The Memory of Baptism in the Introductory Rites of the Holy Mass

Piotr Kulbacki

Abstrakt


Wspomnienie chrztu w obrzędach wstępnych Mszy świętej

Pokropienie wodą jako znak przymierza i oczyszczenia sięga korzeniami do Starego Testamentu. Chociaż chrześcijanie akceptowali biblijną symbolikę wody, to pokropienie nią w liturgii napotykało na opory. W starożytności wynikały one z podobieństwa do rytów pogańskich, w średniowieczu i okresie reformacji – z niebezpieczeństwa traktowania tego obrzędu w liturgii jako powtórzenia chrztu. Ryt pokropienia początkowo nie miał związku z liturgią Mszy św., później miał miejsce jako poprzedzający Mszę św. obrzęd (aspersja) o charakterze oczyszczającym i pokutnym. Rozwój obrzędów wstępnych we Mszy św. doprowadził do ukształtowania się wśród nich aktu pokuty, który w mszale potrydenckim przybrał postać spowiedzi powszechnej. Posoborowy Mszał Pawła VI włączył aspersję do obrzędów wstępnych Mszy św., przewidując możliwość zastąpienia aktu pokuty w niedzielę aspersją, zarazem nadając jej charakter wspomnienia chrztu. Analiza kolejnych edycji mszału posoborowego wskazuje m.in. na łączność aspersji z liturgią chrzcielną w Wigilię Paschalną. Modlitwy aspersji podkreślają także chrzcielny charakter kapłaństwa wspólnego wiernych. Dopełnieniem obrzędu aspersji mszalnej są nieszpory niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, połączone z pokropieniem wodą chrzcielną.


Słowa kluczowe


pokropienie; aspersja; woda błogosławiona; chrzest; Msza święta; obrzędy wstępne; akt pokuty; mszał Pawła VI

Pełny tekst:

PDF (English)

Bibliografia


Missale Romanum. Editio iuxta typicam. Novi Eboraci, Bostoniae, Cincinnati, Chicagiae, Sancti Francisci: Benzinger Bros. Inc., [1962].

Missale Romanum. Editio typica. Rome: Typis Polyglottis Vaticanis, 1970

Missale Romanum. Editio typica altera. Rome: Typis Polyglottis Vaticanis, 1975

Missale Romanum. Editio typica tertia. Reimpressio emendata. Rome: Typis Polyglottis Vaticanis, 2008

Mszał Rzymski dla diecezji polskich. Wydanie drugie poszerzone [The Roman Missal for Polish dioceses. Expanded second edition]. Poznań: Pallottinum, 2009

Obrzędy błogosławieństw. Dostosowane do zwyczajów diecezji polskich [The rites of blessings. Adapted to the customs of Polish dioceses]. Vol.1–2. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 1994.

Boguniowski, Józef. Aspersja niedzielna w rozwoju historycznym [Sunday Asperges in historical development]. In Mysterium Christi. Msza święta [The Holy Mass], edited by Wacław Świerzawski. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne, 1992

Matuszewski, Mateusz. “Formy wspomnienia chrztu: aspersja podczas niedzielnej Eucharystii i nieszpory chrzcielne [The forms of the memory of baptism: Asperges during Sunday Eucharist and baptismal Vespers]. Anamnesis 14 (2008) no. 2(53): 72.

Nadolski, Bogusław. Aspersja, pokropienie wodą pobłogosławioną [Aspersges, sprinkling with blessed water]. In idem. Leksykon symboli liturgicznych [Lexicon of liturgical symbols]. Kraków: Wydawnictwo Salwator, 2010.

Nowowiejski, Antoni. Msza święta [The Holy Mass]. Vol. 1–2. Warszawa: Wydawnictwo Antyk, 2001.

Cichy, Stefan. “Nieszpory niedzielne w okresie wielkanocnym [Sunday Vespers during the Easter season].” Liturgia Sacra 1 (1995), no. 1–2: 97–103.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2015.62.8-4

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)