A Forgotten Battle. The Charge of the Vistula Lancers Regiment in Avenidas De Montizón (Sierra Morena) During the Peninsular War (20 January 1810)

Cristina González Caizán; Francisco José Pérez Fernández

doi:10.18290/sp2546.38

Data publikacji : 2026-01-08

Tom 46 (2025)

Zapomniana bitwa. Szarża Pułku Lansjerów Nadwiślańskich w Avenidas de Montizón (Sierra Morena) podczas hiszpańskiej wojny o niepodległość (20 stycznia 1810 r.)

Cristina González Caizán

https://orcid.org/0000-0002-4452-5891

Francisco José Pérez Fernández

https://orcid.org/0000-0002-9671-5953

DOI: https://doi.org/10.18290/sp2546.38

Abstrakt

20 stycznia 1810 r., podczas hiszpańskiej wojny o niepodległość, w górach Sierra Morena miała miejsce bitwa między IV Korpusem Grande Armée pod dowództwem generała Horace’a-François-Bastiena Sébastianiego a resztkami armii hiszpańskiej, które zdołały się przegrupować po katastrofalnej bitwie pod Ocaña. Odnoszący sukcesy i budzący postrach polski Pułk Lansjerów Nadwiślańskich, cieszący się już sławą wśród swoich wrogów, zdobył tego dnia jedną z przełęczy łączących La Manchę z Andaluzją. Jednak wyczyn ten, tak porównywalny do tego, którego dokonali polscy szwoleżerowie Gwardii Cesarskiej pod Somosierrą w listopadzie 1808 r., nie zapisał się w podręcznikach historii, nawet polskich. W niniejszym artykule dokonano analizy przebiegu bitwy, powodów, dla których została ona zapomniana, a także, dzięki zestawieniu źródeł dokumentalnych i nowych technik badania terenu, ustalono dokładną lokalizację bitwy.

Słowa kluczowe:

Montizón, hiszpańska wojna o niepodległość, Sierra Morena, Hiszpania, Polska, polscy autorzy wspomnień

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf (Español (España))

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Andalucía en guerra, 1808-1814, red. J.M. Delgado, M.A. López, Jaén: Universidad de Jaén 2010.

[Broekere S.], Pamiętniki z wojny hiszpańskiéj (1808-1814) Stanisława B[r]oekera, b. oficera b. legionów francuzko-polskich, trad. P. Cybulska, Warszawa: Drukiem Józefa Ungra 1877.

Ciechanowski J.S., La visión polaca de la Guerra de la Independencia, „El Basilisco. Revista de Filosofía, Ciencias Humanas, Teoría de la Ciencia y de la Cultura. Segunda época” 38(2006), pp. 41-54.

Díaz Torrejón F.L., José Napoleón I en el sur de España. Un viaje regio por Andalucía (enero-mayo 1810), Córdoba: Cajasur. Monte de Piedad y Caja de Ahorros de Córdoba 2008.

González Caizán C., Por Napoleón en España. Los soldados polacos en los Sitios de Zaragoza (1808-1809), 2ª ed., Madrid: Foro para el Estudio de la Historia Militar de España, Facultad de „Artes Liberales” 2021.

Escrivano J.M., Itinerario español, o guía de caminos para ir desde Madrid á todas las ciudades, y villas más principales de España y para ir de unas ciudades a otras; y a algunas cortes de Europa, Madrid: Imprenta de Miguel Escrivano 1767.

[Gómez de Arteche y Moro J.], Guerra de la Independencia. Historia militar de España de 1808 á 1814, por el general D. José Gómez de Arteche y Moro, Ayudante de Campo, que ha sido, de S. M. el Rey é Individuo de número de la Real Academia de la Historia, vol. 8, Madrid, Imprenta de Asilo de Huérfanos 1893.

Jurado J., Los caminos de Andalucía en la segunda mitad del siglo XVIII (1750-1808), Córdoba: Universidad de Córdoba y Ayuntamiento de Córdoba 1988.

Kirkor S., Legia Nadwiślańska 1808-1814, Londyn: Oficyna Poetów i Malarzy 1981.

Kirkor S., Pod sztandarami Napoleona, Londyn: Oficyna Poetów i Malarzy 1982.

Kraszewski K., Od szkolnéj ławy. Opowiadanie z lat 1798-1813, „Biblioteka Warszawska. Pismo poświęcone naukom, sztukom i przemysłowi” 2(1880), pp. 401-428.

López S., Nueva guía de caminos para ir desde Madrid, por los de rueda y herradura, á todas las ciudades y villas más principales de España y Portugal, y también para ir de unas ciudades a otras, Madrid: Gómez Fuentenebro y compañía 1809.

[Napier W.F.P.], History of the War in the Peninsula and in the South of France, from the Year 1807 to the Year 1814. By W. F. P. Napier, C.B. Lt. Colonel H. P. Forty-Third Regiment, Member of the Royal Swedish Academy of Military Sciences, New York: J.S. Redgield, Clinton Hall 1844.

Ontalba F. y Ruiz P.L., La Batalla de Ocaña. Campañas militares en la provincia de Toledo en 1809, Toledo: Diputación Provincial de Toledo 2006.

Pamiętniki Józefa Rudnickiego, [en:] Pismo Zbiorowe Wileńskie na rok 1862, red. Jan ze Śliwina, Wilno: W Drukarni A.H. Kirkora 1862, pp. 39-66.

Pérez-Schmid Fernández F.J., Aldeas coloniales desaparecidas durante la etapa foral en las Nuevas Poblaciones de Sierra Morena y Andalucía (1767-1835), „Anuario Histórico Ibérico. Anuário Histórico Ibérico” 2(2023), pp. 149-171.

Real Cédula de Su Magestad, y señores de su Consejo, que contienen la instrucción y fuero de población, que se debe observar en las que se formen de nuevo en la Sierramorena con naturales, y extranjeros Católicos, Madrid: Oficina de don Antonio Sanz 1767.

Sañudo Bayón J.J., ¿Qué pasó en Somosierra?, „Revista de Historia Militar” 64 (1988), pp. 141-168.

Sañudo Bayón J.J., Base de datos sobre las unidades militares en la Guerra de la Independencia española, Madrid: Ministerio de Defensa 2007.

Thiers A., Histoire du Consulat et de l’Empire faisant suite à l’Histoire de la Révolution Française, vol. 12, París: Paulin-Libraire Éditeur 1855.

Toreno Conde de, Historia del levantamiento, guerra y revolución de España, vol. 2, Madrid: Imprenta de J. Martín Alegría 1848.

Vela F., Ocaña, 1809. El desastre, tras la victoria de Bailén, Madrid: Editorial Almena 2012.

Wojciechowski K., Mis memorias de España, red. J.S. Ciechanowski, C. González Caizán, J. Kieniewicz, A. Ziółkowski, J.J. Sañudo Bayón (asesor militar), trads. A. Gibert Montalá, J.S. Ciechanowski, C. González Caizán, Madrid: Ministerio de Defensa 2009.

Wspomnienia ułana pułku pierwszego legii nadwiślańskiej o kampaniach lat 1807-1814 (z rękopisu), red. A. Kraushar, Warszawa: W drukarni Aleksandra Ginsa 1904.

Ziółkowski A., Pułk Jazdy Legionowej. Pułk Lansjerów Nadwiślańskich 1799-1815, Warszawa: Fundacja 4 Pułku Piechoty 2006.