Does The 1993 Concordat Guarantee the Financial Stability of the Catholic Church in Poland?

Paweł Kaleta

doi:10.18290/rnp26361.5

Published : 2026-07-17

Vol. 36 No. 1 (2026)

Does The 1993 Concordat Guarantee the Financial Stability of the Catholic Church in Poland?

Paweł Kaleta

https://orcid.org/0000-0001-6159-0997

DOI: https://doi.org/10.18290/rnp26361.5

Abstract

This article looks at the system of funding the Catholic Church in Poland in light of art. 22 sec. 2 of the 1993 concordat, examining the effectiveness of this international agreement in ensuring the economic stability of church institutions. It is demonstrated that a bilateral mechanism, supported by the Vienna Convention on the Law of Treaties, constitutes a significant barrier against arbitrary decisions of the state, thereby stabilising the legal position of the Church. Also, the article offers a critical appraisal of the three pillars of funding: offerings of the faithful, income from the Church’s own assets, and state subsidies. In the context of advancing secularisation, the erosion of the Church’s public image, and changes in the mindset of the ever more consumeristic society, the author challenges the assumption that the tax deduction system could fully replace existing state subsidies.

Keywords:

1993 Concordat, Church funding, Church Fund, state–Church relations, secularisation, religious law

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Biuro Klubu Parlamentarnego SLD, Fundusz Kościelny – za i przeciw. Relacja z konferencji w dniu 10 grudnia 2004 r., Warszawa 2005, p. 50-94.

Borecki Paweł, Glosa do uchwały całej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2005 r., “Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” (2005), no. 2-3, p. 156-157.

Borecki Paweł, Funkcja stabilizacyjna Konkordatu polskiego z 1993 r. wobec Kościoła katolickiego, “Studia Prawa Publicznego” (2019), no. 1, p. 9-31.

Góralski Wojciech, Finansowanie instytucji kościelnych i duchowieństwa w regulacjach wybranych umów Stolicy Apostolskiej z państwami po Soborze Watykańskim II, [in:] Finansowanie Kościołów i innych związków wyznaniowych, ed. Paweł Sobczyk, Krzysztof Warchałowski, Warszawa 2013, p. 359-374.

Krukowski Józef, Concordats Between the Holy See and Poland. History and the Present, Lublin 2020.

Krukowski Józef, Konkordat polski z 1993 r. – przedmiot i formy realizacji w krajowym porządku prawnym, [in:] Układowe formy regulacji stosunków między państwem a związkami wyznaniowymi (art. 25 ust. 4-5 konstytucji RP), ed. Piotr Stanisz, Marta Ordon, Lublin 2013.

Krukowski Józef, Ocena skutków Konkordatu z 1993 roku w Polskim porządku prawnym, “Krakowskie Studia Międzynarodowe” (2006), no. 3, p. 49-61.

Krukowski Józef, Realizacja Konkordatu z 1993 r w polskim porządku prawnym, [in:] Konkordat polski w 10 lat po ratyfikacji, ed. Józef Wroceński, Helena Pietrzak, Warszawa 2008.

Krukowski Józef, Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Wprowadzenie do problematyki, [in:] Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie. Materiały z międzynarodowej konferencji Sandomierz 13-14 września 1999, ed. Józef Krukowski, Lublin 2000, p. 15-30.

Mielczarek Monika, Współczesne rozwiązania w finansowaniu wspólnot wyznaniowych w Polsce, [in:] Ekonomiczne wyzwania Polski i świata w ujęciu teoretycznym i praktycznym, ed. Anna Nowacka, Paweł Kaczmarczyk, Zbigniew Klimiuk, Jacek Grzywacz, Płock 2023, p. 67.

Misztal Henryk, Stanisz Piotr, Włoski model finansowania związków wyznaniowych, [in:] Pro bono Reipublicae. Księga jubileuszowa profesora Michała Pietrzaka, ed. Paweł Borecki, Andrzej Czohara, Tadeusz J. Zieliński, Warszawa 2009, p. 342-355.

Němec Damián, Concordat Agreements between the Holy See and the Post-Communist Countries (1990-2010), Leuven 2011.

Pietrzak Michał, Głos w dyskusji, [in:] Dziesięć lat polskiego konkordatu, ed. Paweł Borecki, Czesław Janik, Warszawa 2009, p. 133-134.

Stanisławski Tadeusz, Sposoby finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych ze środków publicznych, [in:] Prawo wyznaniowe w Polsce (1989-2009): Analizy – dyskusje – postulaty, ed. Dariusz Walencik, Katowice – Bielsko-Biała 2009, p. 335-341.

Suchocka Hanna, Polski model relacji państwo-Kościół w świetle Konstytucji RP i Konkordatu z 1993 roku, [in:] Konkordat Polski w 10 lat po ratyfikacji, ed. Józef Wroceński, Helena Pietrzak, Warszawa 2008, p. 41-67.

Tretera Jiří R., Finansowanie Kościołów w Republice Czeskiej, [in:] Systemy finansowania instytucji kościelnych w Europie, ed. Józef Krukowski, Lublin 2000, p. 109-123.

Vitale Antonio, Corso di diritto ecclesiastico. Ordinamento giuridico e interessi religiosi, Milano 1996.

Walencik Dariusz, Finansowanie Kościoła katolickiego w Polsce w świetle at. 22 i 27 konkordatu oraz prac komisji konkordatowych – perspektywa zmian, [in:] Konkordat ocena z perspektywy 15 lat obowiązywania, ed. Piotr Kroczek, Kraków 2014, p. 39-67.

Zawiślak Michał, Wydatkowanie środków Funduszu Kościelnego w latach 1950-1989, “Studia z Prawa Wyznaniowego” 12 (2009), p. 241-265.

Zawiślak Michał, Zmiana systemu finansowania Kościoła Katolickiego w świetle Konstytucji RP i konkordatu, [in:] Układowe formy regulacji stosunków między państwem a związkami wyznaniowymi (art. 25 ust. 4-5 Konstytucji RP), Lublin 2013, p. 417-436.