Data publikacji : 2026-06-29

Kulturowe uczenie się innych umysłów: dynamika percepcji, języka i działania

Abstrakt

Artykuł podejmuje filozoficzną rekonstrukcję współczesnych badań nad poznaniem innych umysłów, pokazując przejście od klasycznego modelu teorii umysłu, opartego na inferencyjnym przypisywaniu stanów mentalnych, do ujęć interakcyjnych, ucieleśnionych i społeczno-kulturowych. Punktem wyjścia jest analiza danych rozwojowych i międzykulturowych, które podważają kodystyczne rozumienie języka. Broniona jest teza, że język nie jest ani narzędziem translacji uprzednio danych reprezentacji, ani autonomicznym systemem formującym poznanie „od góry”, lecz elementem dynamicznych praktyk społecznych współkonstytuujących rozumienie społeczne. W tym kontekście proponuję uzupełnić model interakcyjny o kategorię protomyśli, rozumianej jako przedsemantyczny i ucieleśniony poziom organizacji doświadczenia. Protomyśl pełni funkcję brakującego ogniwa między percepcją, działaniem, interakcją społeczną i językiem, a zarazem pozwala lepiej wyjaśnić kulturowe różnicowanie trajektorii rozwoju kompetencji tradycyjnie wiązanych z poznaniem społecznym.

Słowa kluczowe:

teoria umysłu, protomyśl, język, kultura, umysł społeczny



Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Gut, A. (2026). Kulturowe uczenie się innych umysłów: dynamika percepcji, języka i działania. Roczniki Filozoficzne, 74(2), 103–132. https://doi.org/10.18290/rf26742.5

Wskaźniki altmetryczne


Cited by / Share


Roczniki Filozoficzne · ISSN 0035-7685 | eISSN 2450-002X
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)