niziołek, 183–195. Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2012.

Szacka, Barbara. „Pamięć zbiorowa i perspektywa pojednania”. W: Pamięć zbiorowa, pojednanie i stosunki międzynarodowe, red. Nicolas Masłowski i Andrzej Szeptycki, 25–36. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2020.

Tomczok, Marta. „Po Jedwabnem. Narodziny popularnej opowieści rozliczeniowej”. Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka, nr 25 (2015): 257–273. https://doi.org/10.14746/pspsl.2015.25.11.

Wolski, Paweł. „Ślady miejsc wspólnych. O zaletach pojęcia toposu dla badań nad Zagładą”. Narracje o Zagładzie, nr 2 (2016): 36–49.

Żukowicz, Olga. „Stolp. Dzień Kobiet” [maszynopis], 2021.