Czym homilia nie jest – błędy w jej głoszeniu

Jan Twardy

Abstrakt


Dyrektorium homiletyczne (DH) jest wyrazem szczególnej troski Kościoła o wysoki poziom głoszenia homilii. Autorzy dokumentu uwydatniają istotę, cele i funkcje homilii oraz zdecydowanie przeciwstawiają się niewłaściwemu pojmowaniu tej priorytetowej formy głoszenia słowa Bożego (DH 6). (1) Nie należy zatem utożsamiać homilii z konferencją lub lekcją, kazaniem tematycznym na jakiś abstrakcyjny temat oraz traktować homilię jako naukę katechetyczną. Te formy posługi słowa ze swej natury mają miejsce poza liturgią, nie wiążą się ściśle z celem i treścią sprawowanego misterium. Związek homilii z tekstami biblijnymi nie oznacza jednak, że homilista ma przeprowadzać na ambonie ćwiczenia z egzegezy i wprowadzać wiernych w jej tajniki naukowe. Chociaż głosiciel słowa ze swego powołania jest świadkiem wiary, to jego osobiste świadectwo nie powinno przesłaniać głoszonego kerygmatu. Należy jednak zauważyć, że aktualne zdobycze egzegezy, pouczenia doktrynalne i osobiste świadectwo homilisty mogą także „być skuteczne jako elementy dobrej homilii” (DH 7). (2) Na poziom głoszenia homilii negatywnie wpływa także: niedbałe jej przygotowanie, błędne odczytywanie sensu tekstu biblijnego, przekazywanie wiernym treści płytkich pod względem doktrynalnym i moralnym (DH 157, 21). Podobnie z krytyką autorów Dyrektorium spotyka się używanie w homiliach „specjalistycznego języka teologicznego, nieznanego ich słuchaczom” (DH 31). Przeciwstawiając się błędom związanym z pojęciem i głoszeniem homilii, autorzy wymienianego dokumentu czynią to przede wszystkim w trosce o wierne i owocne głoszenie słowa Bożego. Dlatego w aktualizacji kerygmatu homilista winien uwydatniać jego mistagogiczny związek ze sprawowaną liturgią, co należy do istoty homilii, nie zaś do innych form kaznodziejstwa.


Słowa kluczowe


homilia; homiletyka; Dyrektorium homiletyczne; kaznodziejstwo

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Broński W.: Homilia w dokumentach Kościoła współczesnego. Lublin–Tarnów: Wyd. Diecezji Tarnowskiej „Biblos” 1999.

Dreher B.: Biblisch predigen. Stuttgart: Verlag Katholisches Bibelwerk 1968.

Günthör A.: Die Predigt. Theoretische und praktische theologische Wegweisung. Freiburg: Verlag Herder 1963.

Krukowski J.: Teologia pasterska katolicka. Kompendium. Kraków: Gebethner i Wolff 1880(2).

Krynicki W.: Wymowa święta. wyd. 2. Poznań: Księgarnia św. Wojciecha 1921.

Łysy H.: Kazanie katechizmowe czy homilia w kościelnej posłudze słowa? W: Z zagadnień współczesnej homiletyki. Red. W. Przyczyna. Kraków: „Redemptoris Missio” 1993 s. 61-96.

Łysy H.: Kazanie katechizmowe w polskim kaznodziejstwie okresu międzywojennego (1918-1939). Studium homiletyczne. Lublin 1990 (mps Bibl. KUL).

Panuś K.: Historia kaznodziejstwa. Kraków: Salwator 2007.

Panuś K.: Zarys historii kaznodziejstwa w Kościele katolickim, cz. 1-2. Kraków: Wydawnictwo „M” 1999-2001.

Pazera W.: Koncepcja homilii ewangelizacyjnej. Częstochowa: Częstochowskie Zakłady Graficzne SA 2002.

Pilch Z.: Wykład zasad kościelnej wymowy. Poznań: Pallottinum 1958.

Polska Bibliografia Homiletyczna 1945-2005. Kraków: Wydawnictwo „M” 2007.

Przyczyna W.: Homilia pięćdziesiąt lat po Soborze Watykańskim II. Pytania, problemy, wyzwania. Kraków: Wydawnictwo „M” 2013.

Romaniuk K.: Apostolat biblijny. Kraków: Wydawnictwo „M” 2005.

Schürmann H.: Die Sprache des Christus. „Biblische Zeitschrift” 2:1958 s. 54-84.

Siwek G.: Przepowiadać skuteczniej. Elementy retoryki kaznodziejskiej. Kraków: Wydawnictwo „Homo Dei” 1992.

Twardy J.: Aktualizacja słowa Bożego w kaznodziejstwie. Przemyśl: Wydawnictwo Archidiecezji Przemyskiej 2009.

Twardy J.: Głoszenie cudów Jezusa dzisiaj. Kielce: Redakcja Współczesna Ambona 2001.

Twardy J.: Homilie niedzielne dla dorosłych „Współczesna Ambona” 17(1989) nr 3 s. 107-123.

Ważyński A.: Homiletyka. Kraków: Drukarnia „Czasu” 1891.

Wojdecki W.: Arcybiskup Antoni Szlagowski jako mówca i konferencjonista. W: Studia z historii kaznodziejstwa i homiletyki. t. III. Red. W. Wojdecki. Warszawa: ATK 1982 s. 319-373.

Ziemann E.: Konferencja. W: Encyklopedia katolicka. T. IX. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 2002 k. 565-566.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2015.62.12-3

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)