Parafia personalna jako nadal aktualna struktura duszpasterstwa polonijnego w Kanadzie

Michał Mraczek

doi:10.18290/sp2546.26

Data publikacji : 2026-01-08

Tom 46 (2025)

Parafia personalna jako nadal aktualna struktura duszpasterstwa polonijnego w Kanadzie

Michał Mraczek

https://orcid.org/0000-0001-9583-9316

DOI: https://doi.org/10.18290/sp2546.26

Abstrakt

Na przestrzeni czasu doszło do ukształtowania się struktur duszpasterstwa polskojęzycznego w Kanadzie i funkcjonuje ono do dziś. Tym, co jest dla niego bardzo charakterystyczne, to fakt, że jedną z podstawowych placówek w tych strukturach są do dnia dzisiejszego parafie personalne, w przeciwieństwie np. do sąsiednich Stanów Zjednoczonych Ameryki, gdzie to duszpasterstwo opiera się już na zupełnie innych rozwiązaniach strukturalnych. W artykule, odwołując się do przykładu Kanady oraz duszpasterstwa polskojęzycznego potwierdzimy, że parafia personalna jest nadal aktualną propozycją dla struktur duszpasterstwa migrantów i może zapewnić właściwą opiekę duszpasterską tej grupie wierzących. W artykule omówiony zostanie proces kształtowania się polskiej społeczności w Kanadzie, struktur duszpasterstwa polonijnego, parafii personalnej w dokumentach Kościoła oraz współczesne funkcjonowanie tego rodzaju placówek duszpasterskich w Kanadzie.

Słowa kluczowe:

Kanada, parafia personalna, duszpasterstwo polskojęzyczne

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Adamowicz L., Duszpasterstwo emigrantów w prawie kanonicznym, „Roczniki Nauk Prawnych” 17(2007), nr 1, s. 121-139.

Bakalarz J., Parafia personalna dla migrantów w prawodawstwie powszechnym Kościoła Zachodniego, Lublin: RW KUL 1977.

Bakalarz J., Podstawowe dokumenty Kościoła w sprawie opieki duszpasterskiej nad migrantami, „Studia Polonijne” 4(1981), s. 5-14.

Blank J.C., Creating Kashubsia. History, memory and identity in Canada's first Polish community, Montreal: Mc Gill-Queen’s University Press 2016.

Błażejak J., Współczesne zaangażowanie duszpasterskie Prowincji Wniebowzięcia NMP w Kanadzie, [w:] Polscy oblaci w służbie Polonii kanadyjskiej, red. W. Kluj, J. Różański (Studia i Materiały Misjologiczne, nr 13), Pelplin: Bernardinum 2007, s. 74-83.

Bruce T.C., Parish and Place, New York: Oxford University Press 2017.

Dohnalik J., Parafia personalna w Kościele łacińskim. Studium historyczno-prawne, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW 2022.

Kloskowski R., Kashubian culture in Canada, Masłowiczki: [S. Frymark] 2020.

Kongregacja ds. Biskupów, Instrukcja „De pastorali migratorum cura”, Rzym 1969.

Kowal W., Personal Parish as an element of the organizational structure of the pastoral care of Polish immigrants by the Missionary Oblates of Mary Immaculate in the Archdiocese of Toronto, „Annales Missiologici Posnanienses” 21(2016), s. 151-167.

Majewski R., Polacy w życiu kulturowym Kanady, „Cywilizacja i Polityka” 2012, nr 4, s. 346-359.

Matejko J., Kanadyjska polityka imigracyjna w stosunku do Polaków w latach 1896-1939, „Studia Polonijne” 3(1979), s. 23-60.

Mraczek M., Wczoraj i dziś duszpasterstwa polonijnego w Stanach Zjednoczonych Ameryki, „Studia Polonijne” 45(2024), s. 185-200.

Necel W., Prawno-duszpasterskie dyspozycje instrukcji „Erga migrantes caritsa Christi”, „Prawo Kanoniczne” 52(2009), nr 3-4, s. 51-68.

Necel W., Prawo migranta do specjalnego duszpasterstwa, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2012.

Necel W., Struktury polskojęzycznego duszpasterstwa w Kanadzie wobec procesów integracji, [w:] Polonia kanadyjska – przeszłość i teraźniejszość, red. W. Gliński, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2016, s. 291-310.

Papieska Rada ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących, Instrukcja „Erga migrantes caritas Christi”, Rzym 2004.

Plewko J., Rozwój terytorialny duszpasterstwa polskiego w Kanadzie Wschodniej (1861-1985), „Duszpasterz Polski Zagranicą” 39(1988), nr 2(167), s. 263-286.

Plewko J., Warunki społeczne powstania i rozwoju polskiej opieki religijnej w Kanadzie Zachodniej (1896-1914), „Studia Polonijne” 13(1990), s. 167-185.

Pół wieku obecności chrystusowców w Ameryce Północnej, red. S. Hajkowski, M. Kamiński, T. Sielicki, Sterling Heights: Sterling Publishing 2003.

Reczyńska A., Drewniak D., Petelska M., Polacy w kanadyjskiej mozaice. 150 lat historii. [Katalog]. Gdynia: Muzeum Emigracji w Gdyni 2017.

Reczyńska A., Emigracja z Polski do Kanady w okresie międzywojennym, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1986.

Reczyńska A., Polonia kanadyjska: dzieje i problemy współczesne, [w:] Polscy oblaci w służbie Polonii kanadyjskiej, red. W. Kluj, J. Różański, Pelplin: Bernardinum 2007, s. 13-34.

Reczyńska A., Polska diaspora w Kanadzie, [w:] Polska diaspora, red. A. Walaszek, Kraków: Wydawnictwo Literackie 2001, s. 30-50.

Różański J., Polscy oblaci w Kanadzie – duszpasterze polonijni i misjonarze (1896-2016), Pelplin: Bernardinum 2019.

Statistics Canada 2024 (table), Special Interest Profile. 2021 Census of Population. Statistics Canada Catalogue no. 98-26-00092021001. Ottawa. Released March 20, 2024. https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/sip/index.cfm?Lang=E [dostęp: 10.11.2024].

Stawniak H., Problematyka migracji ludności w świetle zasad i niektórych działań Stolicy Apostolskiej, „Seminare” 26(2009), s. 143-157.

Śliz A., Gdy zobaczyłem Kanadę... Nadzieje. Oczekiwania. Rozczarowania, „Archiwum Emigracji”. Studia – szkice – dokumenty 2009, z. 2(11), s. 44-54.

Ziółkowska-Weiss K., Satisfaction with Selected Indicators of the Quality of Urban Space by Polonia in the Greater Toronto Area, „Land” 10(2021), s. 778. https://doi.org/10.3390/land10080778 [dostęp: 10.11.2024].