Glosa do wyroku coram Jędraszewski z dnia 4 maja 2023 roku stwierdzającego nieważność małżeństwa z tytułu podstępnego wprowadzenia w błąd (aprobująca)

Marcin Wolczko

doi:10.18290/rnp25354.7

Published : 2026-03-05

Vol. 35 No. 4 (2025)

Gloss on the Sentence coram Jędraszewski on the 4 May 2023 Declaring the Marriage Invalid on the Grounds of Malicious Deception (Approving)

Marcin Wolczko

https://orcid.org/0000-0003-0485-3003

DOI: https://doi.org/10.18290/rnp25354.7

Abstract

The subject of the gloss is the sentence declaring the invalidity of a marriage issued in briefer process by a diocesan bishop on the grounds of malicious deception. The marriage of the parties was declared invalid due to the deception of both parties by the woman’s mother. The subject of the deception was the woman’s actual male genetic sex. The problem in determining the defendant’s sex arose from a rare genetic disorder: “complete androgen insensitivity syndrome,” which causes somatic sex to be inconsistent with genetic sex. In the second part of the gloss, the author analyses the legal effects of the vetitum prohibiting the defendant from entering into a new marriage without the consent of the ordinary of the place and presents the possibilities for granting such consent.

Keywords:

malice, briefer process, CAIS, vetitum, transsexualism, sex reversal

Details

References

Statistics

Authors

Download files

pdf (Język Polski)

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Brzeziński Maciej, Kanoniczne aspekty płci i transseksualizmu, „Ius Matrimoniale” (2014) nr 2, s. 89-103.

Erlebach Grzegorz, Tożsamość seksualna a nieważność związku małżeńskiego według najnowszej jurysprudencji rotalnej (1983-1994). Zarys systematyczny, [w:] Tożsamość seksualna nupturientów a zdolność do zgody małżeńskiej. Materiały I Międzynarodowego Sympozjum Prawa Kanonicznego zorganizowanego przez Katedrę Prawa Kanonicznego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego w Opolu 16 X 1996, red. B. Zubert, Opole 1998, s. 105-160.

Góralski Wojciech, Dzierżon Ginter, Nieważność małżeństwa zawartego pod wpływem podstępu. Kan. 1098 Kodeksu Prawa Kanonicznego, Warszawa 2004.

Góralski Wojciech, Podstępne wprowadzenie w błąd (kan. 1098 KPK) w opublikowanych orzeczeniach Roty Rzymskiej z lat 2010-2012, „Ius Matrimoniale” (2019) nr 2, s. 96-97.

Huber Josef, Transseksualizm i transwestytyzm a zgoda małżeńska, [w:] Tożsamość seksualna nupturientów a zdolność do zgody małżeńskiej. Materiały I Międzynarodowego Sympozjum Prawa Kanonicznego zorganizowanego przez Katedrę Prawa Kanonicznego Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego w Opolu 16 X 1996, red. B. Zubert, Opole 1998, s. 31-52.

Jancewicz Zdzisław, Wpływ zmiany płci na możliwość zawarcia małżeństwa, [w:] Małżeństwo jako zawarty związek mężczyzny i kobiety, red. T. Rakoczy, Lublin 2014, s. 137-159.

Majer Piotr, Adamowicz Leszek, Praktyczny komentarz do dekretu ogólnego Konferencji Episkopatu Polski o przeprowadzaniu rozmów kanoniczno-duszpasterskich z narzeczonymi przed zawarciem małżeństwa kanonicznego z dnia 8 października 2019 roku, Sandomierz 2022.

Majer Piotr, Tytuł V – Proces małżeński skrócony przed biskupem, [w:] Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, red. P. Skonieczny, Tarnów 2015, s. 163-217.

Petriczko Elżbieta, Marcinkiewicz Katarzyna, Słowikowska-Hilczer Jolanta, Horodnicka-Józwa Anita, Stecewicz Iwona, Krzywińska-Zdeb Elżbieta, Szmit-Domagalska Justyna, Walczak Mieczysław, Zespół częściowej niewrażliwości na androgeny – opis przypadku, „Endokrynologia Pediatryczna” (2014), t. 13, nr 1, s. 61-67.

Słowiński Jan, Niezdolność do zawarcia małżeństwa spowodowana zaburzeniami identyfikacji płciowej, „Biuletyn Stowarzyszenia Kanonistów Polskich” (2019), s. 149-184.

Starzyk Jerzy, Górska Aleksandra, Januś Dominika, Zespół całkowitej niewrażliwości na androgeny u 16-letniej fenotypowej dziewczynki, „Endokrynologia, Diabetologia i Choroby Przemiany Materii Wieku Rozwojowego” (2005), t. 11, nr 1, s. 47-49.

Viladrich Pedr-Juan, Konsens małżeński. Sposoby prawnej oceny i interpretacji w kanonicznych procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa (kanony 1095-1107 Kodeksu Prawa Kanonicznego), Warszawa 2002.