Niepokalanie Poczęta w polskiej religijności ludowej Adwentu na przykładzie wybranych regionów

Zdzisław Kupisiński

Abstrakt


The liturgy of Advent honors the Blessed Virgin as Mother awaiting the birth of Her Child. The day of the Immaculate Conception of Our Lady is the first Marian feast and initiates anew liturgical year. In popular religiosity of Advent, Mary epitomizes spiritual rebirth; hence the faithful pray novenas and take part in numerous devotions to Our Lady. One of the most popular devotions is everyday morning Rorate Mass (Rorate Coeli), where during the Mass aadditional candle – called „roratka” is lit. The personal and family life of the Polish faithful, and especially expecting women, along with all farm activities are entrusted to the care of the Blessed Virgin. In country folk tradition, devotion to Our Lady plays a significant role, since Mary as our Mother most fully understands our needs and can intercede for us in Heaven. The paper consists of two parts. In the first part we introduce the figure of the Blessed Virgin, emphasizing her place and function in the Advent liturgy. In the second part, we present popular religiosity, which encompasses numerous customs and folk observances associated with the Advent Marian feasts and devotions.


Słowa kluczowe


kult Maryi; Uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny; Adwent; religijność ludowa; zwyczaje i obrzędy ludowe

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baranowski A. W.: Tradycyjny terminarz prac gospodarczych w południowej części woj. łódzkiego. „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi” 16:1972 s. 43-63.

Chantraine G.: Dziewica Maryja we wspólnocie świętych. „Communio” 9:1989 nr3(51) s. 107-109.

Dekowski J. P.: Przemiany tradycyjnego pożywienia wiejskiego na obszarze Polski środkowej. „Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi” 20:1979 s. 171-219.

Gęca E. I.: Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia adwentowo-bożonarodzeniowe w parafii Jabłonna (archidiecezja lubelska). Lublin 2008 (mps KUL).

Knapiński R.: Niepokalane Poczęcie NMP. V. Ikonografia. W: Encyklopedia Katolicka. T. 13. Red. E. Gigilewicz i in. Lublin: TN KUL 2009 kol. 1180-1185.

Konieczny M.: Niepokalane Poczęcie NMP. III. Instytuty Życia Konsekrowanego iStowarzyszenia Życia Apostolskiego. W: Encyklopedia Katolicka. T. 13. Red. E. Gigilewicz i in. Lublin: TN KUL 2009 kol. 1172-1180.

Kopeć J. J.: Bogurodzica w kulturze polskiej XVI wieku. Lublin: KUL 1997.

Klejny P.: Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia adwentowe i bożonarodzeniowe w parafii Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Krasnobrodzie (diecezja zamojsko-lubaczowska). Lublin 2003 (mps KUL).

Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii. Zasady i wskazania. Tł. J. Sroka. Poznań: Pallottinum 2003.

Kozak Sz., Polaczek J.: Kościół i klasztor OO. Bernardynów w Przeworsku. Przemyśl: Regionalny Ośrodek Kultury Edukacji i Nauki 1999.

Kruk R.: Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia adwentowe i bożonarodzeniowe w parafii pw. św. Barbary w Przeworsku (diecezja przemyska). Lublin 2003 (mps KUL).

Kuczerenko M.: Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia adwentowe i bożonarodzeniowe w parafii Gwizdów. Gwizdów: Wyd. Parafia rzymskokatolicka w Gwizdowie 1999.

Kupisiński Z.: Adwent i Boże Narodzenie w regionie opoczyńskim. Studium religijności ludowej. Warszawa: Verbinum 1997.

Kupisiński Z.: Śmierć jako wydarzenie eschatyczne. Zwyczaje, obrzędy i wierzenia pogrzebowe oraz zaduszkowe mieszkańców regionu opoczyńskiego i radomskiego. Lublin: KUL 2007.

Lurker M.: Słownik obrazów i symboli biblijnych. Tł. K. Romaniuk. Poznań: Pallottinum 1989.

Majewska B.: Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia okresu Adwentu i Bożego Narodzenia w parafii Grzegorzowice (diecezja sandomierska). Lublin 2001 (mps KUL).

Marlewski F.: (red.). Rok Boży w liturgii i tradycji Kościoła świętego z uwzględnieniem obrzędów i zwyczajów ludowych oraz literatury polskiej. Księga ku pouczeniu izbudowaniu wiernych katolików. Katowice: Wyd. św. Stanisława 1931.

Mszał rzymski dla diecezji polskich. Poznań: Pallottinum 1986.

Nadolski B.: Liturgika. T. 2. Liturgia i czas. Poznań: Pallottinum 1991.

Napiórkowski S. C.: „Błogosławić mnie będą”. W: M. Rusecki (red.). Być chrześcijaninem dziś. Teologia dla szkół średnich. Lublin: KUL 2006 s. 469-472.

Napiórkowski S. C.: Maryja Matka Boża. W: M. Rusecki (red.). Być chrześcijaninem dziś. Teologia dla szkół średnich. Lublin: KUL 2006 s. 223-228.

Napiórkowski S. C.: Niepokalane Poczęcie NMP. I. Teologia. 1. W Kościele katolickim. W: Encyklopedia Katolicka. T. 13. Red. E. Gigilewicz i in. Lublin: TN KUL 2009 kol. 1166-1167.

Nowak J.: Adwent i Boże Narodzenie w regionie tomaszowskim. Studium religijności ludowej. Lublin: TN KUL 2003.

Nowak J.: Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia adwentowe i bożonarodzeniowe w parafii Podhorce (diecezja zamojsko-lubaczowska). Lublin 1998 (mps KUL).

Ogrodowska B.: Radość wszelkiego stworzenia. Rzecz o Adwencie i Bożym Narodzeniu – historia, tradycja, obyczaj polski. Warszawa: Verbinum 2008.

Perszon J.: Na brzegu życia i śmierci. Zwyczaje, obrzędy oraz wierzenia pogrzebowe i zaduszkowe na Kaszubach. Lublin: TN KUL 1999.

Rutkowski A.: Niepokalane Poczęcie NMP. II. Kult. W: Encyklopedia Katolicka. T.13. Red. E. Gigilewicz i in. Lublin: TN KUL 2009 kol. 1168- 1172.

Sobór Watykański II. Konstytucje. Dekrety. Deklaracje. Poznań: Pallottinum 2002.

Tomicki R.: Religijność ludowa. W: M. Biernacka, M. Frankowska, W. Paprocka (red.). Etnografia Polski. Przemiany kultury ludowej. T. 2. Wrocław: PAN 1981 s. 29-70.

Usiądek J., Sieradzki A.: Rok liturgiczny w rodzinie. Tradycja i obrzędy. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne 1998.

Wit Z.: Liturgika. W: M. Rusecki (red.). Być chrześcijaninem dziś. Teologia dla szkół średnich. Lublin: KUL 2006 s. 457-473.

Wysocki J.: Rytuał rodzinny. (Aby rodzina była bardziej Kościołem). Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne 1983.

Zaleski W.: Rok kościelny. Święta Pańskie, Matki Bożej, Apostołów, Świętych i Błogosławionych Polskich oraz dni okolicznościowe. Warszawa: Wyd. Salezjańskie 1989.

Zaleski W.: Święci na każdy dzień. Łódź: Wyd. Salezjańskie 1984.

Zuberbier A.: Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny. W: A. Zuberbier(red). Słownik teologiczny. Katowice: Wyd. św. Jacka 1998 s.343-344.

Zwolan B.: Historia kultu obrazu Matki Boskiej Krasnobrodzkiej do roku 1965. Lublin 1978.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologii Fundamentalnej i Religiologii | ISSN 2080-8534

© Copyright by Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Teologii