Rose Rand wobec myśli filozoficznej Tadeusza Kotarbińskiego

Artur Kosecki

doi:10.18290/rf26742.2

Published : 2026-06-29

Vol. 74 No. 2 (2026)

Rose Rand on the Philosophical Thought of Tadeusz Kotarbiński

Artur Kosecki

https://orcid.org/0000-0002-3486-9404

DOI: https://doi.org/10.18290/rf26742.2

Abstract

Rose Rand received her doctoral degree in 1938 on the basis of a dissertation entitled Kotarbinskis Philosophie. Before the defense, she had published an article in Erkenntnis that was one of the first attempts to summarize Tadeusz Kotarbiński’s philosophy in the international philosophical debate. Born in Lwów and associated with the Vienna Circle, Rand also served as a translator and promoter of the Polish school of logic, contributing to the dissemination of the philosophical ideas of the Lvov-Warsaw School, both among neopositivists and, more broadly, internationally. The aim of this article is to reconstruct the way in which Rand interpreted Kotarbiński’s philosophy on the basis of her article in Erkenntnis, and to analyze the extent to which her account corresponded to the assumptions of logical empiricism. The article also looks at how this work was received in the literature. The presented study fills an existing research gap by showing both the influence of the Lvov-Warsaw School and Rand’s role as an intellectual mediator between Vienna and Lwów.

Keywords:

Kotarbiński, Vienna Circle, logical positivism, Rand, Lvov-Warsaw School

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Kosecki, A. (2026). Rose Rand on the Philosophical Thought of Tadeusz Kotarbiński. Roczniki Filozoficzne, 74(2), 31–50. https://doi.org/10.18290/rf26742.2

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1930/2006. „Reizm (Tadeusz Kotarbiński: Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Lwów 1929)”. W: Kazimierz Ajdukiewicz. Język i poznanie. T. 1, 79–101. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1934a. „Logistyczny antyirracjonalizm w Polsce”. Przegląd Filozoficzny 37 (3): 399–408.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1934b. „Sprache und Sinn”. Erkenntnis 4: 100–138. https://doi.org/10.1007/BF01793486.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1934c. „Das Weltbild und die Begriffsapparatur”. Erkenntnis 4: 259–287. https://doi.org/10.1007/BF01793493.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1934/2006. „W sprawie pojęcia «uniwersaliów»”. W: Kazimierz Ajdukiewicz. Język i poznanie. T. 1, 196–214. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1935a. „Der logistische Antiirrationalismus in Polen”. Erkenntnis 5: 151–161. https://doi.org/10.1007/BF00172291.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1935b. „Die wissenschaftliche Weltperspektive”. Erkenntnis 5: 22–30. https://doi.org/10.1007/BF00172278.

Ajdukiewicz, Kazimierz. 1935c. „Sinnregeln, Weltperspektive, Welt”. Erkenntnis 5: 165–168. https://doi.org/10.1007/BF00172294.

Brożek, Anna i Alicja Chybińska, red. 2016. Fenomen Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Lublin: Academicon.

Brożek, Anna, Friedrich Stadler i Jan Woleński, red. 2017. The Significance of the Lvov-Warsaw School in the European Culture. Cham: Springer.

Brożek, Anna, Marcin Będkowski, Alicja Chybińska, Stepan Ivanyk i Dominik Traczykowski, red. 2020. Antyirracjonalizm. Metody filozoficzne w Szkole Lwowsko-Warszawskiej. Warszawa: Semper.

Carnap, Rudolf, Hans Hahn i Otto Neurath. 1929/2010. „Naukowa koncepcja świata. Koło Wiedeńskie”. Przeł. Artur Koterski. W: Naukowa koncepcja świata. Koło Wiedeńskie, red. Artur Koterski, 65–139. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Carnap, Rudolf. 1963. „Intellectual Autobiography”. W: The Philosophy of Rudolf Carnap, red. Paul A. Schilpp, 3–84. La Salle: Open Court.

Chwistek, Leon. 1932. „Die nominalistische Grundlegung der Mathematik”. Erkenntnis 3: 367–388. https://doi.org/10.1007/BF01886431.

Dąmbska, Izydora. 1932. „«Koło Wiedeńskie»: Założenia epistemologiczne «Koła» i niektóre ich konsekwencje”. Przegląd Współczesny 11 (125): 379–388.

Dąmbska, Izydora. 1937. „Maurycy Schlick (1882–1936)”. Przegląd Filozoficzny 40 (1): 98–101.

Drabarek, Anna, Jan Woleński i Mateusz M. Radzki, red. 2019. Interdisciplinary Investigations into the Lvov-Warsaw School. Cham: Palgrave Macmillan.

Edmonds, David. 2020. The Murder of Professor Schlick. The Rise and Fall of the Vienna Circle. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Hamacher-Hermes, Adelheid. 2003. „Rose Rand: A Woman in Logic”. W: The Vienna Circle and Logical Empiricism, red. Friedrich Stadler, 365–378. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.

Hosiasson-Lindenbaum, Janina. 1935a. „Wahrscheinlichkeit und Schluß aus Teilprämissen [Berichte]”. Erkenntnis 5: 44–45. https://doi.org/10.1007/BF00172281.

Hosiasson-Lindenbaum, Janina. 1935b. „Wahrscheinlichkeit [Ergänzungen]”. Erkenntnis 5: 176–177. https://doi.org/10.1007/BF00172301.

Janssen-Lauret, Frederique. 2021. „Women in Logical Empiricism”. W: The Routledge Handbook of Logical Empiricism, red. Thomas Uebel i Christoph Limbeck-Lilienau, 127–135. New York: Routledge.

Jordan, Zbigniew. 1935. „Próba analizy zdań psychologicznych prof. T. Kotarbińskiego. (Przyczynek do badań nad epistemologicznemi podstawami psychologii)”. Psychometria (2): 347–375.

Keintzel, Brigitta i Ilse Korotin. 2002. Wissenschafterinnen in und aus Österreich: Leben – Werk – Wirken. Wien: Böhlau.

Kokoszyńska, Maria. 1936. „Über den absoluten Wahrheitsbegriff und einige andere semantische Begriffe”. Erkenntnis 6: 143–165. https://doi.org/10.1007/BF02538230.

Kotarbiński, Tadeusz. 1913. „Zagadnienie istnienia przyszłości”. Przegląd Filozoficzny 16 (1): 76–92.

Kotarbiński, Tadeusz. 1929/1966. Gnosiology: The Scientific Approach to the Theory of Knowledge. Oxford: Pergamon Press.

Kotarbiński, Tadeusz. 1929/2003. Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Warszawa: Ediciones Altaya Polska & De Agostini Polska.

Kotarbiński, Tadeusz. 1930–1931/1993. „Uwagi na temat reizmu”. W: Tadeusz Kotarbiński. Dzieła wszystkie: Ontologia, teoria poznania i metodologia nauk, red. Jan Woleński, 132–136. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kotarbiński, Tadeusz. 1958/1993. „Fazy rozwojowe konkretyzmu”. W: Tadeusz Kotarbiński. Dzieła wszystkie: Ontologia, teoria poznania i metodologia nauk, red. Jan Woleński, 197–205. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kotarbiński, Tadeusz. 1961. Elementy teorii poznania, logiki formalnej i metodologii nauk. Wyd. 2. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Kotarbiński, Tadeusz. 1968. „The Problem of the Existence of the Future”. The Polish Review 13 (3): 7–22.

Leśniewski, Stanisław. 1913. „Czy prawda jest tylko wieczna, czy też i wieczna, i odwieczna?”. Nowe Tory 8 (10): 493–528.

Leśniewski, Stanisław. 1968. „Is Truth Eternal or is it Eternal and Since Eternity?”. The Polish Review 13 (3): 23–43.

Łukasiewicz, Jan. 1918/1998. „Treść wykładu pożegnalnego wygłoszonego w auli Uniwersytetu Warszawskiego dnia 7 marca 1918 r.” W: Logika i metafizyka. Miscellanea, red. Jacek J. Jadacki, 38–41. Warszawa: Towarzystwo Naukowe Warszawskie.

Łukasiewicz, Jan. 1920. „O logice trójwartościowej”. Ruch Filozoficzny 5: 170–171.

Łukasiewicz, Jan. 1935a. „Zur Geschichte der Aussagenlogik”. Erkenntnis 5: 111–131. https://doi.org/10.1007/BF00172288.

Łukasiewicz, Jan. 1935b. „Zur vollen dreiwertigen Aussagenlogik [Ergänzungen]”. Erkenntnis 5: 176. https://doi.org/10.1007/BF00172300.

Łukasiewicz, Jan. 1961. „O determinizmie”. W: Z zagadnień logiki i filozofii. Pisma wybrane, red. Jerzy Słupecki, 114–126. Warszawa: PWN.

Łukasiewicz, Jan. 1968a. „On Three-valued Logic”. The Polish Review 13 (3): 43–44.

Łukasiewicz, Jan. 1968b. „Farewell lecture at the University of Warsaw, March 7, 1918”. The Polish Review 13 (3): 45–47.

Łukasiewicz, Jan. 1968c. „On Determinism”. The Polish Review 13 (3): 47–61.

McNamara, Paul. 2006. „Deontic Logic”. W: Handbook of the History of Logic. T. 7: Logic and the Modalities in the Twentieth Century, red. Dov Gabbay i John Woods, 197–288. Amsterdam: Elsevier.

Mihaljević, Katarina. 2022. „What Can Rose Rand Teach Us About Modern Canon Formation?”. W: Women in the History of Analytic Philosophy, red. Jeanne Peijnenburg i Sander Verhaegh, 147–164. Cham: Springer.

Nagel, Ernest. 1936a. „Impressions and Appraisals of Analytic Philosophy in Europe. I”. The Journal of Philosophy 33 (1): 5–24. https://doi.org/10.2307/2016895.

Nagel, Ernest. 1936b. „Impressions and Appraisals of Analytic Philosophy in Europe. II”. The Journal of Philosophy 33 (2): 29–53. https://doi.org/10.2307/2016015.

Nagel, Ernest. 1936a,b/2016. „Wrażenia i oceny dotyczące europejskiej filozofii analitycznej”. Przekł. Alicja Chybińska. W: Fenomen Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, red. Anna Brożek i Alicja Chybińska, 177–190. Lublin: Academicon.

Nagel, Ernest. 1938. „Kotarbinskis Philosophie auf Grund seines Hauptwerkes: ‚Elemente der Erkenntnistheorie, der Logik und der Methodologie der Wissenschaften‘”. [Recenzja artykułu Rose Rand z Erkenntnis 7 (2), 92–120]. The Journal of Symbolic Logic 3 (4): 169. https://doi.org/10.2307/2267800.

Rand, Rose. 1936. „Die Logik der verschiedenen Arten von Sätzen”. Przegląd Filozoficzny 39: 438.

Rand, Rose. 1937. „Kotarbinskis Philosophie auf Grund seines Hauptwerkes: ‚Elemente der Erkenntnistheorie, der Logik und der Methodologie der Wissenschaften‘”. Erkenntnis 7 (2): 92–120. https://doi.org/10.1007/BF00666510.

Rand, Rose. 1939. „Logik der Forderungssätze”. Revue Internationale De La Théorie Du Droit, 1 (1): 308–322.

Rand, Rose. 1962. „The Logic of Demand-Sentences”. Synthese 14 (4): 237–254.

Rentetzi, Maria. 2010. „«I want to look like a lady, not like a factory worker»: Rose Rand, a woman philosopher of the Vienna Circle”. W: EPSA Epistemology and Methodology of Science: Launch of the European Philosophy of Science Association, red. Mauricio Suárez, Mauro Dorato, Miklós Rédei, 233–244. Dordrecht: Springer.

Ruch Filozoficzny. 1938. 14 (4).

Sarkar, Sahotra. 2025. The Vienna Circle. The Story of Logical Empiricism. New York: Routledge.

Tarski, Alfred. 1935a. „Einige methodologische Untersuchungen über die Definierbarkeit der Begriffe”. Erkenntnis 5: 80–100. https://doi.org/10.1007/BF00172286.

Tarski, Alfred. 1935b. „Wahrscheinlichkeitslehre und mehrwertige Logik [Ergänzungen]”. Erkenntnis 5: 174–175. https://doi.org/10.1007/BF00172299.

Woleński, Jan. 1990. Kotarbiński. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Woleński, Jan. 2010. „Koło Wiedeńskie «Wissenschaftliche Weltauffassung» i Polska”. W: Naukowa koncepcja świata, red. Artur Koterski, 263–273. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.

Woleński, Jan. 2021. „The Lvov-Warsaw School and Logical Empiricism”. W: The Routledge Handbook of Logical Empiricism, red. Thomas Uebel i Christoph Limbeck-Lilienau, 307–315. New York: Routledge.

Woleński, Jan. 1985/2023. Filozoficzna Szkoła Lwowsko-Warszawska. Wyd. 2. Warszawa: PWN.

Wright, Georg H. von. 1951. „Deontic Logic”. Mind 60 (237): 1–15.

Wright, Georg H. von. 1963. Norm and Action: A Logical Enquiry. London: Routledge & Kegan Paul.

Zawirski, Zygmunt. 1936–1937. „Über die Anwendung der mehrwertigen Logik in der empirischen Wissenschaft”. Erkenntnis 6: 430–435.