Christian Communities of East Africa in the Imagination of Medieval Europeans

Piotr Plisiecki

doi:10.18290/rh26742.1

Data publikacji : 2026-04-01

Tom 74 Nr 2 (2026)

Chrześcijańskie społeczności Afryki Wschodniej w wyobraźni średniowiecznych Europejczyków

Piotr Plisiecki

https://orcid.org/0000-0002-0879-3717

DOI: https://doi.org/10.18290/rh26742.1

Abstrakt

Artykuł podejmuje problematykę rozumienia Afryki i kultury afrykańskiej w średniowieczu. Przez wieki europejscy uczeni, podróżnicy, a nawet rycerze (np. krzyżowcy) spotykali się z ludźmi pochodzenia afrykańskiego, a także z legendami i niesprawdzonymi opowieściami opisującymi tajemnicze państwa, społeczeństwa i kultury chrześcijańskie, istniejące poza Saharą. Jednym z najważniejszych efektów tych kontaktów były średniowieczne mapy i opisy geograficzne, prezentujące stan europejskiej wiedzy o średniowiecznej Afryce i jednocześnie wyznaczające granice ówczesnej wyobraźni. Libro del Conosçimiento de todos los reynos y tierras (Księga wiedzy o wszystkich królach i ziemiach z XIV w.) jest jednym z najlepszych przykładów w tym zakresie. W tym średniowiecznym kompendium wiedzy geograficznej można znaleźć nazwy tajemniczych afrykańskich państw, ich herby, a także informacje o ich wrogach i sojusznikach.

Słowa kluczowe:

kultura średniowieczna, średniowieczne państwa afrykańskie, średniowieczne wspólnoty chrześcijańskie w Afryce, średniowieczna wyobraźnia

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf (English)

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Adams, William Y. “Architectural Evolution of the Nubian Church, 500–1400 A.D.” Journal of American Research Center in Egypt 4 (1965): 87–139.

Ashley, Steven. “The Book of Knowledge: A Late Fourteenth-Century Armorial Travelouge of All the Kingdoms in the World.” In The Coat of Arms 4, no. 238 (2021): 1–37.

Bar-Ilan, Meir. “Prester John: Fiction and History.” History of European Ideas 20, nos. 1–3 (1995): 291–98. https://doi.org/10.1016/0191-6599(95)92954-S.

Brewer, Keagan, ed., trans. Prester John: The Legend and Its Sources. Aldershot: Ashgate Publishing, 2015.

Brooks, Michael E. “Prester John: A Reexamination and Compendium of the Mythical Figure Who Helped Spark European Expansion.” PhD diss., University of Toledo, 2009. http://rave.

ohiolink.edu/etdc/view?acc_num=toledo1260473876

Budka, Julia. “Crossing Borders: Settlement Archaeology in Egypt and Sudan.” Near Eastern Archaeology 80, no. 1 (2017): 14–21.

Burstein, Stanley M. “When Greek Was an African Language. The Role of Greek Culture in Ancient and Medieval Nubia.” Journal of World History 19, no. 1 (2008): 41–61.

Frend, William H. C. The Rise of the Monophysite Movement. Cambridge: Cambridge University Press, 1972.

Gadallah, Fawzy F. “The Egyptian Contribution to Nubian Christianity.” Sudan Notes and Records 40 (1959): 38–43.

Gosman, Martin. “Otton de Freising et le Prêtre Jean.” Revue Belge de Philologie et d’Historie 61 (1983): 270–85.

Harley, John B., and David Woodward. History of Cartography. Vol. 1, Cartography in Prehistoric, Ancient and Medieval Europe and the Mediterranean. Chicago: University of Chicago Press, 1987.

Kirwan, Lawrence P. “The Birth of Christian Nubia. Some Archaeological Problems.” Rivista degli Studi Orientali 58, nos. 1–4 (1984): 119–32.

Knefelkamp, Ulrich. Die Sage nach dem Reich des Priesterkönigs Johannes. Dargestellt anhand von Reisengerichten und anderen ethnographischen Quellen des 12. bis 17. Jahrhunderts. Gelsenkirchen: Müller, 1986.

Knobler, Adam. “The Power of Distance: The Transformation of European Perceptions of Self and Other, 1100–1600.” Medieval Encounters 19 (2013): 434–80.

Krebs, Verena. “Re-Examining Foresti’s Supplementum Chronicarum and the ‘Ethiopian’ Embassy to Europe of 1306.” Bulletin of the School of Oriental and African Studies (2019): 493–515.

Mich, Katarzyna A. “Chrzest w kościele nubijskim – próba rekonstrukcji liturgii.” Annales Missiologici Posnanienses 20 (2015): 151–63.

Morton, Nicolas. “Keagan Brewer, Prester John: The Legend and its Sources.” Speculum Review 91, no. 4 (2016): 1076–77.

Müller, C. Detlef G., “Geschichte der orientalischen Nationalkirchen.” In Die Kirche in ihrer Geschichte. Ein Handbuch, edited by Bernd Moeller, 269–367. Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1981.

Musad, Muhammad M. “The Downfall of the Christian Nubian Kingdoms.” Sudan Notes and Records 40 (1959): 124–28.

Oswald, Gerd. Lexikon der Heraldik. Leipzig: Bibliographisches Institut, 1984.

Pirenne, Jacqueline. La légende du Prétre Jean. Strasbourg: Presses universitaires de Strasbourg, 1992.

Riquer, Martin de. Heráldica castellana en tiempos de los Reyes Católicos. Bibioteca Filológica 1. Barcelona: Quaderns Crema, 1986.

Riquer, Martin de. “La heráldica en el Libro del Conoscimiento y el problema de su datación.” Dicenda: Cuadernos de Filología Hispánica, Estudios y textos dedicatos a Francisco López Estrada 6 (1987): 313–20.

Runciman, Steven. A History of the Crusades. Vol. 2, The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East 1100–1187. Vol. 3, The Kingdom of Acre and the Later Crusades. Harmondsworth: Penguin, 1965.

Seibert, Jutta. Lexikon christlicher Kunst. Themen, Gestalten, Symbole. Freiburg im Breisgau: Herder, 2002.

Sheir, Ahmed M. A. “From a Christian Saviour to a Mongol Ruler: The Influence of Prester John’s Glamor on the Muslim-Crusader Conflict in the Levant, 1140s–1250s.” Rivista dell’Istituto di Storia dell’Europa Mediterranea 3 (2018): 27–43.

Sheir, Ahmed M. A. The Prester John Legend between East and West during the Crusades. Budapest: Trivent Publishing, 2022.

Shinnie, Peter L. “Christian Nubia.” In The Cambridge History of Africa, vol. 2, C. 500 BC–AD 1050, edited by John D. Fage, 556–88. Cambridge: Cambridge University Press, 1979.

Silverberg, Robert. The Realm of Prester John. Athens, OH: Ohio University Press, 1996.

Strouhal, Eugen. “Anthropology of the Christian Population at Sayala (Egyptian Nubia, 6th-11th Century A.D.): Preliminary Report.” Anthropologie 30, no. 1 (1992): 85–87.

Uebel, Michael D. “Prester John.” In Trade, Travel and Exploration in the Middle Ages: An Encyclopedia, edited by John B. Friedman and Kristen M. Figg, 504–5. New York: Garland Publishing, 2000.

Vantini, Giovanni. Christianity in the Sudan. Bologna: EMI, 1981.

Welsby, Derek A. The Medieval Kingdoms of Nubia: Pagans, Christians and Muslims along the Middle Nile: London: British Museum Press, 2002.

Werner, Roland, William Anderson, and Andrew Wheeler. Day of Devastation, Day of Contentment: The History of the Sudanese Church across 2000 Years. Nairobi: Paulines Publications Africa, 2000.

Zacharopoulou, Elizabeth. “The Black St Maurice of Magdeburg and the African Christian Kingdoms in Nubia and Ethiopia in the Thirteenth Century.” The Southern African Journal of Medieval and Renaissance Studies 25 (2015): 77–110.

Zanten, Susan van. “Introduction. African Narrative and the Christian Tradition. Storytelling and Identity.” Christianity and Literature 61, no. 3 (2012): 369–76.