Z Krzepic do Kanady. Praca polonijna ks. Franciszka Olszewskiego na preriach Alberty

Kamil Kęsik

doi:10.18290/sp2546.8

Data publikacji : 2026-01-08

Tom 46 (2025)

Z Krzepic do Kanady. Praca polonijna ks. Franciszka Olszewskiego na preriach Alberty

Kamil Kęsik

https://orcid.org/0000-0003-3824-1101

DOI: https://doi.org/10.18290/sp2546.8

Abstrakt

Ksiądz Franciszek Olszewski (1869-1955) urodził się w Krzepicach w zaborze rosyjskim. Religijna atmosfera domu rodzinnego pomogła mu odczytać powołanie do kapłaństwa. Po nauce w ośrodkach salezjańskich we Włoszech i studiach teologicznych we Francji, w 1898 r. udał się do pracy misyjnej z kilkoma oblatami do Kanady. Po przyjętych święceniach w 1900 r. zasilił jednak szeregi duchowieństwa diecezji St. Albert, nie zostając członkiem zakonu. Prowadził ożywioną pracę misyjną w duchu polskiego patriotyzmu. Założył osadę Kraków oraz kilka mniejszych polskich parafii z kościołami i kaplicami. Kontynuacją opieki religijnej była edukacja dzieci polskich emigrantów, dlatego w 1903 r. otrzymał zgodę na założenie żeńskiego zakonu Pomocnic Apostolatu do pracy szkolnej. W 1910 r. doszło do pożaru w jego największym dziele, jakim był Kraków, w wyniku którego spłonął kościół i zabudowa plebańsko-szkolna. Mimo chęci odbudowy kompleksu do głosu dochodziły jego problemy reumatyczne, uniemożliwiające normalne funkcjonowanie. W tym samym roku wraz z zakonnicami przeniósł się do USA, gdzie w kilku diecezjach prowadził ożywioną misję polską do swojej śmierci w 1955 r.

Słowa kluczowe:

Franciszek Olszewski, emigracja, Kanada, St. Albert, Kraków

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Albański Ł., Kowalski M., Bracia Kulawi i budowanie kompletności instytucjonalnej imigrantów polskich w Manitobie 1898-1905, „Biografistyka Pedagogiczna” 8(2023), nr 1, s. 421-437.

Dafoe J.W., Clifford Sifton in relation to his times, Toronto: Macmillan Company of Canada 1931.

Dickinger Ch., Franciszek Józef I, Warszawa: Świat Książki 2006.

Kęsik K., Duchowieństwo katolickie powiatu wieluńskiego a sprawa narodowa w latach 1842-1865, „Rocznik Zduńskowolski” 2(2023), s. 39-75.

Kluj W., Początki rozwoju polskich placówek duszpasterskich na preriach Kanady (1898-1927), [w:] Polscy oblaci w służbie Polonii kanadyjskiej, red. W. Kluj, J. Różański, Pelplin: Wydawnictwo „Bernardinum” 2007.

Kulawy J.W., Letter of September 13, 1899 to the Superior General, Fr. Augier, „Missionis” 37(1899), s. 367-372.

Kupka A., Sylla Antoni, [w:] Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX w., red. J. Pater, Katowice: Księgarnia św. Jacka 1996, s. 406.

Magnan J., I remember Archbishop Adelard Langevin, Saint Boniface: Oblates of Mary Immaculate 1966.

Marunchak M.H., The Ukrainian Canadians. A History, Winnipeg: Ukrainian Academy of Arts and Sciences in Canada 1970.

Mazurek J., Kraj a emigracja. Ruch ludowy wobec wychodźstwa chłopskiego do krajów Ameryki Łacińskiej (do 1939 r.), Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego 2006.

McCarthy T.P., Guide to the catholic sisterhoods in the United States, Washington: The Catholic University of America Press 1955.

Pielorz J., Błogosławiony Józef Cebula OMI (1902-1941). Wychowawca młodzieży i męczennik za postawę kapłańską, Poznań: Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej 2005.

Plewko J., Warunki społeczne powstania i rozwoju polskiej opieki religijnej w Kanadzie Zachodniej (1896-1914), „Studia Polonijne” 13(1990), s. 167-185.

Porwoł P., Kulawy Jan Wilhelm OMI (1872-1941), [w:] Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX w., red. J. Pater, Katowice: Księgarnia św. Jacka 1996, s. 220-221.

Porwoł P., Kulawy Paweł OMI (1877-1941), [w:] Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX w., red. J. Pater, Katowice: Księgarnia św. Jacka 1996, s. 221.

Porwoł P., Kulawy Wojciech OMI (1871-1943), [w:] Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX w., red. J. Pater, Katowice: Księgarnia św. Jacka 1996, s. 221-222.

Reczyńska A., Początki polskiego osadnictwa na kanadyjskich preriach w relacjach ojca Antoniego Sylli, [w:] Amerykomania, red. W. Bernacki, A. Walaszek, t. 2, Kraków: Wydawnictwo UJ 2012, s. 697-710.

Różański S., Polscy oblaci w Kanadzie – duszpasterze polonijni i misjonarze (1896-2016), Pelplin: Wydawnictwo „Bernardinum” 2019.

Sakowicz E., Biuletyn Polonijny (48), „Collectanea Theologica” 70(2000), nr 2, s. 127-158.

Tkaczyk W., Kraków, Alta., archidiec. Edmonton, [w:] Leksykon geograficzno-historyczny parafii i kościołów polskich w Kanadzie, red. E. Walewander, Lublin: Instytut Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym KUL 1993, s. 443-444.

Trela-Mazur E., Oblaci polscy we Francji i krajach Beneluksu, [w:] Duchowieństwo polskie w świecie, red. A. Judycka, Z. Judycki, Toruń: Oficyna Wydawnicza Kucharski 2022, s. 343-348.

Złotkowski D., Krzepice w XIX wieku – społeczeństwo i gospodarka, [w:] Krzepice a historia Rzeczypospolitej, red. A. Zakrzewski, Krzepice 2008, s. 110-130.