“Mistress of the Earth”: Nietzsche’s Vision of the European Empire

Filip Čukljević

doi:10.18290/rf26742.10

Data publikacji : 2026-06-29

Tom 74 Nr 2 (2026)

“Pani ziemi” – imperium europejskie w ujęciu Nietzschego

Filip Čukljević

https://orcid.org/0000-0001-9188-9260

DOI: https://doi.org/10.18290/rf26742.10

Abstrakt

W artykule przeanalizowano wizję zjednoczonej Europy przedstawioną przez Friedricha Nietzschego jako globalnego imperium dążącego do światowej dominacji w celu narzucenia swojej kultury całemu światu. Autor pragnie wykazać, że obraz ten zawierał istotne elementy imperialistyczne i kolonialistyczne. W tym celu zestawia i analizuje odpowiednie fragmenty pism Nietzschego, uwzględniając jednocześnie prace czołowych badaczy zajmujących się tym tematem. Omówiono, co Nietzsche rozumiał pod pojęciem „Europa” i jak wyobrażał sobie proces jej zjednoczenia. Autor następnie przedstawia Nietzschego wyobrażenie polityki zagranicznej zjednoczonej Europy, identyfikując regiony świata o sile zbliżonej do zjednoczonej Europy jako jej rywali, a regiony znacznie słabsze od zjednoczonej Europy traktując jako jej potencjalne kolonie w takiej czy innej formie. Na koniec pokazano, czy i w jakim stopniu Nietzsche postrzegał wojnę jako ważną część stosunków zagranicznych zjednoczonej Europy.

Słowa kluczowe:

Friedrich Nietzsche, Europa, imperializm, kolonializm, polityka zagraniczna, wojna

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf (English)

Zasady cytowania

Čukljević, F. (2026). “Pani ziemi” – imperium europejskie w ujęciu Nietzschego. Roczniki Filozoficzne, 74(2), 237–258. https://doi.org/10.18290/rf26742.10

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Altman, William H. F. 2013. Friedrich Wilhelm Nietzsche: The Philosopher of the Second Reich. New York: Lexington Books.

Beiner, Ronald. 2023. “Nietzsche, Politics, and Truth in an Age of Post-truth.” In Nietzsche and the Politics of Reaction: Essays on Liberalism, Socialism, and Aristocratic Radicalism, edited by Matthew McManus. Palgrave Macmillan, 37–59. https://doi.org/10.1007/978-3-031-13635-1_3.

Bergmann, Peter. 1987. Nietzsche, ‘The Last Antipolitical German.’ Bloomington, IN: Indiana University Press.

Brennan, Timothy. 2014. Borrowed Light: Vico, Hegel, and the Colonies. Redwood City, CA: Stanford University Press.

Conway, Daniel W. 1997. Nietzsche & the Political. London: Routledge.

Conway, Daniel W. 2002. “Ecce Caesar: Nietzsche’s Imperial Aspirations.” In Nietzsche, Godfather of Fascism? On the Uses and Abuses of a Philosophy, edited by Jacob Golomb and Robert S. Wistrich, 173–95. Princeton, NJ: Princeton University Press. https://doi.org/10.1515/9781400825332.173.

Čukljević, Filip. 2025. “Nietzsche’s Aristocratism and Democracy – A Symbiotic Relationship?” Synthesis philosophica 80 (2): 239–57. https://doi.org/10.21464/sp40204.

Dombowsky, Don. 2004. Nietzsche’s Machiavellian Politics. New York: Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9780230000650.

Dombowsky, Don. 2014. Nietzsche and Napoleon: The Dionysian Conspiracy. Cardiff: University of Wales Press.

Drochon, Hugo. 2016. Nietzsche’s Great Politics. Princeton, NJ: Princeton University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt1wf4chc.

Drolet, Jean-François. 2021. Beyond Tragedy and Eternal Peace: Politics and International Relations in the Thought of Friedrich Nietzsche. London: McGill-Queen’s University Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv1h7zmk6.

Holub, Robert C. 2018. Nietzsche in the Nineteenth Century: Social Questions and Philosophical Interventions. Philadelphia, PA: University of Pennsylvania Press. https://doi.org/10.9783/9780812295146.

Losurdo, Domenico. 2019. Nietzsche, the Aristocratic Rebel: Intellectual Biography and Critical Balance-Sheet. Leiden: Brill. https://doi.org/10.1163/9789004270954.

Nehamas, Alexander. 1999. “Nietzsche and ‘Hitler’.” The Southern Journal of Philosophy 37 (Supplement): 1–17. https://doi.org/10.1515/9781400825332.90.

Nietzsche, Friedrich. 1996a. Assorted Opinions and Maxims. Translated by R. J. Hollingdale. In Human, All Too Human. A Book for Free Spirits, 215–99. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 1996b. Human, All Too Human. A Book for Free Spirits. Translated by R. J. Hollingdale. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 1996c. The Wanderer and His Shadow. Translated by R. J. Hollingdale. In Human, All Too Human. A Book for Free Spirits, 301–95. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2001. The Gay Science. With a Prelude in German Rhymes and an Appendix of Songs. Translated by Josefine Nauckhoff and Adrian Del Caro, edited by Bernard Williams. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2002. Beyond Good and Evil. Prelude to a Philosophy of the Future. Translated by Judith Norman, edited by Rolf-Peter Horstmann and Judith Norman. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2005a. Ecce Homo: How to Become What You Are. Translated by Judith Norman. In The Anti-Christ, Ecce Homo, Twilight of the Idols, and Other Writings, edited by Aaron Ridley and Judith Norman, 69–151. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2005b. The Anti-Christ: A Curse on Christianity. Translated by Judith Norman. In The Anti-Christ, Ecce Homo, Twilight of the Idols, and Other Writings, edited by Aaron Ridley and Judith Norman, 1–67. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2005c. Twilight of the Idols, or How to Philosophize with a Hammer. Translated by Judith Norman. In The Anti-Christ, Ecce Homo, Twilight of the Idols, and Other Writings, edited by Aaron Ridley and Judith Norman, 153–230. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2006a. Thus Spoke Zarathustra; A Book for All and None. Translated by Adrian Del Caro, edited by Adrian Del Caro and Robert B. Pippin. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2006b. Untimely Meditations. Translated by R. J. Hollingdale, edited by Daniel Breazeale. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2008a. Kritische Studienausgabe [selections]. Translated by J. M. Kennedy, Nathalie Lachance and Anthony Ludovici. In Political Writings of Friedrich Nietzsche: An Edited Anthology, edited by Frank Cameron and Don Dombowsky. New York: Palgrave Macmillan.

Nietzsche, Friedrich. 2008b. On the Genealogy of Morality. Translated by Carol Diethe, edited by Keith Ansell-Pearson. Cambridge: Cambridge University Press.

Nietzsche, Friedrich. 2009. Daybreak. Thoughts on the Prejudices of Morality. Translated by R. J. Hollingdale, edited by Maudemarie Clark and Brian Leiter. Cambridge: Cambridge University Press.

Pearson, James S. 2022. Nietzsche on Conflict, Struggle and War. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009030519.

Young, Julian. 2010. Friedrich Nietzsche. A Philosophical Biography. New York: Cambridge University Press.