Pewnego razu... w kinie. Quentin Tarantino i symboliczne wyzwalanie rzeczywistości

Przemysław Wiatr

doi:10.18290/rkult26173.6

Published : 2026-09-28

Vol. 17 No. 3 (2026)

Once upon a Time in… Cinema. Quentin Tarantino and the Symbolic Liberation of Reality

Przemysław Wiatr

https://orcid.org/0000-0001-7593-3751

DOI: https://doi.org/10.18290/rkult26173.6

Abstract

The article proposes an interpretation of selected themes in Quentin Tarantino’s work through the prism of tools and concepts proposed by 20th-century media theories. The main issues addressed in the text include the use of violence in film images and the very way in which cinema is presented as a tool for symbolically liberating reality in the American director’s work. In his analyses, the author draws on, among others, the philosophy of Vilém Flusser, Siegfried Kracauer’s film theory, and selected concepts of psychoanalysis. The article is divided into five parts: introductory remarks, in which the issues discussed and the theoretical framework of the text are presented; part two is an attempt to reconstruct Tarantino’s views on film as a medium; in the third part, the author looks at the place of film violence and its emancipatory dimension in Tarantino’s reflections on his own films, as well as in relation to his work (examples from Kill Bill and Django); part four addresses the issue of cinematic representations of cinema as fulfilling an emancipatory function in Tarantino’s work. (examples from the films Inglourious Basterds and Once Upon a Time... in Hollywood); in the last part, the author provides a brief summary, returning once again to the title category of symbolic liberation.

Keywords:

Media theories, technical images, American cinema, posthistory

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Wiatr, P. (2026). Once upon a Time in… Cinema. Quentin Tarantino and the Symbolic Liberation of Reality. Roczniki Kulturoznawcze, 17(3), 137–159. https://doi.org/10.18290/rkult26173.6

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Anderson, Aaron C. „Stuntman Mike, Simulation, and Sadism in Death Proof”. W: Quentin Tarantino and Philosophy. How to Philosophize with a Pair of Pliers and a Blowtorch, eds. Richard Greene, K. Silem Mohammad. Chicago–La Salle: Open Court, 2007.

Bauman, Zygmunt. Płynna nowoczesność, przeł. Tomasz Kunz. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006.

Camus, Albert. Dżuma, przeł. Joanna Guze. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1970.

Constable, Catherine. Postmodernism and Film. Rethinking Hollywood’s Aesthetics. London–New York: Wallflower, 2015.

Flusser, Vilém. Into the Universe of Technical Images, trans. Nancy Ann Roth. Minneapolis–London: University of Minnesota Press, 2011.

Flusser, Vilém. Ku filozofii fotografii, przeł. Jacek Maniecki. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2015.

Flusser, Vilém. Kultura pisma. Z filozofii słowa i obrazu, przeł. Przemysław Wiatr. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2018.

Flusser, Vilém. Post-History, trans. Rodrigo Maltez Novaes. Minneapolis: Univocal Publishing, 2013.

Freud, Zygmunt. Kultura jako źródło cierpień, przeł. Jerzy Prokopiuk. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2013.

Gallafent, Edward. Quentin Tarantino. Harlow: Pearson, 2006.

Helman, Alicja i Jacek Ostaszewski. Historia myśli filmowej. Podręcznik. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2010.

Hudzik, Jan Paweł. Wykłady z filozofii mediów. Podstawy nauk o komunikowaniu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2017.

Images. The International Journal of European Film, Performing Arts and Audiovisual Communication 40, nr 49 (2026).

Jameson, Fredric. „Postmodernizm i społeczeństwo konsumpcyjne”, przeł. Przemysław Czapliński. W: Postmodernizm. Antologia przekładów, red. Ryszard Nycz (190-213). Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszyński, 1997.

Jarkowiec, Maciej. Na bulwarach czyhają potwory: filmowa historia Ameryki. Warszawa: Agora, 2024.

Kendrick, James. Film Violence. History, Ideology, Genre. London–New York: Wallflower, 2009.

Kiełpiński, Łukasz. „W stronę Nowej Szczerości. Konceptualizowanie przemian wrażliwości w najnowszym kinie polskim”. Kwartalnik Filmowy 119 (2022): 115-134.

Kieślowski, Krzysztof. O sobie, oprac. Danuta Stok. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1998.

„Konferencja prasowa Wściekłych Psów”. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Toronto (1992). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (60-66). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

Kracauer, Siegfried. Teoria filmu. Wyzwolenie materialnej rzeczywistości, przeł. Wanda Wertenstein. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1975.

Kultura Współczesna 3(133) (2025): Nowa szczerość.

Kundera, Milan. Sztuka powieści, przeł. Marek Bińczyk. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2004.

Kwartalnik Filmowy 124 (2023).

Lacan, Jacques. „Columbia University: Lecture on the Symptom”. Culture/Clinic 1 (2013): 8-16. DOI:10.5749/cultclin.1.2013.0008.

Malcolm, Derek. „Why was Three Colours Red denied Cannes glory?”. The Gaurdian, 9.11.2011. Dostęp 11.11.2025, https://www.theguardian.com/film/2011/nov/09/three-colours-red-cannes-dor-1994-1208070/.

Maron, Marcin. „Głowa Meduzy, czyli realizm filmów Kina Moralnego Niepokoju”. Kwartalnik Filmowy 75-76 (2011): 122-148.

„Nic serio”. Wywiad przeprowadzony przez Januszaf Wróblewskiego (1997 i 2007). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (19-27). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

Panoptikum. Film, Nowe Media, Sztuki Audiowizualne nr 20(27) (2018).

„Quentin Tarantino: Konferencja prasowa Jackie Brown”. Spisana przez Petera Keougha (1997). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (155-161). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

Sloterdijk, Peter. Musisz życie swe odmienić. O antropotechnice, przeł. Jarosław Janiszewski. Warszawa: PWN, 2014.

Studia Filmoznawcze 44 (2023).

Syska, Rafał. Film i przemoc. Kraków: Rabid, 2003.

„Tarantino ‘wyzwolony’: trylogia Django”. Wywiad przeprowadzony przez Henry Louis Gates Jr. (2012). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (264-282). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

„Tarantino totalny”. Wywiad przeprowadzony przez Mary Kaye Schilling (2004). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (193-200). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

Tarantino, Quentin. Spekulacje o kinie, przeł. Jan Dzierzgowski. Warszawa: Marginesy, 2024.

Taylor, Charles. Nowoczesne imaginaria społeczne, przeł. Adam Puchejda, Karolina Szymaniak. Kraków: Znak, 2010.

Violence and American Cinema, ed. J. David Slocum. New York–London: Routledge, 2001.

Wiatr, Przemysław. „Ekranizacja rzeczywistości i jej polityczne konsekwencje”. Studia Politologiczne 76 (2025): 75-93.

Wiatr, Przemysław. Peter Sloterdijk – ćwiczenia z prowokacji. Rzecz o niedogmatycznej teorii mediów. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2024.

Wiatr, Przemysław. W cieniu posthistorii – wprowadzenie do filozofii Viléma Flussera. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2018.

Włodek, Patrycja. „Postironia i trzy twarze melodramatu”. Kwartalnik Filmowy 100 (2017): 222-235.

„Wywiad z Quentinem Tarantino na temat Bękartów wojny”. Wywiad przeprowadzony przez Mali Elfmana (2009). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (214-220). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

„Wywiad z Quentinem Tarantino”. Wywiad przeprowadzony przez Petera Brunette’a (1992). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (54-59). Warszawa: Mundi, 2018.

„Wywiad: Quentin Tarantino”. Wywiad przeprowadzony przez Jamesa Hobermana (1996). W: Quentin Tarantino. Rozmowy, red. Gerald Peary, przeł. Mariusz Berowski (132-146). Warszawa: Axis Mundi, 2018.

Žižek, Slavoj. Lacrimae Rerum: Kieślowski, Hitchcock, Tarkowski, Lynch, przeł. Grzegorz Jankowicz, Julian Kutyła, Kuba Mikruda, Paweł Mościcki. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2011.