L’art de deschiffrer. A Seventeenth-Century Treatise on the Art of Deciphering Used by the Spanish Secretariat of State and War in the Southern Netherlands

Cezary Taracha

doi:10.18290/rh26742.5

Data publikacji : 2026-04-01

Tom 74 Nr 2 (2026)

L’art de deschiffrer. Siedemnastowieczny traktat dotyczący sztuki dekodowania stosowany przez hiszpański Sekretariat Stanu i Wojny w Południowych Niderlandach

Cezary Taracha

https://orcid.org/0000-0001-8613-9078

DOI: https://doi.org/10.18290/rh26742.5

Abstrakt

Pomiędzy 1668 a 1714 rokiem został napisany w Brukseli podręcznik z zakresu kryptografii. Był on stosowany przez hiszpańskie władze (Sekretariat Stanu i Wojny) w Południowych Niderlandach. W 1967 roku, rękopis został wydany przez belgijskiego historyka Jérôme P. Devos’a. W niniejszym artykule przedstawiamy treść tego traktatu, podkreślając najważniejsze zasady kodowania i dekodowania stosowane w europejskiej kryptografii.

Słowa kluczowe:

kryptografia hiszpańska, podręczniki kodowania i dekodowania, Południowe Niderlandy, XVII wiek

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf (English)

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Alcocer, Mariano. “Criptografía española.” Boletín de la Real Academia de la Historia 105 (1934): 337–460.

Beal, George. Codes, Ciphers and Secret Writing. London: Hamlyn, 1973.

Churchhouse, Robert F. Codes and Ciphers. Cambridge: Cambridge University Press, 2001.

Devos, Jérôme P., ed. Description de l’Espagne par Jehan Lhermite et Henri Cook, humanistes belges. Extrait du Passe-temps, manuscrit II, 1028 de la Bibliothèque Royale de Bruxelles. Paris: SEVPEN, 1969.

Devos, Jérôme P. Les chiffres de Phelippe II, 1555-1598, et du Despacho Universal durant le XVII siècle. Brussels: Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique, 1950.

Devos, Jérôme P., and Herbert Seligman, eds. L’art de deschiffrer. Traité de déchiffrement du XVIIe siècle de la Secrétairerie d´Etat et de Guerre Espagnole. Louvain: Université de Louvain, 1967.

Dulong, Claude. “Les signes cryptiques dans la correspondence d’Anne d’Autriche avec Mazarin. Contribution a l’emblématique du XVIIe siècle.” Bibliotheque 140 (1982): 61–83.

Fouché Gaines, Helen. Cryptanalysis: A Study of Ciphers and Their Solution. Dover: Dover Publications, 1956.

Gardner, Martin. Codes, Ciphers and Secret Writing. Dover: Dover Publications, 1984.

Kahn, David. The Codebreakers: The Story of Secret Writing. New York: Macmillan, 1967

Kahn, David. “On the Origin of Polyalphabetic Substitution.” Isis 71 (1980): 122–27.

Laffin, John. Codes and Ciphers: Secret Writings through the Ages. London: Abelard-Schuman, 1964.

Mendelsohn, Charles J. “Bibliographical Note on the ‘De cifris’ of Leone Battista Alberti.” Isis 32 (1947): 48–51.

Mendelsohn, Charles J. “Blaise de Vignère and the ‘Chiffre Carré’.” Procedings of the American Philosophical Society 82 (1940): 103–29.

Navarro Bonilla, Diego. Derrotado, pero no sorprendido: reflexiones sobre la información secreta en tiempo de guerra. Madrid: Plaza y Valdés, 2007.

Pesic, Peter. “Secrets, Symbols, and Systems. Parallels between Cryptanalysis and Algebra, 1580–1700.” Isis 88, no. 4 (1997): 674–92.

Séligman, Henri. “Un traité de déchiffrement du XVIIe siècle.” Revue des Bibliothèques et Archives de Belgique 6 (1908): 1–19.

Singh, Simon. The Code Book: The Science of Secrecy from Ancient Egypt to Quantum Cryptography. New York: Doubleday, 1999.

Smith, Laurence D. Cryptography: The Science of Secret Writing. Dover: Dover Publications, 1955.

Taracha, Cezary. “Cómo descubrir el secreto de una cifra diplomática.” Investigaciones Históricas 18 (1998): 109–22.

Taracha, Cezary. “Sekrety hiszpańskiej ambasady w Rosji. Matryca szyfrowa księcia de Liria z 1727 roku.” Studia Rossica Gedanensia, no. 2 (2015): 360–70.

Taracha, Cezary. “Szyfr Felipe Rodrigueza z 1726 roku.” In Ojczyzna i wolność. Prace ofiarowane Profesorowi Janowi Ziółkowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, edited by Anna Barańska, Witold Matwiejczyk, and Ewa M. Ziółek, 725–44. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2000.

Taracha, Cezary. “Unas reflexiones sobre el servicio de información español en la época de los Reyes Católicos y los Austrias.” Roczniki Humanistyczne 67, no. 2 (2019): 79–110.

Thompson, James W., and Saul K. Padover. Secret Diplomacy. Espionage and Cryptography 1500–1815. New York: Frederick Ungar Publishing Company, 1965. Originally published 1937.

Way, Peter. Codes and Ciphers. New York: Crescent Books, 1977.

Wrixon, Fred. Langages secrets. Codes, chiffres et autres cryptosystèmes des hiéroglyphes à Internet. Köln: Könemann, 2000.