Repertuar liturgiczno-muzyczny w rękopiśmiennym graduale karmelitańskim (b.s.) z Obór

Piotr Wiśniewski

Abstrakt


Artykuł przedstawia zawartość rękopiśmiennego graduału karmelitańskiego z Obór. W wyniku analizy porównawczej repertuaru księgi karmelitańskiej z graduałem rzymskim stwierdzono, że karmelitańska liturgia mszalna wykazuje pewne odrębności w doborze poszczególnych kompozycji w stosunku do wzorca rzymskiego. Szczególną uwagę zwraca zróżnicowana kompletność śpiewów poszczególnych formularzy. Tylko 8 spośród wszystkich formularzy proprium de tempore zawiera pełny lub prawie pełny zestaw śpiewów. Pozostałe potraktowane zostały wybiórczo. Nie ulega wątpliwości, że tak wyraźna selekcyjność śpiewów poszczególnych formularzy dni liturgicznych świadczy przede wszystkim o stricte użytkowym przeznaczeniu kodeksu dla konkretnego wykonawcy. Na podstawie zawartości nietrudno wywnioskować, że graduał ten jest tylko wyciągiem pewnych śpiewów dla kantora z innego (pełnego) kodeksu. W świetle analizy porównawczej repertuaru księgi karmelitańskiej z graduałem rzymskim stwierdzono, że na 278 wszystkich śpiewów w kodeksie oborskim (łącznie z psalmami i wersetami) 235 jest wspólnych z graduałem rzymskim. Zauważono, że jedne układy śpiewów są wierne tradycji, inne nie lub wierne tylko w części. Wydaje się, że tego rodzaju labilność traktowania repertuaru liturgicznego w stosunku do tradycji rzymskiej skłania do przyjęcia hipotezy o sporządzeniu księgi na potrzeby lokalnego konwentu.


Słowa kluczowe


graduał karmelitański; graduał rzymski; liturgia mszalna; repertuar liturgiczno- muzyczny

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Antiphonale missarum. Sextuplex, ed. René-Jean Hesbert, Bruxelles: Vromant et Cie 1935.

Maciejewski Tadeusz, Graduał karmelitański z 1644 roku o. Stanisława ze Stolca, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax 1976, s. 53-54.

Maciejewski Tadeusz: Graduał z Chełmna, w: Musica Medii Aevi, t. 4, red. Jerzy Morawski, Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne 1973, s. 164-248.

Missale Romanum ex decreto Concilii Tridentini Concilii Tridentini Restitutum S. Pii V Pontificis Maximi iussu editum aliorum pontificum cura recognitum a Pio X reformatum et Benedicti XV auctoritate vulgatum, Iuxta typicam Vaticanam MMIV.

Nadolski Bogusław: Leksykon liturgii, Poznań: Pallottinum 2006.

Norel Jerzy: Graduał franciszkański z Płocka. Studium źródłoznawcze, Kraków: Ośrodek Studiów Franciszkańskich 2007.

Pikulik Jerzy: Polskie graduały średniowieczne, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2001.

Wiśniewski Piotr: Muzykalia z klasztoru oo. karmelitów w Oborach (Źródła do badań łacińskiej monodii liturgicznej) (w druku).

Wiśniewski Piotr: Wersety allelujatyczne w graduale karmelitańskim (b.s.) z Obór, „Warszawskie Studia Pastoralne” (w druku).




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rt.2016.63.13-11

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Teologiczne · ISSN 2353-7272 | eISSN 2543-5973
© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Teologii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)