Zarys zagadnienia szczęścia w kulturze chińskiej. Analiza historyczna i strukturalna

Dominik Kamiński

doi:10.18290/rkult26171.3

Data publikacji : 2026-03-30

Tom 17 Nr 1 (2026)

Zarys zagadnienia szczęścia w kulturze chińskiej. Analiza historyczna i strukturalna

Dominik Kamiński

https://orcid.org/0009-0001-9325-2519

DOI: https://doi.org/10.18290/rkult26171.3

Abstrakt

Artykuł zarysowuje historię konceptualizacji szczęścia w kulturze chińskiej, obecną zarówno w dyskursie filozoficznym, jak i w przekazach ludowych. Dotyczy zwłaszcza perspektywy konfucjańskiej. Zawiera analizę takich pojęć, jak radość etyczna (le), współdzielona radość (tongle), poczucie bezpieczeństwa i spokoju (an), dobrostan (xingfu). Zawiera także analizę wybranych elementów strukturalnych, wspólnych omówionym ujęciom, kolejno: relacyjnej koncepcji Ja, dynamicznej i cyrkularnej kosmologii oraz idei losu (ming). Ponadto, zawiera krótkie porównanie wschodnich i zachodnich koncepcji szczęścia.

Słowa kluczowe:

Chiny, daoizm, konfucjanizm, kosmologia, ming, relacyjna koncepcja Ja, szczęście, xingfu

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Kamiński, D. (2026). Zarys zagadnienia szczęścia w kulturze chińskiej. Analiza historyczna i strukturalna. Roczniki Kulturoznawcze, 17(1), 47–64. https://doi.org/10.18290/rkult26171.3

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Arystoteles. Etyka Nikomachejska. Tłum. Daniela Gromska. Warszawa: PWN, 1982.

Augustyn z Hippony. O życiu szczęśliwym. Tłum. Anna Świderkówna. Warszawa: Wydawnictwo WAM, 1953.

Chen, Lang. „The Changing Notion of Happiness: A History of Xingfu”. W: The Chinese Pursuit of Happiness: Anxieties, Hopes, and Moral Tensions in Everyday Life, red. Becky Yang Hsu i Richard Madsen, 19–41. Oakland, CA: University of California, 2019.

Feng, Youlan. Krótka historia filozofii chińskiej. Tłum. Michał Zagrodzki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.

Fraser, Chris. „Happiness in Classical Confucianism: Xúnzǐ”. Philosophical Topics 41, nr 1 (2013): 53–79. https://doi.org/10.5840/philtopics20134113.

Ip, Po Keung. „Concepts of Chinese Folk Happiness”. Social Indicators Research 104, nr 3 (2011): 459–474. https://doi.org/10.1007/s11205-010-9756-7.

Konfucjusz. Analekta. Tłum. Katarzyna Pejda. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2018.

Lanczkowski, Günter. Wprowadzenie do religioznawstwa. Tłum. Andrzej Bronk. Warszawa: Verbinum, 1986.

Lao Tse. Wielka Księga Tao. Tłum. Jarosław Zawadzki. Warszawa: Hachette Polska, 2022.

Líu, JeeLoo. Wprowadzenie do filozofii chińskiej: od myśli starożytnej do chińskiego buddyzmu. Tłum. Mieczysław Godyń. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010.

Luo, Shirong. „Happiness and the Good Life: A Classical Confucian Perspective”. Dao 18, nr 1 (2019): 41–58. https://doi.org/10.1007/s11712-018-9640-8.

Luo, Shirong. „Moral Virtue and Inclusive Happiness: From Ancient to Recent in Western and Confucian Traditions”. Comparative Philosophy 12, nr 2 (2021): 174–188. https://doi.org/10.31979/2151-6014(2021).120212.

Łucyszyna, Olena i Maciej S. Zięba. „Wprowadzenie: Na ile możemy pojąć wschodnie koncepcje podmiotu?”. W: Purusza, ataman, tao, sin… Wokół problematyki podmiotu w tradycjach filozoficznych Wschodu, red. Olena Łucyszyna i Maciej S. Zięba, 9–29. Łódź: Wydawnictwo AH-E, 2011.

Nisbett, Richard E. Geografia myślenia. Tłum. Ewa Wojtych. Sopot: Wydawnictwo Smak Słowa, 2015.

Nowosad, Sławomir. „Podstawowe pojęcia etyczne konfucjanizmu”. Roczniki Teologiczne 64, nr 3 (2017): 51–61.

Pejda, Katarzyna i Cezary Ciemniewski. Twarz konfucjańska: „lian” i „mian” w perspektywie chińskiego „self” relacyjnego. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2021.

Sakowicz, Eugeniusz. „Religie Dalekiego Wschodu na tle pluralizmu religijnego Azji”. Nurt SVD 46, wyd. spec. (2012): 121–136.

Shaoming, Chen. „On Pleasure: A Reflection on Happiness from the Confucian and Daoist Perspectives”. Tłum. Huawei Liu. Frontiers of Philosophy in China 5, nr 2 (2010): 179–195. https://doi.org/10.1007/s11466-010-0010-9.

Tatarkiewicz, Władysław. O szczęściu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.

Ye, Zhengdao. „The Meaning of ‘Happiness’ (Xingfu) and ‘Emotional Pain’ (Tongku) in Chinese”. W: „Happiness” and „Pain” across Languages and Cultures, red. Cliff Goddard i Zhengdao Ye, 65–87. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 2016.

Zhang, Guoqing i Ruut Veenhoven. „Ancient Chinese Philosophical Advice: Can It Help Us Find Happiness Today?”. Journal of Happiness Studies 9, nr 3 (2008): 425–443. https://doi.org/10.1007/s10902-006-9037-y.