Działalność polonijnych organizacji kombatanckich we Francji na łamach tygodnika „Syrena”

Robert Czarnowski

doi:10.18290/sp2546.15

Data publikacji : 2026-01-08

Tom 46 (2025)

Działalność polonijnych organizacji kombatanckich we Francji na łamach tygodnika „Syrena”

Robert Czarnowski

https://orcid.org/0000-0002-3909-0600

DOI: https://doi.org/10.18290/sp2546.15

Abstrakt

Artykuł koncentruje się na roli tygodnika „Syrena” jako głosu polonijnych organizacji kombatanckich we Francji, dokumentującego ich działalność. Periodyk relacjonował aktywność takich organizacji, jak Zjednoczenie Polskiego Uchodźstwa Wojennego, Związek Rezerwistów i byłych Wojskowych Polskich we Francji, Federacja Polskich Związków Obrońców Ojczyzny, Polska Organizacja Walki o Niepodległość (POWN) oraz Koło Grenadierów. W konfrontacji z dokumentacją archiwalną Polskiej Misji Katolickiej we Francji ukazano rozwój tych organizacji oraz ich wpływ na życie społeczne, kulturowe i polityczne polskiej emigracji. Szczególne miejsce zajmowała Brygada Grenadierów, będąca częścią 4. Dywizji Piechoty i kontynuująca tradycje 1. Dywizji Grenadierów, która walczyła w Alzacji i Lotaryngii. „Syrena” pełniła funkcję kroniki, dokumentując uroczystości kombatanckie, takie jak Święto Żołnierza Polskiego czy poświęcenie sztandarów lub obchody Święta 3 Maja. Periodyk dokumentował również działalność Domu Kombatanta w Lille i Paryżu oraz zaangażowanie w duszpasterstwie polonijnym, którego kombatanci byli ważną częścią.

Słowa kluczowe:

tygodnik „Syrena”, Zjednoczenie Uchodźstwa Wojennego w Paryżu, Federacja Polskich Obrońców Ojczyzny, Polska Organizacja Walki o Niepodległość, Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, uroczystości kombatanckie, Dom Kombatanta

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Czak T., Smoliński J., 1 Dywizja Grenadierów w kampanii francuskiej 1940 roku, Warszawa–Pruszków: Ulmak 1998.

Czarnowski R., Zasób archiwalny Polskiej Misji Katolickiej we Francji. Inwentarze, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne SBP 2021.

Czarnowski R., Archiwum Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu, Pelplin: Bernardinum 2020.

Czarnowski R., Duszpasterstwo polskie we Francji i jego rola w podtrzymywaniu tożsamości narodowej w latach 1918-1939, [w:] XL Sesja Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie, Paryż–Warszawa 2019, s. 31-50.

Czarnowski R., Duszpasterstwo rodzin polskich we Francji w kontekście historyczno-pastoralnym, [w:] Budowanie więzi w małżeństwie i w rodzinie a emigracja. Teoria i praktyka, red. G. Koszałka, J. Młyński, Warszawa: Instytut Papieża Jana Pawła II 2018, s. 25-35.

Czarnowski R., Kombatanci jako liderzy emigracji polskiej w świetle polonijnych francuskich źródeł archiwalnych, Warszawa: Wydawnictwa Naukowe i Edukacyjne SBP 2024.

Czarnowski R., Polityka ks. Franciszka Cegiełki wobec ambasady Polski Ludowej w Paryżu, [w:] XXXVIII Sesja Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie. Materiały do biografii polskich emigrantów w zbiorach instytucji członkowskich MAB. Politycy i artyści, Londyn–Warszawa: Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny 2017, s. 161-176.

Czarnowski R., Repatriacja i reemigracja Polaków z Francji do Polski w latach 1946-1948 na łamach prasy polonijnej „Narodowiec” i „Gazeta Polska”, [w:] Wokół „Katechizmu Biblioteki” Paula Ladewiga, [t.] 3, red. Z. Gębołyś, K. Wodniak, Bydgoszcz: Wydawnictwo Kazimierza Wielkiego/UKW 2024, s. 139-154.

Czarnowski R., Stulecie wspólnot polonijnych we Francji w dokumentacji Polskiej Misji Katolickiej, [w:] Materiały XLI Stałej Konferencji Muzeów, Archiwów i Bibliotek Polskich na Zachodzie. 100-lecie niepodległości Polski z perspektywy zbiorów i działalności instytucji zrzeszonych w MAB, red. E.T. Kowalska, Londyn–Warszawa 2023, s. 89-118.

Girzyński Z., Walka o wpływy wśród Polonii we Francji w latach 1945-1952, [w:] Ze studiów nad polskim dziedzictwem w świecie. Księga dedykowana Profesorowi Edmundowi Gogolewskiemu, red. L. Nowak, M. Szczerbiński, Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Naukowe AJP 2002, s. 65-80.

Gruszyński J., Społeczność polska we Francji w latach 1918-1978. Problemy integracyjne trzech pokoleń, Warszawa: PWN 1981.

Kędziora L., Polskie organizacje kombatanckie we Francji w latach 1945-1976, Warszawa: Difin 2013.

Linowski J., Trudne powroty. Losy żołnierzy polskich na Zachodzie 1945-1949, Warszawa: Wydawnictwo MON 1987.

Markiewicz W., Przeobrażenia świadomości narodowej reemigrantów polskich z Francji, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie 1960.

Olejniczak-Zaworonko H., Dom Kombatanta Polskiego im. Gen. Władysława Andersa w Paryżu. Dzieje Stowarzyszenia byłych Polskich Kombatantów i ich rodzin we Francji. Fotograficzna dokumentacja wojennych losów ich członków, Warszawa: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika” 2018.

Ponty J., L’Apport des témoignages à l’histoire de la Résistance polonaise en France: F2 et POWN, „Revue des études slaves” 75(2004), nr 2, s. 297-305.

Ponty J., Un enjeu des relations franco-polonaises: l’immigration collective et le retour en Pologne (1919-1948), [w:] Les relations entre la France et la Pologne au XX siècle, red. B. Michel, J. Łaptos, Kraków: Eventus 2002, s. 95-105.

Sękowski P., Działalność przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych władz warszawskich Rzeczypospolitej Polskiej we Francji w latach 1944–1947, „Dzieje Najnowsze” 44(2012), nr 3, s. 93-107.

Sękowski P., Francja wobec polskich uchodźców wojennych i dipisów w pierwszych latach po drugiej wojnie światowej, „Dzieje Najnowsze” 46(2014), nr 2, s. 71-83.

Śladkowski W., Polacy we Francji, Lublin: Polonia 1985.

Turajczyk L., Polonijne organizacje społeczno-polityczne we Francji i ich postawa wobec powrotu emigracji zarobkowej do kraju, 1945-1948, [w:] Materiały i studia z najnowszej historii Polski, t. 3, Warszawa: PWN 1967, s. 45-62.

Turajczyk L., Społeczno-polityczne organizacje polskie we Francji w latach 1944-1948, Warszawa: Książka i Wiedza 1978.

Wyrwa T., Pierwsze lata PRL w raportach dyplomatów francuskich, „Zeszyty Historyczne” 1985, z. 71, s. 194-212.