Paradygmat sekularyzacji posoborowego prawa kanonicznego

Przemysław Michowicz

doi:10.18290/rnp25353.9

Data publikacji : 2025-12-02

Tom 35 Nr 3 (2025)

Paradygmat sekularyzacji posoborowego prawa kanonicznego

Przemysław Michowicz

https://orcid.org/0000-0001-5642-8522

DOI: https://doi.org/10.18290/rnp25353.9

Abstrakt

Niemniejsza praca stawia sobie za cel wskazanie rezultatów operowania zjawiska sekularyzacji w kontekście kanonicznego porządku prawnego. Jest jednocześnie próbą wykazania właściwego rozumienia pojęcia sekularyzacji i poszukiwania odpowiedzi na pytania o efekty ulegania temu zjawisku, zważywszy na fakt, że to pojęcie zostało w pewnym sensie ukształtowane w łonie europejskiego chrześcijaństwa. Czymś banalnym byłoby stwierdzenie, że sekularyzacja skutkuje recepcją (importem) normatywnych rozwiązań wywodzących się ze świeckich systemów prawnych do porządku prawa kanonicznego. Tym samym w artykule poszukuje się głębszego przenikania idei sekularyzacji do porządku prawa o charakterze na wskroś konfesyjnym.

Słowa kluczowe:

sekularyzacja, sekularyzm, laicyzacja, porządek prawa kanonicznego, tajemnica wcielenia

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Auvray Paul, Stworzenie, [w:] Słownik teologii biblijnej, red. X. Léon-Dufour, tł. K. Rmaniuk, Poznań–Warszawa 1982, s. 907-913.

Baura Eduardo, Analisi del sistema canonico di giustizia amministrativa, [w:] La giustizia nell’attività amministrativa della Chiesa. Il contenzioso amministrativo, red. E. Baura, J. Canosa, Milano 2006, s. 2-58.

Beauchamp Paul, Création et séparation. Étude exégétique du chapitre premier de la Genèse, Paris 2010.

Berman Harold Joseph, Law and Revolution, part II. The Impact of the Protestant Reformations and the Western Legal Tradition, Cambrigde–London 2003.

Berlingò Salvatore, La competenza di legittimità e di merito della Segnatura Apostolica secondo la Lex Propria, „Stato, Chiese e Pluralismo Confessionale” (2009), s. 1-23.

Cardia Carlo, L’esercizio del governo ecclesiastico in un contesto secolarizzato, „Stato, Chiese e Pluralismo Confessionale” 40 (2017), s. 1-54.

Cattaneo Andrea, Fondamenti ecclesiologici del diritto canonico, Venezia 2011.

Cavana Paolo, Il diritto canonico nell’età secolare, „Stato, Chiese e Pluralismo Confessionale” 12 (2020), s. 66-88.

D’Agostino Francesco, Jus quia justum. Lezioni di filosofia del diritto e della religione, Torino 2012.

Dalla Torre Giuseppe, Secolarizzazione e laicità. A proposito delle radici cristiane dell’Europa, [w:] La storia, il dialogo, il rispetto della persona. Scritti in onore del Cardinale Achille Silvestrini, red. L. Monteferrante, D. Nocilla, Roma 2009, s. 23-45.

de Coulanges Fustel, Cité antique, Paris 1984.

Gherri Paolo, Canonistica e questione epistemologica: l’apporto di T. Jiménez Urresti, „Apollinaris” 78 (2005), nr 1-2, s. 527-578.

Gherri Paolo, „Ius divinum”: Inadeguatezza di una formula testuale, [w:] Il ius divinum nella Vita della Chiesa. XIII Congresso Internazionale di Diritto Canonico (Venezia 17-21 settembre 2008), red. J.I. Arrieta, Venezia 2010, s. 465-488.

Gherri Paolo, Introduzione al diritto amministrativo canonico. Fondamenti, Milano 2015.

Gordon Ignacio, Origine e sviluppo della giustizia amministrativa nella Chiesa, [w:] De iustitia administrativa in Ecclesia, Roma 1984, s. 1-18.

Grasso Giacomo, Sulla secolarizzazione, „Angelicum” 61 (1984), nr 3, s. 377-403.

Grocholewski Zenon, I tribunali apostolici, [w:] Le nouveau Code de Droit Canonique, t. 1: Actes du Ve Congrès international de droit canonique, organisé par l’Université Saint-Paul et tenu à l’Université d'Ottawa du 19 au 25 août 1984, red. M. Thériault, J. Thom, Ottawa 1986, s. 457-480.

Grom Berhard, Psychologia religii, tł. H. Machoń, Warszawa 2019.

Gutiérrez José Luis, La formazione dei Principi per la riforma del Codex Iuris canonici, [w:] I Principi per la revisione del Codice di Diritto canonico, red. J. Canosa, Milano 2000, s. 5-29.

Gutiérrez José Luis, Potestad dominativa, [w:] Diccionario General de Derecho Canónico, t. 6, red. J. Otaduy, A. Viana, J. Sedano, Navarra 2012, s. 312-313.

Gutman Theodor, Secolarizzazione del diritto e giustificazione normativa, tł. P. Chiarella, Napoli 2007.

Jaroszyński Piotr, Cywilizacja łacińska wobec naporu emanatyzmu, „Człowiek w kulturze” 6-7 (1995), s. 101-115.

Kopaliński Władysław, Paradygmat, [w:] Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa: Wydawnictwo Wiedza Powszechna 1990, s. 422 i 552.

Kuźma Andrzej, Św. Ireneusz z Lyonu i jego argumentacja przeciw gnostykom, „Elpis” 17 (2015), s. 145-151.

Macllroy David, Is Secular Law Possible?, „Law and Justice: The Christian Law Review” 169 (2013), s. 40-67.

Marino Piero, Diritti di Dio e diritti dell’uomo. Paradigmi della secolarizzazione, Napoli 2022.

Michowicz Przemysław, Ancora sul concetto di diritto soggettivo nell’ordinamento della Chiesa, „Annales Canonici” 17 (2021), nr 2, s. 83-100.

Minelli Zagra Chiara, Recepción de ley civil, [w:] Diccionario General de Derecho Canónico, t. 6, red. J. Otaduy, A. Viana, J. Sedano, Navarra 2012, s. 732-735.

Miñambres Jesus, Análisis de la técnica de la remisión a otros ordenamientos jurídicos en el Código de 1983, „Ius Canonicum” 32 (1992), s. 713-749.

Moneta Paolo, Il controllo giurisdizionale sugli atti dell’autorità aministrativa nell’ordinamento canonico. I). Profili di diritto sostanziale, Milano 1973.

Napiwodzki Piotr, Pytania o teologię sekularyzacji, „Kultura i Polityka” 6 (2009), s. 95-104.

Ratzinger Joseph, Introduzione al Cristianesimo, Brescia 2005.

Ratzinger Joseph, I Cristiani di fronte ai totalitarismi, [w:] Liberare la libertà. Fede e politica nel terzo millennio, red. P. Azzaro, Siena 2018, s. 50-75.

Rozkrut Tomasz, Najwyższy Trybunał Sygnatury Apostolskiej: historia, kompetencje oraz znaczenie Trybunału w życiu Kościoła, „Polonia Sacra” 48 (1999), nr 4, s. 167-178.

Sareta Claudio, Secolarizzazione, non secolarismo. Il diritto nel nuovo rapporto tra pubblico e privato, „Persona y Derecho” 77 (2017), nr 2, s. 39-57.

Sobański Remigiusz, Kryzys czy odrodzenie nauki prawa kanonicznego?, „Prawo Kanoniczne” 24 (1981), nr 1-2, s. 23-36.

Staniszkis Jadwiga, Świder Konrad, Marciniak Włodzimierz, Sekularyzacja myślenia politycznego w Rosji. Przejście od religijnej idei „właściwego myślenia” do koncepcji imperium i geopolityki, Warszawa 2016.

Stark Rodney, Bainbridge William Sims, Teoria religii, tł. T. Kunz, Kraków 2007.

Taylor Charls, A Secular Age, Cambridge 2007.

Valdrini Patrick, Confilcts et recours dans l’Èglise, Strasbourg 1978.