Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody. Dyskrecjonalna ocena sądu

Ewa Kojder-Pawluś

doi:10.18290/rnp25354.1

Data publikacji : 2026-03-05

Tom 35 Nr 4 (2025)

Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody. Dyskrecjonalna ocena sądu

Ewa Kojder-Pawluś

https://orcid.org/0000-0002-9160-7566

DOI: https://doi.org/10.18290/rnp25354.1

Abstrakt

Artykuł omawia problematykę przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody w świetle art. 362 Kodeksu cywilnego, koncentrując się na zakresie dyskrecjonalnej oceny sądu przy miarkowaniu odszkodowania. Autor analizuje trzy dominujące koncepcje wykładni tego przepisu: causam concurrentem (przyczynienie kauzalne), koncepcję obiektywnej nieprawidłowości oraz culpa concurrens (przyczynienie zawinione). W pracy przedstawiono także orzecznictwo Sądu Najwyższego, które ilustruje sposoby ustalania współodpowiedzialności poszkodowanego, w tym w przypadkach dotyczących małoletnich i osób pozbawionych zdolności deliktowej. W konkluzji wskazano, że choć sąd posiada szeroką swobodę w stosowaniu art. 362 k.c., granice tej swobody powinny być wyznaczane przez zasady proporcjonalności, sprawiedliwości oraz utrwaloną linię doktrynalno-orzeczniczą.

Słowa kluczowe:

przyczynienie się poszkodowanego, odpowiedzialność cywilna, zmniejszenie odszkodowania, art. 362 Kodeksu cywilnego, wina, związek przyczynowy, orzecznictwo Sądu Najwyższego

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Banaszczyk Zbigniew, Komentarz do art. 362, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. I, red. K. Pietrzykowski, Warszawa 2015, nb 4, s. 1087-1093.

Czech Bronisław, Komentarz do art. 362, [w:] B. Czech, H. Ciepła, S. Dąbrowski i in., Kodeks cywilny. Komentarz z orzecznictwem, t. II, Warszawa 2005, s. 57-65.

Dybowski Tomasz, W sprawie przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody, „Nowe Prawo” (1977), nr 6, s. 820-838.

Dybowski Tomasz, Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody, [w:] System Prawa Cywilnego, t. III, cz. I, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. W. Czachórski, Z. Radwański, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1981, s. 296-317.

Garlicki Stanisław, Odpowiedzialność cywilna za nieszczęśliwe wypadki, Warszawa 1968.

Kaliński Maciej, Treść i rodzaje świadczenia, [w:] A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Część ogólna, Warszawa 2024, s. 89–90.

Longchamps de Bérier Roman, Zobowiązania, Lwów 1934.

Łętowska Ewa, Przyczynienie się małoletniego do wyrządzenia szkody, „Nowe Prawo” (1965), nr 2, s. 135–142.

Nesterowicz Mirosław, Przyczynienie się poszkodowanego do wypadków komunikacyjnych, Acta „Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 1990, nr 44, s. 87-102.

Ohanowicz Alfred, Przesłanki powstania obowiązku wynagrodzenia szkody, [w:] A. Ohanowicz, J. Górski, Zarys prawa zobowiązań, Warszawa 1970, s. 52-64.

Owczarek Marta, Zmniejszenie odszkodowania na podstawie art. 362 k.c., „Monitor Prawniczy” 2003, nr 4, s. 161-168.

Rembieliński Andrzej, Komentarz do art. 362, [w:] Kodeks cywilny z komentarzem, t. I, red. J. Winiarz i in., Warszawa 1989, s. 298-301.

Szpunar Adam, Przyczynienie się do powstania szkody w wypadku komunikacyjnym, „Rejent” (2001), nr 6, s. 19-26.