Twarz innego w krzywym zwierciadle. Lévinas o poznawaniu innego człowieka

Arkadiusz Chrudzimski

doi:10.18290/rf26742.1

Published : 2026-06-29

Vol. 74 No. 2 (2026)

The Face of the Other in a Distorting Mirror: Lévinas on Knowing Another Person

Arkadiusz Chrudzimski

https://orcid.org/0000-0001-6924-1839

DOI: https://doi.org/10.18290/rf26742.1

Abstract

In this article, I will take a closer look at Emmanuel Lévinas’s vision of knowing other minds. This concept usually comes as a surprise to the unprepared reader. Lévinas argues that a cognitive encounter with another human being is, in its essence, an encounter with unfathomable infinity, and as such resembles nothing less than contact with a divine being. This concept is usually naturally linked to the religious background of his philosophy, but I will demonstrate that the thought process that led to it can be reconstructed independently of any issues of religious faith or theology. To understand its internal logic, it suffices to consider the philosophical context of the author’s reflections.

Keywords:

Emanuel Lévinas, Edmund Hussserl, Descartes, Immanuel Kant, transcendental idealism, intersubjectivity, the face of the other, freedom, metaphysics, ethics

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Chrudzimski, A. (2026). The Face of the Other in a Distorting Mirror: Lévinas on Knowing Another Person. Roczniki Filozoficzne, 74(2), 5–29. https://doi.org/10.18290/rf26742.1

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Buytendijk, Frederik Jacobus Johannes. 1958. Das erste Lächeln des Kindes. W: Frederik Jacobus Johannes Buytendijk. Das Menschliche. Wege zu seinem Verständnis, 101–118. Stuttgart: Koehler.

Chrudzimski, Arkadiusz. 1999. „Die Stellung der Theorie der Intersubjektivität im System der Husserlschen transzendentalen Phänomenologie“. Conceptus 32 (80): 99–138.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2009. „Brentano, Marty, and Meinong on Emotions and Values”. W: Values and Ontology. Problems and Perspectives, red. Beatrice Centi i Wolfgang Huemer, 171–189. Frankfurt a.M.: Ontos.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2014. „Intencjonalność z fenomenologicznego punktu widzenia”. W: Wprowadzenie do fenomenologii. Pojęcia, metody, problemy. T. 1, red. Witold Płotka, 297–344. Warszawa: IFiS PAN.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2016a. „Kazimierz Ajdukiewicz on Transcendental Idealism from a Semantic Point of View”. Studies in East European Thought 68 (1): 63–74. https://doi.org/10.1007/s11212-016-9248-7.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2016b. „Intencjonalność”. W: Przewodnik po kognitywistyce, red. Józef Bremer, 269–319. Kraków: Wydawnictwo WAM.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2022. „Idiogenetic Theory of Emotions”. W: At the Sources of the Twentieth-Century Analytical Movement: Kazimierz Twardowski and His Position in European Philosophy, red. Anna Brożek i Jacek Jadacki, 107–123. Leiden: Brill.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2024a. „W poszukiwaniu straconego czasu: Brentano, Husserl i Heidegger”. W: Wokół filozofii kultury, red. Marcin Karas i Jędrzej Skibowski, 75–99. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Chrudzimski, Arkadiusz. 2024b. „Być albo nie być w świecie. Husserl i Heidegger o świecie życia codziennego”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 33 (3): 117–139. https://doi.org/10.24425/pfns.2024.153081.

Conrad-Martius, Hedwig. 1916. „Zur Ontologie und Erscheinungslehre der realen Außenwelt”. Jahrbuch für Philosophie und phänomenologische Forschung 3: 345–542.

Critchley, Simon i Robert Bernasconi. 2002. The Cambridge Companion to Lévinas. Cambridge: Cambridge University Press.

Drwięga, Marek. 2019. „Fenomenologia i twarz innego. Kontrowersje wokół Lévinasa”. Logos i Ethos 25 (1): 65–87. https://doi.org/10.15633/lie.3435.

Husserl, Edmund. 1913/1967. Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii. Księga 1. Przeł. Danuta Gierulanka. Warszawa: PWN.

Husserl, Edmund. 1928/1989. Wykłady z fenomenologii wewnętrznej świadomości czasu. Tlum. Janusz Sidorek. Warszawa: PWN.

Husserl, Edmund. 1931/1982. Medytacje kartezjańskie. Przeł. Andrzej Wajs. Warszawa: PWN.

Husserl, Edmund. 1937/2024. Kryzys nauk europejskich a transcendentalna fenomenologia. Wprowadzenie do fenomenologicznej filozofii. Przeł. Arkadiusz Chrudzimski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Husserl, Edmund. 1952/1974. Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii. Księga 2. Przeł. Danuta Gierulanka. Warszawa: PWN.

Husserl, Edmund. 1973a. Zur Phänomenologie der Intersubjektivität, Texte aus dem Nachlaß, Teil 1: 1905–1920. Red. Iso Kern. Husserliana XIII. Den Haag: Martinus Nijhoff.

Husserl, Edmund. 1973b. Zur Phänomenologie der Intersubjektivität, Texte aus dem Nachlaß, Teil 2: 1921–1928. Red. Iso Kern. Husserliana XIV. Den Haag: Martinus Nijhoff.

Husserl, Edmund. 1973c. Zur Phänomenologie der Intersubjektivität, Texte aus dem Nachlaß, Teil 3: 1929–1935. Red. Iso Kern. Husserliana XV. Den Haag: Martinus Nijhoff.

Janicaud, Dominique. 2009. La phénoménologie dans tous ses états. Le tournant théologique de la phénoménologie française. Suivi de La phénoménologie éclatée. Paris: Gallimard.

Kant, Immanuel. 1788/1984. Krytyka praktycznego rozumu. Przeł. Jerzy Gałecki. Warszawa: PWN.

Kartezjusz. 1641/2010. Medytacje o pierwszej filozofii. Zarzuty uczonych mężów wraz z odpowiedziami autora. T. 1. Tłum. Kazimierz Ajdukiewicz, Maria Ajdukiewicz, Stefan Swieżawski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lévinas, Emmanuel. 1961/2002. Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności. Przeł. Małgorzata Kowalska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Lévinas, Emmanuel. 1963/2006. Istniejący i istnienie. Przeł. Janusz Margański. Kraków: Wydawnictwo Homini.

Lévinas, Emmanuel. 1967/2008. Odkrywając egzystencję z Husserlem i Heideggerem. Przeł. Ewa Sowa. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Lévinas, Emmanuel. 1968/1995. Cztery lektury talmudyczne. Przeł. Ewa Burska. Kraków: Oficyna Literacka.

Lévinas, Emmanuel. 1975-76/2008. Bóg, śmierć i czas. Przeł. Janusz Margański. Kraków: Znak.

Merleau-Ponty, Maurice. 1945/2001. Fenomenologia percepcji. Warszawa: Aletheia.

Migasiński, Jacek 2017. „Lévinas: filozofia opętania?”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria 26 (2): 175–193.

Mill, John Stuart. 1865/1979. „An Examination of Sir William Hamilton’s Philosophy”. W: Collected Works of John Stuart Mill. T. 9. Toronto & Buffalo: Toronto University Press.

Perler, Dominik. 2002. Theorien der Intentionalität im Mittelalter. Frankfurt a.M.: Vittorio Klostermann.

Putnam, Hillary. 1981. Reason, Truth, and History. Cambridge: Cambridge University Press.

Putnam, Hillary. 2002. „Lévinas and Judaism”. W: The Cambridge Companion to Lévinas, red. Simon Critchley i Robert Bernasconi, 33–62. Cambridge: Cambridge University Press.

Scheler, Max. 1923/1980. Istota i formy sympatii. Przeł. Adam Węgrzecki. Warszawa: PWN.

Schütz, Alfred. 1942/1962. „Scheler’s Theory of Intersubjectivity and the General Thesis of the Alter Ego”. W: Alfred Schütz. Collected Papers I: The Problem of Social Reality, 150–179. The Hague: Martinus Nijhoff.

Skarga, Barbara. 1997. „Emmanuel Lévinas: kultura immanencji”. W: Barbara Skarga. Tożsamość i różnica. Eseje metafizyczne, 92–113. Kraków: Znak.

Waldenfels, Bernhard. 2002. „Lévinas and the Face of the Other”. W: The Cambridge Companion to Lévinas, red. Simon Critchley i Robert Bernasconi, 63–81. Cambridge: Cambridge University Press.