Zwycięstwo jako kryterium zakończenia konfliktu

Mirosław Banasik

doi:10.18290/rns2026.0012

Data publikacji : 2026-03-31

Tom 55 Nr 1 (2026)

Zwycięstwo jako kryterium zakończenia konfliktu

Mirosław Banasik

https://orcid.org/0000-0002-9358-1240

DOI: https://doi.org/10.18290/rns2026.0012

Abstrakt

Celem badań było wyjaśnienie wybranych aspektów teorii i praktyki odnoszenia zwycięstwa rozpatrywanego w kontekście zakończenia konfliktu. Do rozwiązania problemów badawczych zastosowano podejście systemowe oraz metody analizy i krytyki literatury oraz studium przypadków. Ustalono, że w teorii i praktyce napotyka się trudności definiowania zwycięstwa w związku ze zmieniającym się charakterem współczesnych konfliktów, które rzadko kończą się trwałym sukcesem lub przegraną. Zwycięstwo jest wysoce uniwersalnym i generalizującym pojęciem. Należy je rozpatrywać w kategoriach zapewnienia trwałego pokoju po zakończonym konflikcie, tj. wykraczających poza sukces militarny. We współczesnych konfliktach prowadzonych poniżej progu wojny zwycięstwo można osiągnąć poprzez prowadzenie asymetrycznych kampanii politycznych, gospodarczych, informacyjnych i ekologicznych w formie działań niebezpośrednich, głównie przy użyciu środków niemilitarnych. Nie oznacza to jednak, że osiągnięcie zwycięstwa bez wyeliminowania pierwotnych źródeł konfliktu, w sposób automatyczny doprowadzi do jego zakończenia.

Słowa kluczowe:

konflikt, wojna, zwycięstwo, kryterium, teoria i praktyka

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Banasik, M. (2026). Zwycięstwo jako kryterium zakończenia konfliktu. Roczniki Nauk Społecznych, 55(1), 39–54. https://doi.org/10.18290/rns2026.0012

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bartosh A.A. (2018), “Treniye” i “iznos” gibridnoy voyny, Voyennaya mysl’ [Бартош А.А. (2018), “Трение” и “износ” гибридной войны, Военная мысль], nr 1, s. 5-13.

Bristol J. (2021), Hybrid War and What to Do About It, The Strategy Bridge, 21.04, https://thestrategybridge.org/the-bridge/2021/4/21/hybrid-war-and-what-to-do-about-it [dostęp: 2.03.2026].

Carignan J. (2017), Victory as a Strategic Objective: An Ambiguous and Counter-Productive Concept for the High Command, Canadian Military Journal, nr 2, s. 5-14.

Chekinov S.G. i Bogdanov S.A. (2013), Priroda i soderzhaniye voyny novogo pokoleniya, Voyennaya mysl’ [Чекинов С.Г. i Богданов С.А. (2013), Природа и содержание войны нового поколения, Военная мысль], nr 4, s. 12-23.

Clausewitz C. (1976), On War, tłum. na j. angielski M. Howard, P. Paret, Princeton, NJ: Princeton University Press.

Delbrück H. (1990), History of the Art of War, t. 4: The Dawn of Modern Warfare, Lincoln, NE: University of Nebraska Press.

Handel M.I. (1992), Masters of War. Sun Tzu, Clausewitz and Jomini, London: Frank Cass.

Liddell Hart B.H. (1991), Strategy, wyd. 2, New York: Meridian.

Kagan F.W., Bugayova N. i Cafarella J. (2019), Confronting The Russian Challenge: A New Approach for the U.S., Washington: Institute for the Study of War.

Kofman M. (2019), Drivers of Russian Grand Strategy, Friväld, nr 6, s. 1-5.

Kollenscher E., Ronen B. i Coman A. (2014), Achilles’ Heel Strategy: Identifying and Leveraging a Competitor’s Weakest Point, International Journal of Production Research, nr 3, s. 651-661. https://doi.org/10.1080/00207543.2013.825746

Kreighbaum J.M. (1997), An Indirect Approach to Warfare Attacking an Enemy’s Moral Forces, b.m.: Maxwell.

Kumaniecki K. (red.) (1997), Słownik łacińsko-polski, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN.

Martel W.C. (2011a), Victory in War. Foundations of Modern Strategy, Cambridge: Cambridge University Press.

Martel W.C. (2011b), Victory in Scholarship on Strategy and War, Cambridge Review of International Affairs, nr 3, s. 513-536. https://doi.org/10.1080/09557571.2011.617356

Mason G. (2019), A New Model for Strategic Competition, https://theforge.defence.gov.au/sites/default/files/competition_prism_by_grant_mason.pdf [dostęp: 2.03.2026].

Mazarr M.J., Blake J.S., Casey A., McDonald T., Pezard S. i Spirtas M. (2018), Understanding the Emerging Era of International Competition: Theoretical and Historical Perspectives, Santa Monica, CA: Rand Project.

McCoy K. (2018), Competition, Conflict, and Mental Models of War: What You Need to Know about Multi-Domain Battle, Modern War Institute, 26.01, https://mwi.westpoint.edu/competition-conflict-mental-models-war-need-know-multi-domain-battle/ [dostęp: 2.03.2026].

Mumford A. (2016), The Role of Counter Terrorism in Hybrid Warfare, University of Nottingham, https://www.tmmm.tsk.tr/publication/researches/04-TheRoleofCounterTerrorisminHybridWarfare.pdf [dostęp: 2.03.2026].

Osinga F. (2005), Science, Strategy and War: The Strategic Theory of John Boyd, Delft: Eburon.

Perkins D.G. (2017), Multi-Domain Battle the Advent of Twenty-First Century War, Military Review, November-December, s. 8-13.

Roberts B. (2020), On Theories of Victory. Red and Blue, Livermore Papers on Global Security, nr 7.

Stuart N. (2005), Finding the Hinge: The Western Way of War and the Elusive. Search for Victory, Australian Army Journal, nr 2, s. 217-227.

Sullivan P.L. (2007), War Aims and War Outcomes: Why Powerful States Lose Limited Wars, Journal of Conflict Resolution, nr 3, s. 496-524. https://doi.org/10.1177/0022002707300187

Sun Tzu (1963), The Art of War, tłum. na j. angielski S.B. Griffith, Oxford: Oxford University Press.

Thomas T.L. (2019), Russian Military Thought: Concepts and Elements, MITRE Corporation, https://www.armyupress.army.mil/Portals/7/Hot-Spots/docs/Russia/Mitre-Thomas.pdf [dostęp: 2.03.2026].

Tol J., Gunzinger M., Krepinevich A.F. i Thomas J. (2010), AirSea Battle: A Point-of-Departure Operational Concept, Center for Strategic and Budgetary Assessments, 18.05, https://csbaonline.org/research/publications/airsea-battle-concept [dostęp: 2.03.2026].

Wallach J.L. (1986), The Dogma of the Battle of Annihilation: The Theories of Clausewitz and Schlieffen and Their Impact on the German Conduct of Two World Wars, Westport, CT: Greenwood Press.