Czy są problemy niewerbalizowalne?

Adam Jonkisz

doi:10.18290/rf25732.3

Data publikacji : 2025-06-30

Tom 73 Nr 2 (2025)

Czy są problemy niewerbalizowalne?

Adam Jonkisz

https://orcid.org/0000-0001-9850-2137

DOI: https://doi.org/10.18290/rf25732.3

Abstrakt

Artykuł zawiera argumentację za twierdzącą odpowiedzią na tytułowe pytanie. Wynikiem pierwszych, analitycznych jego części – w których są wykorzystane znane ustalenia dotyczące wieloznaczności zdań pytajnych, struktury pytań i pojęcia odpowiedzi właściwej – jest okazanie konieczności odróżnienia zdań pytajnych od pytań oraz uzasadnienie tezy, że istnieje wzajemnie jednoznaczna odpowiedniość między pytaniami a zbiorami ich odpowiedzi właściwych. Argumentację zamyka rozumowanie – wsparte na znanych z metalogiki sposobach reprezentowania wyrażeń oraz podstawowych rozróżnieniach i twierdzeniach arytmetyki liczb kardynalnych – w którym jest udowodniony wniosek rozstrzygający tytułowe pytanie: niewerbalizowalne problemy nie tylko są, lecz jest ich nieskończenie więcej niż wyrażalnych w jakimkolwiek języku.

Słowa kluczowe:

zdanie pytajne, pytanie, struktura pytania, odpowiedź właściwa, reprezentowanie pytań zbiorami odpowiedzi właściwych, problemy niewerbalizowalne

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Jonkisz, A. (2025). Czy są problemy niewerbalizowalne?. Roczniki Filozoficzne, 73(2), 63–83. https://doi.org/10.18290/rf25732.3

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1975. „Pytania i zdania pytajne”. W: Kazimierz Ajdukiewicz, Logika pragmatyczna, 86–94. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Brożek, Anna. 2021. „Pytania w opisie analitycznym. Logika erotetyczna z metodologicznego punktu widzenia”. Roczniki Filozoficzne 69 (4): 259–280. http://doi.org/10.18290/rf21694-12.

Jonkisz, Adam. 2019. „Wieloznaczność zdań pytajnych”. Filozofia Nauki 4: 115–134.

Jonkisz, Adam. 2020a. Pytania i odpowiedzi. Ujęcie teoriomnogościowe. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.

Jonkisz, Adam. 2020b. „Struktura pytań”. Filozofia Nauki 1: 25–60.

Jonkisz, Adam. 2021a. „Logiczne ujęcie pytań i odpowiedzi. Uwagi merytoryczne i metodologiczne”. Roczniki Filozoficzne 69 (4): 315–356. http://doi.org/10.18290/rf21694-15.

Jonkisz, Adam. 2021b. „The role of the notion of a proper answer in the logic of questions: Methodological remarks and postulates”. Rocznik Filozoficzny Ignatianum 27 (1): 319–340. http://doi.org/10.35765/rfi.2021.2701.16.

Jonkisz, Adam. 2022. „Pytanie poprawnie sformułowane”. W: Kształcenie pedagogiczne, artystyczne i etnologiczne w Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie 50-lecie tradycji (1971–2021), red. Urszula Szuścik, 91–104. Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach.

Jonkisz, Adam. 2023. „Pytanie o wolność wolnej woli z punktu widzenia erotetyki”. W: Zrozumieć nasze postrzeganie i pojmowanie człowieka i świata. Profesorowi Józefowi Bremerowi SJ z okazji 70-lecia urodzin, red. Adam Jonkisz, Jacek Poznański, i Jolanta Koszteyn, *. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum.

Lechniak, Marek. 2021. „Czy da się pominąć ontologię? Uwagi na marginesie Pytań i odpowiedzi Adama Jonkisza”. Roczniki Filozoficzne 69 (4): 281 303. http://doi.org/10.18290/rf21694-13.

Wiśniewski, Andrzej. 2013. Questions, Inferences, and Scenarios. London: College Publications.

Wiśniewski, Andrzej. 2015. „Semantics of Questions”. W: The Handbook of Contemporary Semantic Theory, red. Shalom Lappin, I Chris Fox, 1–57. Chichester: Wiley Blackwel. https://doi.org/10.1002/9781118882139.ch9.

Wiśniewski, Andrzej. 2018. „Deduction and Reduction Theorems for Inferential Erotetic Logic”. Studia Logica 106: 295–309. http://doi.org/10.1007/s11225-017-9738-8.

Wojtysiak, Jacek. 2021. „Kilka wątpliwości co do Adama Jonkisza teorii pytań”. Roczniki Filozoficzne 69 (4): 305–314. http://doi.org/10.18290/rf21694-14