Analyse de la traduction des noms propres dans la tétralogie La Passe-miroir de Christelle Dabos : illustration de la problématique dans la littérature fantasy de jeunesse

Urszula Kochanowska; Edyta Sacharewicz

doi:10.18290/rh26748.6

Published : 2026-09-11

Vol. 74 No. 8 (2026)

An Analysis of the Translation of Proper Names in Christelle Dabos’s Tetralogy La Passe-miroir: Illustrating the Problem of Proper-Name Translation in Young Adult Fantasy Literature

Urszula Kochanowska

https://orcid.org/0000-0002-8038-8636

Edyta Sacharewicz

https://orcid.org/0000-0002-4069-2975

DOI: https://doi.org/10.18290/rh26748.6

Abstract

The aim of this article is to analyse how the Polish translator renders proper names in Christelle Dabos’s tetralogy La Passe-miroir, and to identify which translation techniques predominate in the text and which strategy the translator adopts: domestication or foreignisation. To this end, the analysis draws on Krzysztof Hejwowski’s classification of translating techniques for proper names. The study also investigates whether the fictional worldview created by the author has been preserved, and whether the meanings of the proper names has been accurately conveyed in the target language. The analysis is preceded by a brief overview of the fantasy literary genre and its development within the French publishing market. Furthermore, particular attention is paid to the problems posed by proper names and the problems encountered by the translator when translating this series, which belongs to the genre of fantasy literature for young adults.

Keywords:

proper names, fantasy literature, children’s literature, Christelle Dabos, translation techniques

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Français (France))

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Dabos, Christelle. (2013). La Passe-miroir, livre I. Les fiancés de l’hiver. Paris : Gallimard Jeunesse.

Dabos, Christelle. (2015). La Passe-miroir, livre II. Les disparus du Clairdelune. Paris : Gallimard Jeunesse.

Dabos, Christelle. (2017). La Passe-miroir, livre III. La mémoire de Babel. Paris : Gallimard Jeunesse.

Dabos, Christelle. (2019). La Passe-miroir, livre IV. La tempête des échos. Paris : Gallimard Jeunesse.

Dabos, Christelle. (2023). Lustrzanna, tom 1. Zimowe zaręczyny (P. Łapiński, trad.). Warszawa: Wydawnictwo Entliczek.

Dabos, Christelle. (2023). Lustrzanna, tom 2. Zaginieni z Księżycowa (P. Łapiński, trad.). Warszawa: Wydawnictwo Entliczek.

Dabos, Christelle. (2020). Lustrzanna, tom 3. Pamięć Babel (P. Łapiński, trad.). Warszawa: Wydawnictwo Entliczek.

Dabos, Christelle. (2021). Lustrzanna, tom 4. Echa nad światem (P. Łapiński, trad.). Warszawa: Wydawnictwo Entliczek.

Adamczyk-Garbowska, Monika. (1988). Polskie tłumaczenia angielskiej literatury dziecięcej. Wrocław: Ossolineum.

Ballard, Michel. (2001). Le nom propre en traduction. Gap : Ophrys.

Barthes, Roland. (1972). Le Degré zéro de l’écriture, suivi de Nouveaux essais critiques. Paris : Seuil.

Barthes, Roland. (1974). Analyse textuelle d’un conte d’Edgar Poe. Dans Claude Chabrol (dir.), Sémiotique narrative et textuelle (pp. 29–54). Paris : Larousse.

Baudou, Jacques. (2009). La fantasy. Paris : Presses Universitaires de France.

Baudou, Jacques. (2011). La fantasy, historique et définition du genre. Disponible sur : https://www.lecturejeunesse.org/la-fantasy-historique-et-definition-du-genre/, consulté le 18 octobre 2025.

Besson, Anne. (2007). La fantasy. Paris : Klincksieck.

Chrobak, Marzena. (2024). Nazwy własne w przekładzie. Kraków: Universitas.

Cieślikowa, Aleksandra. (1996). Jak „ocalić w tłumaczeniu” nazwy własne? Między Oryginałem a Przekładem, 2, 311–320.

De Prittwitz, Ivan. (2022). L’édition de littérature de fantasy en France de 1969 à 2012. Sciences de l’information et de la communication. Paris : Université Paris Nanterre. https://dumas.ccsd.cnrs.fr/dumas-03808389v1, consulté le 13.11.2025

Delisle, Jean, Lee-Jahnke, Hanna, et Cormier Monique C. (dir.). (1999). Terminologie de la traduction. Amsterdam : John Benjamins Publishing Company.

Dziuban, Anna. (2009). Nazwy własne w przekładach literatury dziecięcej na przykładzie „Opowieści z Narnii” Clive’a Staplesa Levisa. Prace Językoznawcze, 11, 31–52.

Grevisse, Maurice. (2004). Le bon usage (13e éd.). Paris et Louvain-la-Neuve : Duculot.

Guttfeld, Dorota. (2012). Elementy kulturowe w angielsko-polskich przekładach science fiction i fantasy. Toruń : Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Hammouda, Mounir. (2023). Le nom propre en littérature pour une approche onomacritique. TAALIMIA, 13(1), 660–670.

Hejwowski, Krzysztof. (2004). Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hejwowski, Krzysztof. (2015). Iluzja przekładu. Przekładoznawstwo w ujęciu konstruktywnym. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.

Jonasson, Kerstin. (1994). Le nom propre. Constructions et interprétations. Louvain-la-Neuve : Duculot.

Kochanowska, Anna M. (2011). La traduction des noms propres. Les noms propres dans la traduction de la littérature pour enfants. Łask : Oficyna Wydawnicza Leksem.

Kochanowska, Urszula. (2025). Techniques de traduction des noms propres polonais vers le français. Exemple des romans policiers de Zygmunt Miłoszewski. Paris : L’Harmattan.

Lecuit, Émeline. (2012). Les tribulations d’un nom propre en traduction. Linguistique. Université François-Rabelais de Tours. https://hal.science/tel-01113083/file/2012theseLecuit.pdf, consulté le 21.11.2025.

Manfrédo, Stéphane. (2004). Parcours dans la fantasy. La revue des livres pour enfants, 216, 83–88.

Maurin, Florie. (2023). Le Mémorial de Babel dans La Passe-miroir : représentations et fonctions d’une bibliothèque merveilleuse. La Revue de la BNU, 28, 70–77. https://doi.org/10.4000/rbnu.6751

Nord, Christiane. (2003). Proper Names in Translations for Children: Alice in Wonderland as a Case in Point. Meta, 48(1–2), 182–196.

Rymut, Kazimierz. (1995). Słownik imion współcześnie w Polsce używanych. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN.

Sarapuk, Anna. (2017). Connaissances culturelles et contextuelles dans la traduction lors du passage du polonais en français. Linguistique. Université Charles de Gaulle – Lille III. https://theses.hal.science/tel-01787764v1/document, consulté le 11.03.2026.

Skibińska, Elżbieta. (dir.). (2001). Traduction comme moyen de communication interculturelle. Traduction pour la jeunesse face à l’Altérité. Wrocław : Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne.

Van Coillie, Jan. (2006). Character Names in translation. A functional approach. Dans Jan Van Coillie et Walter P. Verschueren (dir.), Children’s literature in translation. Challenges and strategies (pp. 123–140). Manchester : St. Jerome.

Vaxelaire, Jean-Louis. (2011). De Mons à Bergen. De l’intraduisibilité des noms propres. Translationes, 3(1), 13–28.

Wilkoń, Aleksander. (1970). Nazewnictwo w utworach Stefana Żeromskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

http://christelledabos.com/

https://www.dictionnaire-academie.fr/

https://www.lalanguefrancaise.com/dictionnaire

https://sjp.pwn.pl/