Głos spoza nas. J. Ratzingera/Benedykta XVI tezy o sumieniu

Jerzy Szymik

Abstrakt


Kultura i liberalno-demokratyczna mentalność ponowoczesnej Europy niejednokrotnie przeciwstawia indywidualne sumienie obiektywnemu i powszechnie obowiązującemu prawu moralnemu, traktując to pierwsze jako zupełnie autonomiczne, to drugie natomiast zastępując większościowo stanowionym prawem. J. Ratzinger/Benedykt XVI przypomina, że sumienie jest normą subiektywną, lecz nie pozbawioną obiektywnego odniesienia. Jako zdolność wpisana przez Stwórcę w naturę człowieka koresponduje z ustanowionym również przez Stwórcę porządkiem bytu i odnosi wolę (wolność) człowieka do woli (wolności) Boga. Właściwa człowiekowi, a dochodząca do głosu w sumieniu, rozumność jako umiejętność poznania prawdy bytu i rozróżniania dobra i zła zasadza się na posłuszeństwie, czyli gotowości słuchania. W istocie jest więc sumienie zdolnością słuchania Boga i współwiedzą z Nim, dlatego modlitwa i respekt dla nauczania Kościoła odgrywają w formowaniu sumienia kluczową rolę, a błąd poznania czy osobista niewiedza nie usprawiedliwiają ani ostatecznie nie zdejmują z człowieka winy. Usprawiedliwia ukrzyżowany i zmartwychwstały Chrystus, do którego wymagania sumienia – poprzez skruchę – prowadzą.


Słowa kluczowe


sumienie; rozum; wolność; prawda; Europa; etos; moralność; modlitwa; Chrystus; wiara

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Benedikt XVI, In Gott ist unsere Zukunft. Ansprachen & Predigten während seines Besuchs in Deutschland, Leipzig 2011 (tł. pol. Radio Vaticana).

Benedykt XVI, Encyklika Spe salvi (30.11.2007).

Benedykt XVI, Mistrzynie duchowe, tł. „L'Osservatore Romano”, Poznań 2012.

Benedykt XVI, Myśli duchowe, tł. W. Szymona, Poznań 2008.

Benedykt XVI, Nauczmy się wierzyć. Niezwykłe przesłanie Ojca Świętego skierowane do Kościoła, tł. W. Szymona, Kraków 2013.

Benedykt XVI, Radość wiary, red. G. Vigini, red. wyd. pol. M. Romanowski, Częstochowa 2012.

Benedykt XVI/J. Ratzinger, Jan Paweł II. Mój umiłowany Poprzednik, tł. wstępu i dodatku R. Łobko, Częstochowa 2007.

Gutiérrez G., Duchowość wydarzenia soborowego, w: G.L. Müller, Ubóstwo, tł. S. Śledziewski, Lublin 2014, s. 91-115.

Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość. Rozmowy na przełomie tysiącleci, Kraków 2005.

Nichols A., Myśl Benedykta XVI. Wprowadzenie do myśli teologicznej Josepha Ratzingera, tł. D. Chabrajska, Kraków 2006.

Müller G.L., Ubóstwo, tł. S. Śledziewski, Lublin 2014.

Ratzinger J., Czas przemian w Europie. Miejsce Kościoła i świata, tł. M. Mijalska, Kraków 2001.

Ratzinger J., Europa Benedykta w kryzysie kultur, tł. W. Dzieża, Częstochowa 2005.

Ratzinger J., Formalne zasady chrześcijaństwa. Szkice do teologii fundamentalnej, tł. W. Szymona, Poznań 2009.

Ratzinger J., Głosiciele Słowa i słudzy Waszej radości. Teologia i duchowość sakramentu święceń (Opera Omnia, t. 12), red. K. Góźdź, M. Górecka, tł. M. Górecka, M. Rodkiewicz (współpraca J. Kobienia, D. Petruk), Lublin 2012.

Ratzinger J., Kirche – Zeichen unter den Völkern. Schriften zur Ekklesiologie und Ökumene (Gesammelte Schriften, t. 8/1), Freiburg–Basel–Wien 2010.

Ratzinger J., Kościół – Ekumenizm – Polityka, red. i tł. L. Balter i in., Poznań–Warszawa 1990.

Ratzinger J., Kościół – znak wśród narodów. Pisma eklezjologiczne i ekumeniczne (Opera Omnia, t. 8/1, red. pol. K. Góźdź, M. Górecka, tł. W. Szymona, Lublin 2013.

Ratzinger J., Kościół – znak wśród narodów. Pisma eklezjologiczne i ekumeniczne (Opera Omnia, t. 8/2), red. pol. K. Góźdź, M. Górecka, tł. W. Szymona, Lublin 2013.

Ratzinger J., Künder des Wortes und Deiner eurer Freude (Gesammelte Schriften, t. 12), Freiburg–Basel–Wien 2010.

Ratzinger J., O nihilizmie, piekle i kryzysie w Kościele. [rozm. P. Lisicki, G. Górny, R. Smoczyński], „Fronda” 1999, nr 15-16, s. 6-21.

Ratzinger J., Podstawy moralności chrześcijańskiej [współautorzy: H. Schürmann, H.U. von Balthasar], tł. E. Adamiak, Poznań 1999.

Ratzinger J., Prawda, wartości, władza. Kiedy społeczeństwo można uznać za pluralistyczne, tł. G. Sowinski, Kraków 1999.

Ratzinger J., Wykłady bawarskie z lat 1963-2004, tł. A. Czarnocki, Warszawa 2009.

Ratzinger J./Benedykt XVI, Jezus z Nazaretu. Część 1: Od chrztu w Jordanie do Przemienienia, tł. W. Szymona, Kraków 2007.

Ratzinger J./Benedykt XVI, Kościół. Wspólnota w drodze, tł. D. Chodyniecki, Kielce 2009.

Rowland T., Wiara Ratzingera. Teologia Benedykta XVI, tł. A. Gomola, Kraków 2010.

Szymik J., Theologia benedicta, t. 2, Katowice 2012.

Tornielli A., Ratzinger. Strażnik wiary, tł. B. Tomaszek, Kraków 2005.

Valli A.M., Ratzinger na celowniku. Dlaczego go atakują? Dlaczego jest słuchany?, tł. M. Masny, Kraków 2011.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.2-2

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)