Człowieczeństwo Boga w chrystologicznej interpretacji Karla Bartha

Grzegorz Barth

Abstrakt


Artykuł ukazuje kluczowe aspekty chrystologicznego ujęcia nauki Karla Bartha na temat „człowieczeństwa Boga”. Autor dowodzi, iż w lustrze człowieczeństwa Jezusa Chrystusa objawia się włączone w Jego boskość człowieczeństwo Boga. To w Jezusie Chrystusie w zadziwiający sposób spotykają się kenosis i gloria, humanum i divinum, które w przestrzeni negocjacyjnej, jaką jest Jego Osoba, wzajemnie się wyjaśniają, przemawiając donośniej własnym głosem. Stąd punktem wyjścia do refleksji nad postawionym tematem jest przyjrzenie się formalnym podstawom uprawianej przez Bartha teologii. Centralne miejsce Jezusa Chrystusa – pod względem treści, formy i metody – uznawane jest za jeden z najważniejszych jej atrybutów. Swoją naukę o człowieczeństwie Boga, autor Die Kirchliche Dogmatik rozpoczyna od omówienia preegzystencji Jezusa Chrystusa za pomocą doktryny „łaskawego wyboru”, która stanowi zmodyfikowaną koncepcję jego wcześniejszej teologii trynitarnej. Mówi ona, że Bóg „od początku” jest ukierunkowany na człowieka, przypisując proludzki charakter Boskiego bycia i działania. W świetle barthiańskiej doktryny Jezus Chrystus, jako druga Osoba Trójcy, jest nie tylko „przedmiotem wyboru” (object of election), ale jest On także „wybierającym podmiotem” (the electing subject). Jako Pragnący wykonać zbawcze dzieło Ojca, stanowi uzasadnienie i gwarancję naszego zbawienia. Barth z całą stanowczością opowiada się za paradygmatem chrystologicznym Objawienia, stwierdzając, że wokół historii i dialogu, w którym Bóg i człowiek spotykają się razem i są ze sobą – wokół rzeczywistości obustronnie utrzymywanego i dokonanego związku – istnieje najpełniejsze otwarcie i wymiana. Dokonuje się ona w Osobie, ponieważ Jezus Chrystus jest w stopniu jedynym i najwyższym: prawdziwym Bogiem człowieka (Gott des Menschen) i prawdziwym Człowiekiem Bożym (Mensch Gottes). Wypowiedź o „człowieczeństwie Boga” – to Emmanuel, do którego zmierzamy z chrystologicznego centrum, mając na uwadze wypływajace z tego ruchu konsekwencje teologiczne i antropologiczne.


Słowa kluczowe


chrystologia Karla Bartha; zbawienie; humanizm; człowieczeństwo

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Awad N.G., Is Perichoresis between Theological Interpretation and Historical Criticism Possible?, „Theological Review” 31(2010), nr 2, s. 152-178.

Balthasar H.U. von, Teodramatyka. Osoby dramatu. Osoby w Chrystusie, 2/2, tł. W. Szymona, Kraków 2003.

Balthasar H.U. von, The Theology of Karl Barth, San Francisco 1992.

Barth G., Karl Barth's doctrine of Menschlichkeit Gottes. The theological and hermeneutical implications, „Studies in Logic Grammar and Rhetoric” 44(57)2016 (w druku).

Barth K., Church Dogmatics, Edinburgh 1956-1975.

Barth K., Die Menschlichkeit Gottes, „Theologische Studien. Eine Schriftenreihe” 1956, H. 48.

Cassidy J.J., Election and Trinity, „The Westminster Theological Journal” 71(2009), s. 53-81.

Cortez M., What does it mean to call Karl Barth a „christocentric” theologian?, „Scottish Journal of Theology” 60(2007), nr 2, s. 1-17.

Grillmeier A., Jesus der Christus im Glauben der Kirche. Das Konzil von Chalkedon – Rezeption und Widerspruch (451-518), t. 2/1, Freiburg−Basel−Wien 19912.

Grillmeier A., Moderne Hermeneutik und Altkirchliche Christologie, w: tenże, Mit ihm und in ihm. Christologische Forschungen und Perspektiven, Freiburg−Basel−Wien 19782, s. 489-582.

Hunsinger G., How to Read Karl Barth: The Shape of His Theology, New York 1991.

Johnson W.S., Mystery of God. Karl Barth and the Postmodern Foundations of Theology, Louisville 1997.

Marion J.L., Dieu sans Dieu sans l'être: Hors-texte, Paris 1982 (pol. Bóg bez bycia, tł. M. Frankiewicz, Kraków 1996).

McCormack B.L., Grace and Being: The Role of God's Gracious Election in Karl Barth's Theological Ontology, w: The Cambridge Companion to Karl Barth, red. J. Webster, Cambridge 2000.

Nossol A., Chrystologia Karola Bartha. Wpływ na współczesną chrystologię katolicką, Lublin 1979.

O'Neil M., Karl Barth's Doctrine of Election, „Evangelical Quarterly” 76(2004), s. 311-326.

Pascal, Myśli, tł. T. Boy-Żeleński, Warszawa 1983.

Webster J., Barth's Ethics of Reconciliation, Cambridge 1995.

Webster J., Introduction to God's Being Is in Becoming: The Trinitarian Being of God in the Theology of Karl Barth, Grand Rapids 2001.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.2-14

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)