Etyka afirmacji Władysława Stróżewskiego wobec ekologii głębokiej

Mateusz Woch; Magdalena Hoły-Łuczaj

doi:10.18290/rf26743.12

Published : 2026-09-30

Vol. 74 No. 3 (2026)

Władysław Stróżewski’s Ethics of Affirmation in Relation to Deep Ecology

Mateusz Woch

https://orcid.org/0000-0002-7967-4301

Magdalena Hoły-Łuczaj

https://orcid.org/0000-0001-5860-3638

DOI: https://doi.org/10.18290/rf26743.12

Abstract

This article aims to consider the potential significance of Władysław Stróżewski’s ethical project for research and reflection conducted within the framework of environmental ethics. To achieve that, the main issues of this philosophical current were outlined, and selected views and theses were chosen that appear to correspond with the core themes of Stróżewski’s reflections. An analysis of the philosophical background of the ethics of affirmation, as well as its norms and the resulting life attitude, reveals convergences that confirm the theses proposed in the introduction. The philosophical divergences between the concepts under consideration prove to be reconcilable due to their pluralistic and universalistic nature. The analyses were based on texts by representatives of deep ecology and their commentaries. Stróżewski’s key text was interpreted in the context of his other writings.

Keywords:

environmental ethics, deep ecology, ethics of affirmation, affirmation, existence, value

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Citation rules

Woch, M., & Hoły-Łuczaj, M. (2026). Władysław Stróżewski’s Ethics of Affirmation in Relation to Deep Ecology. Roczniki Filozoficzne, 74(3), 269–292. https://doi.org/10.18290/rf26743.12

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Attfield, Robin. 1993. „Sylvan, Fox and Deep Ecology: A View from the Continental Shelf”. Environmental Values 2 (1): 21–32.

Brown, Charles. 2007. „Beyond Intrinsic Value Undermining the Justification of Ecoterrorism”. American Journal of Economics and Sociology 66 (1): 113–125. https://doi.org/10.1111/j.1536-7150.2007.00500.x.

Campos, Andre Santos i Sofia Guedes Vaz. 2021. „Justificatory Moral Pluralism: A Novel Form of Environmental Pragmatism”. Environmental Values 30 (6): 737–758. https://doi.org/10.3197/096327121X16141642287601.

Devall, Bill. 1988. Simple in Means, Rich in Ends: Practicing Deep Ecology. Salt Lake City, UT: Peregrine Smith Books.

Devall, Bill i George Sessions. 1994. Ekologia głęboka: żyć w przekonaniu, iż Natura coś znaczy. Tłum. Elżbieta Margielewicz: Warszawa: Pusty Obłok.

Drengson, Alan. 2010. „The Life and Work of Arne Naess: An Appreciative Overview”. W: The Ecology of Wisdom. Writings by Arne Naess, red. Alan Drengson i Bill Devall, 3–45. Berkeley, CA: Counterpoint Press.

Duchliński, Piotr. 2016. „Transcendentalia i wartości w ujęciu tomistów egzystencjalnych i Władysława Stróżewskiego. Punkty wspólne – rozbieżności – perspektywy”. W: Istnienie – Wartość – Twórczość: Prace dedykowane Profesorowi Władysławowi Stróżewskiemu z okazji 80. rocznicy urodzin, red. Dariusz Dańkowski i Piotr Duchliński, 121–164. Kraków: Akademia Ignatianum–WAM.

Dzwonkowska, Dominika. 2022. Wprowadzenie do etyki środowiskowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Fiut, Ignacy Stanisław. 1999. Ekoetyki: kierunki rozwoju współczesnej aksjologii przyjaznej środowisku. Kraków: Oficyna Wydawnicza Abrys.

Francuz, Grzegorz. 2022. „Kosmologiczny wymiar samorealizacji”. W: Etyka i Ekologia, red. Dorota Probucka, 7–26. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Silva Rerum.

Franks, Benjamin Stuart Hanscomb i Sean Johnston. 2018. „Preface”. W: Benjamin Franks, Stuart Hanscomb i Sean Johnston. Environmental Ethics and Behavioural Change, XI–XII. Abingdon: Routledge.

Hargrove, Eugene. 2003. „Weak Anthropocentric Intrinsic Value”. W: Environmental Ethics. An Anthology, red. Andrew Light i Holmes Rolston III, 175–190. Malden, MA: Blackwell Publishing.

Hoły-Łuczaj, Magdalena. 2018. Radykalny nonantropocentryzm: Martin Heidegger i ekologia głęboka. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Krąpiec, Mieczysław Albert. 2000. „Akt i możność”. W: Powszechna Encyklopedia Filozofii. T. 1, red. Andrzej Maryniarczyk i in., 145–150. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.

Kulasiewicz, Jagoda. 1993. Głęboka ekologia Arne Naessa. Bielsko-Biała: Pracownia na rzecz Wszystkich Istot.

Light, Andrew. 1996. „Environmental Pragmtaism as Philosophy or Metaphilosophy? On the Weston – Katz Debate”. W: Environmental Pragmatism, red. Andrew Light i Eric Katz, 325–338. London: Routledge.

Light, Andrew i Holmes Rolston III. 2003. „Introduction: Ethics and Environmental Ethics”. W: Environmental Ethics. An Anthology, red. Andrew Light i Holmes Rolston III, 1–11. Malden, MA: Blackwell Publishing.

Naess, Arne. 1995. „The Shallow and the Deep, Long-Range Ecology Movement: a Summary”. W: The Deep Ecology Movement. An Introductory Anthology, red. Alan Drengson i Yuichi Inoue, 3–10. Berkeley, CA: North Atlantic Books.

Naess, Arne. 2003a. „The Deep Ecological Movement: Some Philosophical Aspects”. W: Environmental Ethics. An Anthology, red. Andrew Light i Holmes Rolston III, 262–274. Malden, MA: Blackwell Publishing.

Naess, Arne. 2003b. Ecology, Community, and Lifestyle. Outline of an Ecosophy. Cambridge: Cambridge University Press.

Naess, Arne. 2005. „The Arrogance of Antihumanism”. W: The Selected Works of Arne Naess. T. 10, red. Harold Glasser, Alan Drengson i Bill Devall, 185–188. Dordrecht: Springer.

Norton, Bryan. 2003. „Environmental Ethics and Weak Anthropocentrism”. W: Environmental Ethics. An Anthology, red. Andrew Light i Holmes Rolston III, 163–174. Malden, MA: Blackwell Publishing.

Piątek, Zdzisława. 1998. Etyka środowiskowa: nowe spojrzenie na miejsce człowieka w przyrodzie. Kraków: Księgarnia Akademicka.

Piątek, Zdzisława. 2008. Ekofilozofia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Płoszczyniec, Antoni. 2022. „Środowisko jako adresat i beneficjent ascezy. Analiza fenomenologiczno-aksjologiczna”. W: Etyka i Ekologia, red. Dorota Probucka, 111–120. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Silva Rerum.

Samuelsson, Lars. 2013. „On the Possibility of Evidence for Intrinsic Value in Nature”. Ethics and the Environment 18 (2): 101–114.

Sessions, George. 1995. „Arne Naess and the Union of Theory and Practice”. W: The Deep Ecology Movement. An Introductory Anthology, red. Alan Drengson i Yuichi Inoue, 54–63. Berkeley, CA: North Atlantic Books.

Sessions, George. 2014. „Deep Ecology, New Conservation, and the Anthropocene Worldview”. The Trumpeter 30 (2): 106–114.

Stróżewski, Władysław. 1961. „Etyka afirmacji”. Znak 13 (11): 1461–1481.

Stróżewski, Władysław. 1981. Istnienie i wartość. Kraków: Znak.

Stróżewski, Władysław. 2004. Ontologia. Kraków: Aureus.

Stróżewski, Władysław. 2005. Istnienie i sens. Kraków: Znak.

Stróżewski, Władysław. 2013. Logos, wartość, miłość. Kraków: Znak.

Stróżewski, Władysław i Anna Kostrzewska-Bednarkiewicz. 2017. Miłość i nicość. Z Władysławem Stróżewskim rozmawia Anna Kostrzewska-Bednarkiewicz. Warszawa: Więź.

Styczeń, Tadeusz 1966. „W sprawie przejścia od zdań orzekających do zdań prawdziwościowych”. Roczniki Filozoficzne 14 (2): 65–80.

Styczeń, Tadeusz. 1974. Zarys etyki. Część 1: Metaetyka. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Szostek, Andrzej. 2016. „Etyka afirmacji – i co dalej?”. W: Istnienie – Wartość – Twórczość: Prace dedykowane Profesorowi Władysławowi Stróżewskiemu z okazji 80. rocznicy urodzin, red. Dariusz Dańkowski i Piotr Duchliński, 207–218. Kraków: Akademia Ignatianum–WAM.

Tatarkiewicz, Władysław. 2014. Historia filozofii. T. 1 i 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Taylor, Charles. 2010. Nowoczesne imaginaria społeczne. Tłum. Adam Puchejda, Karolina Szymaniak. Kraków: Znak.