Ciąża ektopowa z perspektywy bioetycznej

Józef Wróbel

Abstrakt


Jeden z trudnych przypadków, z którymi spotyka się praktyka biomedyczna, dotyczy etycznego postępowania w przypadku ciąży ektopowej (pozamacicznej). Dosyć powszechne jest przekonanie, że ciąża ektopowa musi być szybko zakończona, gdyż takie postępowanie daje dobre rokowania i pozwala zminimalizować ryzyko śmierci matki. W sytuacjach niecierpiących zwłoki rozwijający się płód usuwa się na drodze ingerencji inwazyjnej. W przypadku wcześnie rozpoznanej ciąży ektopowej medycyna wybiera raczej oddziaływanie farmakologiczne, przeważnie przy pomocy metotreksatu (methotrexate). W wymiarze praktycznym powyższe działania są jednak bezpośrednio wymierzone w embrion, powodując jego zniszczenie.

W przypadku wczesnego wykrycia takiej ciąży i dobrej kondycji zdrowotnej matki, możliwe jest również powstrzymanie się od natychmiastowych ingerencji i wyczekiwanie połączone z uważną obserwacją. Dosyć częste są bowiem przypadki samowyleczenia. Znane są również rzadkie przypadki donoszenia ciąży ektopowej i urodzenia zdrowego dziecka.

Z punktu widzenia chrześcijańskiego wykluczone jest działanie wymierzone wprost w ludzki embrion.

Najtrudniejsze z moralnego punktu widzenia jest rozpoznanie bliskiego w czasie pęknięcia jajowodu lub szyjki macicy, przeważnie po 7-10 tygodniach ciąży. Moralnie dopuszczalne jest usunięcie tkanki lub organu (jego części), w którym embrion się zagnieździł. Źródłem zagrożenia dla matki nie jest embrion, ale zmiany dokonujące się w tkance organu, w którym on się rozwija. Konieczne jest jej usunięcie i ona jest celem chirurgicznej ingerencji. Skutkiem ubocznym tej ingerencji jest niemożliwe do uniknięcia zakończenie ciąży i wtórna śmierć dziecka. Taką ingerencję medyczną ocenia się więc z perspektywy dwóch klasycznych zasad moralnych: zasady całościowości i zasady „voluntarium indirectum” (czynu o podwójnym skutku). Powyższa interpretacja znajduje afirmację w wypowiedziach Magisterium Kościoła.


Słowa kluczowe


ciąża ektopowa; aborcja; ludzki embrion

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


„BBC News”: Ovary Baby Survives Against Odds (31.05.2008). Http://newsvote.bbc.co.uk/ mpapps/pagetools/print/news.bbc.co.uk/2/hi/health/7427907.st

Bartel H.: Embriologia. Warszawa: PZWL 2007.

Ceriani G.: Aborto diretto o indiretto? Ai margini di una polemica tra Padre Gemelli ePadre Vermeersch. „La Scuola Cattolica” 62:1934 s. 79-86.

Ciąża ektopowa. W: Wielka Encyklopedia Medyczna. T. 4. Red. E. Cravetto. Warszawa: Editorial Planeta DeAgostini S.A. 2011 s. 123-125.

Ciąża o przebiegu nieprawidłowym. W: Położnictwo i ginekologia. Red. G.H. Bręborowicz. T. 1: Położnictwo. Warszawa: PZWL 2008 s. 77-182.

Eschbach A.: Casus de ectopicis seu extrauterinis concepibus de procuratione abortus. Romae: Drukarnia S. Joseph 1894.

Gemelli A.: De l'avortement indirect. Application à l'avortement des notions de causalité per accidens et de causalité indirecte. „Nouvelle Revue Théologique” [cz. 1] 65:1933 t. 60 nr 6 s. 500-527.

Gemelli A.: De l'avortement indirect. Application à l'avortement des notions de causalité per accidens et de causalité indirecte. „Nouvelle Revue Théologique” [cz. 2] 65:1933 t. 60 nr 7 s. 577-599.

Gemelli A.: Encore l'avortement indirect. Réponse au T.R.P. Vermeersch, S.I. „Nouvelle Revue Théologique” 65:1933 t. 60 nr 8 s.687-693.

Gennaro A.: Isterectomia. Liceità della estirpazione di un utero gravido canceroso. Note e documenti. Torino 1943.

Molly żyje! Dziecko z ciąży pozamacicznej urodziło się zdrowe. „Human Life International – Polska” (2006.08.07). Http://www.hli.org.pl/xoops/ modules/news/article. php?storyid=23)

Morciniec P.: Bioetyka personalistyczna wobec zwłok ludzkich. Opole: Wydz. Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego 2009.

Morciniec P.: Etyczne aspekty transplantacyjnej terapii chorób neurozwyrodnieniowych. Studium teologicznomoralne. Opole: Wydział Teologiczny Uniwersytetu Opolskiego 2000.

Na przekór medycynie dziecko z ciąży pozamacicznej urodziło się zdrowe. „Puls pro-life” (03. 06.2008). Http://www.pro-life.org.pl/2008/06/na-przekr-medycynie-dziecko-z-cizy.html)

Otowicz R.: Etyka życia. Bioetyczny i teologiczny kontekst problematyki życia poczętego. Kraków: Wyd. WAM 1998 s. 147-184.

Skrzypczak J.: Ciąża ektopowa. W: Położnictwo i ginekologia. Red. G.H. Bręborowicz. T. 1: Położnictwo. Warszawa: PZWL 2008.

Słomko Z.: Ciąża ektopowa. W: Medycyna perinatalna. Suplement. Warszawa: PZWL 1994 s. 245-247, 259-266.

Speroff L., Fritz M. A.: Kliniczna endokrynologia ginekologiczna i niepłodność. Warszawa: MediPage 2007.

Vermeersch A.: Avortement direct ou indirect. Réponse au T.R.P. Gemelli, OFM. „Nouvelle Revue Théologique” 65:1933 t. 60 nr 7 s. 600-620.

Vermeersch A.: De causalitate per se et per accidens, seu directa et indirecta. „Periodica de re morali, canonica et liturgica” 21:1932 z. 2 s.101*-116*.

Wróbel J.: Człowiek i medycyna. Teologicznomoralne podstawy ingerencji medycznych. Kraków: SCJ 1999.

Wróbel J.: Kiedy ciało może przyjąć duszę. „W drodze” 1990 nr 3(199) s. 19-29.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.4-7

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)