Hitlerowskie więzienia i obozy przejściowe w świetle literatury wspomnieniowej duchowieństwa polskiego z lat 1939-1945

Katarzyna Dańczura

Abstrakt


Upływ prawie 70 lat od zakończenia II wojny światowej pozwala stwierdzić, iż mimo przeprowadzenia gruntownych badań nad okupacją hitlerowską nadal w historii tego okresu pozostają obszary niezbadane. Wymownym tego przykładem jest system terroru i eksterminacji przeprowadzony na duchownych polskich, którego częścią składową były więzienia i tzw. obozy przejściowe (mieszczące się zazwyczaj w zaadaptowanych do tego celu klasztorach). Bogatym i cennym źródłem uzupełniającym dotychczasowe nieścisłości są wspomnienia kapłanów-ofiar tej przerażającej machiny. Opierając się na literaturze pamiętnikarskiej, artykuł porusza zagadnienia związane z internowaniem kapłanów w aresztach − począwszy od momentu ich osadzenia (rewizja osobista), poprzez pobyt (harmonogram dnia, wyżywienie, warunki bytowe, kary i represje oraz oprawcy, praca), kończąc na życiu religijnym.


Słowa kluczowe


II wojna światowa; więzienia hitlerowskie; obozy przejściowe; duchowieństwo polskie; literatura wspomnieniowa; eksterminacja inteligencji; okupacja niemiecka w Polsce; życie religijne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adamska J., Organizacja więzień i aresztów sądowych na ziemiach polskich wchodzących wskład III Rzeszy w latach 1939-1945, „Biuletyn Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce” 29 (1979), s. 98-136.

Adamska J., Organizacja więzień sądowych na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Wybór dokumentów, „Zeszyty Majdanka” 12 (1987), s. 255-292.

Adamska J., Organizowanie więzień sądowych na terenie Generalnego Gubernatorstwa, „Zeszyty Majdanka”12 (1987), s. 5-22.

Bajer T., Z Krasnobrodu przez obozy i obczyznę do rodzinnych stron, http://www. diecezja.zamlub.pl/dokumenty/zamosc03.pdf (dostęp: 23.03.2010).

Bazydło J., Gajdus Wojciech, w: Encyklopedia Katolicka, t. V, red. J. Misiurek i in., Lublin 1989, kol. 807.

Bednarz M., Przedmowa do I wydania, w: A. Kozłowiecki, Ucisk i strapienie, Kraków 2008, s.5-11.

Cieślak S., Kardynał Adam Kozłowiecki, Kraków 2008.

Domagała J., Ci, którzy przeszli przez Dachau, Warszawa 1957, s. 145, poz. 719.

Dudziński T., Aleksander Hamerszmit, www.grajewiak.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=388&Itemid=33 (dostęp: 23.03.2010).

Encyklopedia wiedzy o Jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564-1995, red. L. Grzebień, Kraków 1996.

Fijałkowski Z., Kościół katolicki na ziemiach polskich w latach okupacji hitlerowskiej, Warszawa 1983.

Gogola Z., Dzieje klasztoru Karmelitów bosych w Nowym Wiśniczu w latach 1630-2009, „Folia Historica Cracoviensia” 19 (2013), s.177-194.

Gomolec L., Kubiak S., Terror hitlerowski w Wielkopolsce 1939-1945, Poznań 1962.

Hein W., Hitlerowskie więzienie Montelupich w Krakowie, „Zeszyty Majdanka” 12 (1987), s. 113-128.

Jacewicz W., Woś J., Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, z. II, Warszawa 1977.

Jacewicz W., Woś J., Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, z. III, Warszawa 1978.

Jacewicz W., Woś J., Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, z. IV, Warszawa 1978.

Jacewicz W., Woś J., Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, z. V, Warszawa 1981.

Jaszowski T., Sobecki Cz., Niemy świadek. Zbrodnie hitlerowskie w toruńskim Forcie VII i w lesie Barbarka, Bydgoszcz 1971.

Jezierska M.E., Transporty więźniów Fortu VII w Toruniu do Stutthofu, „Zeszyty Muzeum Stutthof” 4(1981), s. 159-174.

Kurek A., Niemieckie więzienia sądowe na Śląsku w czasach Trzeciej Rzeszy, Kraków 2007.

Librowski S., Korszyński Franciszek, w: Polski Słownik Biograficzny, red. E. Rostworowski, t. XIV, Wrocław–Kraków 1968-1969, s. 118-119.

Mandziuk J., Korszyński Franciszek, w: Encyklopedia Katolicka, t. IX, red. B. Migut i in., Lublin 2002, kol. 904-905.

Mazurek J.A., Frankiewicz Edward Paweł, w: Słownik polskich teologów katolickich 1981-1993, t. VIII, red. J. Mandziuk, Warszawa 1995, s. 166-168.

Nadolny A., Gajdus Wojciech, w: Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. II, red. S.Gierszewski, Gdańsk 1994, s. 21-22.

Nawrocki S., Hitlerowskie więzienia w „Kraju Warty”, „Zeszyty Majdanka” 12 (1987), s.23-38.

Nawrocki S., Z badań nad problemem więzień hitlerowskich jako instrumentu polityki eksterminacyjnej, w: Zbrodnie i sprawcy. Ludobójstwo hitlerowskie przed sądem ludzkości i historii, red. C. Pilichowski, Warszawa 1980, 557-562.

Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945. Informator encyklopedyczny, red. O.Pilichowski, Warszawa 1979.

Olszewski M., Fort VII w Poznaniu, Poznań 1974.

Pietrowicz A., Lager der Blutrache − obóz krwawej zemsty, „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej” 4 (2009), s. 31-41.

Pogrzeb bp. Jeża, „Wiadomości KAI” 44 (2007), s. 9.

Prokop K., Biskupi zachodniopomorscy (X-XX w.), Koszalin 2003.

Rzeźniak M., Rotunda Zamojska. Przewodnik, Zamość 2007.

Serwański E., Wielkopolska w cieniu swastyki, w: Zbrodnie niemieckie w Wielkopolsce wlatach 1939-1945, red. M. Libicki, R. Wryk, Poznań 2004, s. 54-61.

Słownik biograficzny kapłanów diecezji tarnowskiej 1786-1985, t. II, red. A. Nowak, Tarnów 2000.

Sziling J., Polityka okupanta hitlerowskiego wobec Kościoła katolickiego 1939-1945, Poznań 1970.

Szteinke A.J., Malak Henryk Maria, w: Słownik polskich teologów katolickich 1981-1993, t. VIII, red. J. Mandziuk, Warszawa 1995, s. 370-379.

Śmigiel K., Kościół katolicki w tzw. Okręgu Warty 1939-1945, Lublin 1979.

Wąsowicz J., Lądzcy męczennicy, Ląd 2000.

Wejman K., Odszedł Dobry Pasterz Obrońca życia i rodziny, http://www.szczecin.kuria. pl/index.php ?id=87, (dostęp: 14.04.2010).

Wichura-Zajdel E., Z dziejów duchowieństwa śląskiego w czasie wojny 1939-1945, Warszawa 1968.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2015.62.4-9

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)