Psychologiczne aspekty zespołu wypalenia

Wiesława Okła, Stanisława Steuden

Abstract


Long-term tension when we attempt to solve difficult situations, or to satisfy one’s own or others’ expectations, may lead to the burnt-out syndrome. The structural factors of that syndrome are the following: emotional exhaustion, depersonalization, disturbances in adjustment. The authors of the present paper discuss the risk factors of the burnt-out syndrome, attributing essential significance to the compensatory and motivational factors. They give their own proposal as to the risk factors of the burnt-out syndrome in relation to supporting persons.


Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Aldwin C. M., Levenson M. R., Spiro A., Bossę R. (1989). Does emotionality predict stress? Findings from the normative aging study. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 618-624.

Austad C. S., Sherman W. O., Morgan T., Holstein L. (1992). The psychotherapist and the managed care setting. Professional Psychology Research and Practice, 23, 4, 329-332.

Badura-Madej W., Piątek J. (1996). Stres związany z pomaganiem ludziom w kryzysach. W: W. Badura-Madej (red.), Wybrane zagadnienia interwencji kryzysowej, Warszawa: Inter- art, s. 199-204.

Baro E. (1996). Stres w zawodach pielęgniarskich i opiekuńczych oraz sposoby jego unikania. Tematy, 1, 33-38.

Billings A. G., Moss R. H. (1984). Coping, stress and social resources among adults with unipolar depression. Journal of Personality and Social Psychology, 46, 877-891.

Blase I. J. (1982). A social psychological grounded theory of teacher stress and burnout. Educational Administration Quarterly, 18, 93-113.

Brocher T. (1980). Burned-out young lions litter the corporate jungle. Menninger Perspective, 12-13.

Caplan G. (1984). Środowiskowy system oparcia a zdrowie jednostki. Nowiny Psychologiczne, 2-3, 92-114.

Day H. I., Chambers J. (1991). Empathy and burnout in rehabilitation counsellors. Canadian Journal of Rehabilitation, 5, 1, 33-44.

Dobrzańska-SochaB. (1997). Wspieranie wspierających, w: D. Kubacka-Jasiecka, A. Lipowska- -Teutsch (red.), Oblicza kryzysu psychologicznego i pracy interwencyjnej, nr 1. Kraków: Wydawnictwo ALL, s. 185-212.

El-Shiekh M., Klaczynski P. A., Valaik M. E. (1989). Stress and coping across the life course. Human Development, 32, 113-117.

Erera I. P. (1991). Supervisors can burn out too. Clinical Supervisor, 9, 2, 131-148.

Folkman S., Lazarus R. S., Gruen R., DeLongis A. (1986). Appraisal, coping, health status and psychological symptoms. Journal of Personality and Social Psychology, 50, 571-579.

Freudenberger H. J. (1974). Staff burnout. Journal of Social Issues, 30, 159-165.

Friedman I. A. (1991). High and low burnout schools: School culture aspects of teacher burnout. The Journal of Educational Research, 84, 9, 325-333.

Friedman I. A. (1993). Burnout in teachers: The concept and its unique core meaning. Educational and Psychological Measurement, 53, 1035-1044.

Garzotto N., Carcereri G., Turrina C., Ballarini C. (1992). The syndrome of burn-out among mental health professionals in Verona (Italy). New Trends in Experimental and Clinical Psychiatry, 8, 3, 113-118.

Heszen-Niejodek I. (1991). Radzenie sobie z konfrontacją stresową (wybrane zagadnienia). Nowiny Psychologiczne, 1-2, 13-26.

Gałkowski T. (1995). Dziecko autystyczne w środowisku rodzinnym. Warszawa: WSiP.

Jackson S., Schwab R. L., Schuler R. S. (1986). Toward an understanding of the burnout phenomenon. Journal of Applied Psychology, 71, 4, 630-640.

Jaworowska-Obłój Z., Skuza B. (1986). Pojęcie wsparcia społecznego i jego funkcje w badaniach naukowych. Przegląd Psychologiczny, 3, 731-746.

Jupp J. J., Shaul V. (1991). Burnout in student counsellors. Counselling Psychology Quarterly, 4, 2, 157-167.

Kahn R. L. (1978). Job burnout. Prevention and remedies. Public Welfare, 16, 61-63.

Kościelska M. (1995). Żałoba. W: M. Kościelska (red.), Oblicza upośledzenia. Warszawa: PWN, s. 52-55.

Lazarus R (1986). Paradygmat stresu i radzenia sobie. Nowiny Psychologiczne, 3-4, 2-39.

Lazarus R. S., Folkman S. (1984). Stress, appraisal and coping. New York: Springer.

Leiter M. P. (1992). Burnout as a crisis in self-efficacy: Conceptual and practical implications. Work and Stress, 6, 2, 107-115.

Łosiak W. (1992). Procesy radzenia sobie, ocena sytuacji i zaangażowane wartości. Przegląd Psychologiczny, 35, 485-495.

Masłach C. (1976). Burnout. Human Behavior, 5, 16-22.

Masłach C., Jackson S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behaviour, 2, 99-113.

Masłach C., Jackson S. E. (1986). The Masłach Burnout Inventory. Manual Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press.

Masłach C. (1994). Wypalenie się, utrata troski o człowieka. W: P. G. Zimbardo, F. L. Ruch. Psychologia i życie. Warszawa: PWN, s. 623-628.

Nowack K. M. (1991). Psychosocial predictors of health status. Work and Stress, 5, 2, 117- -131.

Noworol Cz., Marek T. (1993). Typology of burnout: Methodology modeling of the syndrome. Polish Psychological Bulletin, 24, 4, 319-326.

Perlman B., Hartman E. A. (1982). Burnout: Summary and research. Human Relations, 35, 4, 283-305.

Pisula E. (1994). Zespół wypalenia się sił u rodziców dzieci autystycznych. Nowiny Psychologiczne, 3, 83-89.

Pithers R. T., Fogarty G. J. (1995). Occupational stress among vocational teachers. British Journal of Educational Psychology, 65, 3-14.

Płużek Z. (1991). Psychologia pastoralna. Kraków: Wydawnistwo Księży Misjonarzy.

Sanders C. M. (1996). Powrót nadziei. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Seidman S. A., Zager J. (1992). Teacher stress workshops. Work and stress, 6, 1, 85-87.

Selye H (1977). Stres okiełznany. Warszawa: PIW.

Shirom A. (1989). Burnout in work organizations. W: C. L. Cooper, I. Robertson (red.), International Review of Industrial and Organizational Psychology. New York: John Wiley and Sons, s. 25-48.

Starrin B., Larsson G., Styrborn S. (1990). A review and critique of psychological approaches to the burnout phenomenon. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 4, 2, 83-91.

Sullivan R. (1979). The Burn-Out Syndrome. Journal of Autism and Developmental Disporders, 9, 111-117.

Strykowska M., Trzeciakowska A. (1994). Wsparcie społeczne a satysfakcja z pracy i wypalenie się zawodowe kobiet. Przegląd Psychologiczny, 37, 387-394.

Szczepańska K. L. (1996). Syndrom wypalenia się wśród pracowników socjalnych. Tematy, 4, 26-29.

Taylor S. E. (1983). Adjustment to treatening events: A theory of cognitive adaptation. American Psychologist, 38, 1161-1173.

Tucholska S. (1996). Stres w zawodzie nauczyciela. Psychologia Wychowawcza, 5, 408-415.

Walton W. T. (1993). Parents of disabled children burnout too: Counseling parents of disabled children on stress management. International Journal for the Advancement of Counselling, 16, 2, 107-118

Wilber K. (1995). Śmiertelni, nieśmiertelni. Warszawa: Jacek Santorski Co Agencja Wydawnicza.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Psychologiczne/Annals of Psychology

ISSN: 1507-7888   e-ISSN: 2451-4306


© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Nauk Społecznych


Articles are licensed under a Creative Commons  Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)