Two Concepts of Understanding the Acting Subject: Arendt and Wojtyła

Piotr Mazur

doi:10.18290/rf26741.11

Data publikacji : 2026-03-25

Tom 74 Nr 1 (2026)

Dwie koncepcje rozumienia podmiotu działania: Arendt i Wojtyła

Piotr Mazur

https://orcid.org/0000-0002-6399-8133

DOI: https://doi.org/10.18290/rf26741.11

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest porównanie koncepcji podmiotu działania oraz natury i kondycji człowieka według Hannah Arendt i Karola Wojtyły. Wojtyła, zgodnie z tradycją tomistyczną, skupia się na osobie jako sprawcy działania moralnego („czynu”), poprzez które przejawia się jej natura (człowieczeństwo) i wyjątkowy sposób istnienia. Arendt natomiast podkreśla znaczenie indywidualnych podmiotów poprzez działanie demonstrujących swoją obecność w sferze publicznej. W opozycji do koncepcji natury niemiecka filozof podkreśla znaczenie kondycji jako ludzkiego sposobu istnienia podlegającego zarówno stałym, jak i zmiennym warunkom zewnętrznym. Chociaż koncepcje Arendt i Wojtyły znacznie się różnią, łączy je zainteresowanie ludzkim działaniem, a ich wizje natury i kondycji wzajemnie się uzupełniają.

Słowa kluczowe:

Hannah Arendt, Karol Wojtyła, natura ludzka, kondycja ludzka, osoba działająca, podmiot działający, działanie ludzkie

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf (English)

Zasady cytowania

Mazur, P. (2026). Dwie koncepcje rozumienia podmiotu działania: Arendt i Wojtyła. Roczniki Filozoficzne, 74(1), 251–263. https://doi.org/10.18290/rf26741.11

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Arendt, Hannah. 1998. The Human Condition. Chicago: University of Chicago Press. First published 1958.

Arendt, Hannah. 1979. The Origins of Totalitarianism. New York: Harvest Book.

Conovan, Margaret. 1992. Hannah Arendt: A Reinterpretation of Her Political Thought. Cambridge: Cambridge University Press.

Hołub, Grzegorz. 2021. Understanding the Person: Essays on the Personalism of Karol Wojtyła. Berlin: Peter Lang.

John Paul II. Encyclical Laborem exercens (1981). Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_14091981_laborem-exercens.html.

John Paul II. Letter to Artists (1999). Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/letters/1999/documents/hf_jp-ii_let_23041999_artists.html.

Mazur, Piotr. 2024. “Two Conceptions of Understanding Human Action. Hannah Arendt and Karol Wojtyła.” Ethos 37 (2): 181–95.

Muscari, Paul G. 1988. “On Human Nature: A Look at the Subject from Karol Wojtyla’s Work The Acting Person.” The Journal of Mind and Behavior 9 (1): 13–28.

Taylor, Jameson. 2009. “Beyond Nature: Karol Wojtyla’s Development of the Traditional Definition of Personhood.” The Review of Metaphysics 63 (2): 415–54.

Tchir, Trevor. 2017. Hannah Arendt’s Theory of Political Action: Daimonic Disclosure of the ‘Who’. London: Palgrave Macmillan.

Tsao, Roy T. 2002. “Arendt against Athens: Rereading the Human Condition.” Political Theory 30 (1): 97–123.

Vila-Chã, João J. 1994. “The Plurality of Action. Hannah Arendt and the Human Condition.” In “Homenagem ao Prof. Doutor Josédo Patrocínio Bacelar e Oliveira.” Special issue, Revista Portuguesa de Filosofia 50 (1/3): 477–84.

Wojtyła, Karol. 1959. Ocena możliwości zbudowania etyki chrześcijańskiej przy założeniach systemu Maksa Schelera. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Wojtyła, Karol. 1969. Osoba i czyn. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne.

Wojtyła, Karol. 2021a. Person and Act and Related Essays. Translated by Gregory Ignatik. Washington, D.C.: Catholic University of America Press.

Wojtyła, Karol. 2021b. “The Person Subject and Community.” In Person and Act and Related Essays, 467–513. Translated by Gregory Ignatik. Washington, D.C.: Catholic University of America Press.