Operacje niekinetyczne jako narzędzie presji strategicznej: studium przypadków Finlandii i Polski

Krzysztof Kaczmarek; Natalia  Moch

doi:10.18290/rns2026.0013

Data publikacji : 2026-03-31

Tom 55 Nr 1 (2026)

Operacje niekinetyczne jako narzędzie presji strategicznej: studium przypadków Finlandii i Polski

Krzysztof Kaczmarek

https://orcid.org/0000-0001-8519-1667

Natalia Moch

https://orcid.org/0000-0003-2177-0883

DOI: https://doi.org/10.18290/rns2026.0013

Abstrakt

W artykule dokonano analizy operacji niekinetycznych jako narzędzia presji strategicznej Rosji wobec państw zachodnich, ze szczególnym uwzględnieniem Finlandii i Polski. Badanie obejmowało trzy obszary: kontekst geopolityczny, instrumentalizację migracji oraz cyberprzestrzeń i środowisko informacyjne. Wykorzystanie jakościowych metod badawczych, w tym analizy źródeł wtórnych, dokumentów strategicznych, analizy porównawczej i treści, pozwoliło wykazać, że operacje niekinetyczne mają charakter wielowarstwowy, są dostosowane do lokalnych uwarunkowań i pozwalają osiągać cele strategiczne bez użycia siły militarnej. Skuteczność tych działań zależy od odporności instytucjonalnej i społecznej państw, a ich konsekwencje różnią się w Finlandii i Polsce z uwagi na kontekst historyczny i geopolityczny.

Słowa kluczowe:

operacje niekinetyczne, presja strategiczna, Federacja Rosyjska, Finlandia, Polska.

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Kaczmarek, K., & Moch, N. (2026). Operacje niekinetyczne jako narzędzie presji strategicznej: studium przypadków Finlandii i Polski. Roczniki Nauk Społecznych, 55(1), 55–68. https://doi.org/10.18290/rns2026.0013

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Aunesluoma J. i Rainio-Niemi J. (2016), Neutrality as Identity? Finland’s quest for SECURITY in the Cold War, Journal of Cold War Studies, nr 4, s. 51-78.

Balicki J. (2022), Migration Crisis on the Polish-Belarusian border (2021–2022) From a Humanitarian and Human Rights Perspective, Studia Europejskie, nr 2, s. 75-87. https://doi.org/10.33067/SE.2.2022.5

Bienvenu H. (2025), In Poland, Parliament Extends Suspension of Asylum Rights at the Belarusian Border, Le Monde, 24.05, https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/05/24/in-poland-parliament-extends-suspension-of-asylum-rights-at-the-belarusian-border_6741605_4.html [dostęp: 28.11.2025].

Darczewska J. (2024), Zawładnąć umysłami i urządzić świat. Rosyjska strategia dywersji i dezinformacji, Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia.

Doktryna Wojenna Federacji Rosyjskiej (2022), BBN.gov.pl, https://www.bbn.gov.pl/ftp/dok/01/DoktrynaFederacjiRosyjskiej.pdf [dostęp: 27.11.2025].

Dygantowski S. (2020), Cyberbezpieczeństwo jako fundament bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej w kontekście współczesnych zagrożeń, Journal of KONBiN, nr 4, s. 309-320.

Filipec O. (2022), Multilevel Analysis of the 2021 Poland-Belarus Border Crisis in the Context of Hybrid Threats, Central European Journal of Politics, nr 1, s. 1-18. https://doi.org/10.24132/cejop_2022_1

Finnish Government (2025), Situation at Finland’s Eastern Border, https://valtioneuvosto.fi/en/situation-at-finlands-eastern-border [dostęp: 28.11.2025].

Fiszer J.M. (2022), Poland’s Road to NATO – Objective and Subjective Obstacles, Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, nr 2, s. 47-73, https://doi.org/10.36874/RIESW.2022.2.3

Forsberg T. (2023), Four Rounds of the Finnish NATO Debate, Nordic Review of International Studies, nr 1, s. 41-50.

Galemba P. (2025), Operacje psychologiczne jako zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa w XXI wieku, Wiedza Obronna, nr 1, s. 180-205. https://doi.org/10.34752/2025-1-9

Helmus T.C., Bodine-Baron E., Radin A., Magnuson M., Mendelsohn J., Marcellino W., Bega A. i Winkelman Z. (2018), Russian Social Media Influence: Understanding Russian Propaganda in Estern Europe, RAND Corporation, 12.04, https://www.rand.org/pubs/research_reports/RR2237.html [dostęp: 2.03.2026].

Holmila A. i Ahonen P. (2023), The Good, the Bad and the Ugly. The Many Faces of Finlandization and Some Potential Lessons for Ukraine, Zeithistorische Forschungen–Studies in Contemporary History, nr 3, s. 560-577. https://doi.org/10.14765/zzf.dok-2473

Horwood C. i Forin R. (2024), Russo-Finish Border Games – More Serious Than They Look, Mixed Migration, 13.05, https://mixedmigration.org/russo-finish-border-games [dostęp: 28.11.2025].

Jakubiak E. (2022), Hybrid Warfare as a New Type of Armed Conflict in the Modern World, Studia Bezpieczeństwa Narodowego, nr 2, s. 71-82. https://doi.org/10.37055/sbn/151015

Junttila T. (2024), Turvapaikanhakijat hybridivaikuttamisen keinona Suomen itärajalla: Kirjallisuus- ja lehdistökatsaus ilmiön vaikutuksista poliisin työhön, Theseus, https://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/864464/ON_Junttila.pdf;jsessionid=43107D633D5D166DAFC977DF3FC8397A?sequence=2 [dostęp: 28.11.2025].

Kaczmarek K. (2023), Russia’s Weaponized Migration: Analysing Its Impact on Finnish-Russian Border Security, Przegląd Nauk o Obronności, nr 17, s. 54-62. https://doi.org/10.37055/pno/186131

Kaczmarek K. (2024), Finland in a Geopolitical Perspective - From Finlandization to Integration with NATO, Przegląd Nauk o Obronności, nr 19, s. 4-16. https://doi.org/10.37055/pno/187837

Kuśmirek K. (2022), Information Activities During the Migration Crisis on the Polish-Belarusian Border as a Threat to Society’s Resilience, Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, nr 3, s. 311-321. https://doi.org/10.48269/2451-0718-btip-2022-3-023

Leżoń J., Bojarczuk M. i Traciak J. (2025), Znaczenie działań niekinetycznych w nowoczesnych siłach zbrojnych, Polityka i Społeczeństwo, nr 1, s. 174-190. http://dx.doi.org/10.15584/polispol.2025.1.10

Lipold P. (2024), Instrumentalizacja migracji i próby wykorzystywania zjawiska w działaniach hybrydowych prowadzonych przez państwa ościenne wobec Unii Europejskiej, Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne, nr 2, s. 226-250. https://doi.org/10.15804/athena.2024.82.13

Minárik T. (2016), NATO Recognises Cyberspace as a ‘Domain of Operations’ at Warsaw Summit, CCDCOE, https://ccdcoe.org/incyder-articles/nato-recognises-cyberspace-as-a-domain-of-operations-at-warsaw-summit/ [dostęp: 28.11.2025].

Ministry of the Interior of Finland (2025), Situation at the Eastern Border, https://intermin.fi/en/current-issues/situation-at-the-eastern-border [dostęp: 28.11.2025].

Nitszke A.A. (2023), Poland’s Response to the Migration Crisis on the Polish-Belarusian Border in the Light of European Union law, Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne, nr 3, s. 179-193. https://doi.org/10.15804/athena.2023.79.09

Osavul (b.r.), What Non-Kinetic Operations Look Like in Today’s Conflicts, Osavul, https://www.osavul.cloud/blog/what-non-kinetic-operations-look-like [dostęp: 24.11.2025].

Parafianowicz R. (2017), The Military-Geographical Significance of the Suwałki Gap, Security and Defence Quarterly, nr 4, s. 3-20. https://doi.org/10.5604/01.3001.0011.7839

Praks H. (2024), Russia’s Hybrid Threat Tactics Against the Baltic Sea Region: From Disinformation to Sabotage, Hybrid CoE Working Paper 32, https://www.hybridcoe.fi/wp-content/uploads/2024/05/20240530-Hybrid-CoE-Working-Paper-32-Russias-hybrid-threat-tactics-WEB.pdf [dostęp: 25.11.2025].

RAJA (2025), The Eastern Border Barrier Fence, https://raja.fi/en/the-eastern-border-barrier-fence [dostęp: 28.11.2025].

Raport Zespołu ds. Dezinformacji (2025), Komisja do spraw badania wpływów rosyjskich i białoruskich na bezpieczeństwo wewnętrzne i interesy Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2004–2024, Warszawa, 10 stycznia 2025 r.

Rațiu A. i Sălăvăstru C.-M. (2024), The Influence of Non-Kinetic Actions on Multi-Domain Operations Command and Control, International Conference Knowledge-Based Organization, nr 1, s. 152-160. https://doi.org/10.2478/kbo-2024-0021

Rekomendacje do Strategii bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (2024), Biuro Bezpieczeństwa Narodowego, Warszawa, 4 lipca 2024 r., https://www.bbn.gov.pl/ftp/dokumenty/REKOMENDACJE_SBNRP_4_lipca_2024.pdf [dostęp: 28.11.2025].

Reuters (2024), Poland to Extend No-Go Zone on Belarus Border for 90 Days, 10.09, https://www.reuters.com/world/europe/poland-extend-no-go-zone-belarus-border-90-days-2024-09-10/ [dostęp: 28.11.2025].

Seyaz A. (2024), Change and Continuity in North European Security: Finland and Sweden’s Membership in NATO, Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, nr 1, s. 129-141. https://doi.org/10.14782/marmarasbd.1431218

Siljanen S. (2023), Rajasopua Suomen ehdoilla, Venäjän armosta vai yhteistyössä: Strateginen viestintä vuosien 2015–2016 Arktisen reitin muuttoliikkeestä, Doria, https://www.doria.fi/bitstream/handle/10024/188044/YEK_Siljanen_Samuel_JULK.pdf?sequence=1&isAllowed=y [dostęp: 28.11.2025].

Strategia Bezpieczeństwa Narodowego Federacji Rosyjskiej (2021), https://poland.mid.ru/pl/press-centre/news/strategia_bezpiecze_stwa_narodowego_federacji_rosyjskiej/ [dostęp: 27.11.2025].

U.S. Joint Chiefs of Staff (2016), Joint Operating Environment 2035: The Joint Force in a Contested and Disordered World, https://www.jcs.mil/Portals/36/Documents/Doctrine/concepts/joe_2035_july16.pdf [dostęp: 24.11.2025].

Weckman A. (2023), Public Opinion and NATO: How Different Security Environments Influence the Support for NATO in Finland, Nordic Review of International Studies, nr 1, s. 5-25.

Włodyka E.M. i Majewicz D.S. (2025), The mObywatel App as an Example of Digital Transformation in Public Administration in Poland and the Change in Citizen-State Relations in the Age of the Information Society, Journal of Modern Science, nr 2, s. 760-777. https://doi.org/10.13166/jms/207576