W oczekiwaniu na październik. XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego i wydarzenia czerwcowe 1956 r. w Polsce na łamach emigracyjnego dziennika „Narodowiec”

Zbigniew Girzyński

doi:10.18290/sp2546.17

Data publikacji : 2026-01-08

Tom 46 (2025)

W oczekiwaniu na październik. XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego i wydarzenia czerwcowe 1956 r. w Polsce na łamach emigracyjnego dziennika „Narodowiec”

Zbigniew Girzyński

https://orcid.org/0000-0002-8649-312X

DOI: https://doi.org/10.18290/sp2546.17

Abstrakt

W pierwszej połowie XX wieku we Francji mieszkało ok. 500 tys. Polaków. Byli to przede wszystkim górnicy. Na potrzeby mieszkających we Francji Polaków Michał Kwiatkowski wydawał dziennik „Narodowiec”. Na łamach tej gazety były poruszane sprawy zarówno związane z życiem Polaków we Francji, jak i zagadnienia dotyczące sytuacji w Polsce, w Związku Sowieckim i innych państwach bloku komunistycznego. Ważne wydarzenia dla historii komunizmu w Europie miały miejsce w roku 1956. Ich zwieńczeniem był tzw. przełom październikowy, w wyniku którego do władzy w Polsce doszedł Władysław Gomułka. Zanim do tego doszło, w pierwszej połowie 1956 r. miały jednak miejsce inne istotne zdarzenia, takie jak XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego czy wystąpienia robotnicze w Poznaniu. Wydawany we Francji dla mieszkających tam Polaków dziennik „Narodowiec”, wszystkie te sprawy skrupulatnie relacjonował dla swoich czytelników.

Słowa kluczowe:

komunizm, Polska, Francja, emigracja, prasa, październik 1956, czerwiec 1956, „Narodowiec”

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Brożek A., Ruchy migracyjne z ziem polskich pod panowaniem pruskim w latach 1850-1918, [w:] Emigracja z ziem polskich w czasach nowożytnych i najnowszych (XVIII-XX w.), red. A. Pilch, Warszawa: PWN 1984, s. 141-195.

Cieślak T., Westfalia jako ośrodek polskiego czasopiśmiennictwa, „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 12(1973), z. 2, s. 179-185.

Conquest R., The Great Terror, Oxford: Oxford University Press 2008.

Duraczyński E., Turkowski R., O Polsce na uchodźstwie. Rada Narodowa Rzeczypospolitej Polskiej 1939-1945, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe 1997.

Elmer B., Winowajcy klęski wrześniowej, Warszawa: Wiedza 1946.

Girzyński Z., „Narodowiec” 1944-1966. Przyczynek do dziejów najdłużej ukazującego się (1909-1989) polskiego dziennika w Europie, [w:] Między Drugą a Trzecią Rzeczpospolitą. Studia i materiały z najnowszej historii Polski i powszechnej dedykowane Profesorowi Ryszardowi Kozłowskiemu w 70. rocznicę urodzin, red. M. Czyżniewski, M. Golon, R. Sudziński, Toruń: Wydawnictwo UMK 2010, s. 397-411.

Girzyński Z., Emigracyjny dziennik „Narodowiec” wobec „przełomu październikowego” w Polsce, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2024, nr 1 (43), s. 264-278.

Girzyński Z., Inne spojrzenie na kraj. Tygodnik „Sztandar Polski” jako próba alternatywnego prezentowania spraw polskich na emigracji we Francji w latach 1945-1946, [w:] Emigracja polska wobec problemów przebudowy i sowietyzacji kraju po drugiej wojnie światowej, red. R. Sudziński, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2007, s. 173-186.

Girzyński Z., Między Londynem a Warszawą. Polacy we Francji w polityce rządu uchodźczego i władz Polski Ludowej w latach 1944-1956, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2018.

Girzyński Z., Polska-Francja 1945-1950, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2005.

Jarosz D., Pasztor M., Robineau, Bassaler i inni. Z dziejów stosunków polsko-francuskich w latach 1948-1953, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek 2001.

Kołodziej E., Dzieje Polonii w zarysie 1918-1939, Warszawa: Książka i Wiedza 1991.

Nowak P., Michał Franciszek Kwiatkowski, [w:] Słownik biograficzny polskiego katolicyzmu społecznego, red. R. Łatka, Warszawa: Neriton 2020, s. 266-273.

Paczkowski A., Prasa polska we Francji (1918-1940), „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 8(1972), z. 4, s. 521-536.

Rabiński J., Michał Franciszek Kwiatkowski (1883-1966), [w:] Słownik biograficzny polskiego państwa na uchodźstwie, red. J. Rabiński, M. Dworski, t. 1, Lublin: Wydawnictwo KUL 2022, s. 183-189.

Stefańska W.M., Polskie wychodźstwo zarobkowe w Zagłębiu Ruhry, „Przegląd Polonijny” 1996, z. 3, s. 91-98.

Tarka K., Emigranci na celowniku. Władze Polski Ludowej wobec wychodźstwa, Łomianki: Wydawnictwo LTW 2012.

Topolska M.B., „Narodowiec” – największy dziennik wychodźstwa polskiego we Francji w latach 1936-1939, „Przegląd Zachodni” 1983, nr 3, s. 139-151.

Topolska M.B., Obraz Polski w opiniach oraz informacjach prasowych największego dziennika polskiego we Francji „Narodowca” w latach 1936-1939, „Przegląd Zachodni” 1986, nr 3/4, s. 146-166.

Turkowski R., Michał Kwiatkowski – dziennikarz i polityk emigracyjny polskiej w Niemczech i Francji (1883-1966), [w:] E scientia et amicitia. Studia poświęcone profesorowi Edwardowi Potkowskiemu, Warszawa–Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna 1999, s. 207-218.

Ziętara P., Emigracja wobec Października. Postawy polskich środowisk emigracyjnych wobec liberalizacji w PRL w latach 1955-1957, Warszawa: Wydawnictwo LTW 2001.