Relatywizm i Dusza Zachodu

Paweł Ćwikła

Abstrakt


Artykuł poświęcony jest związkowi idei i rzeczywistości na przykładzie relacji zachodzących na styku kultury Zachodu (z Europą jako jego główną tu egzemplifikacją) i innych kultur, których przedstawiciele bądź już Europę zamieszkują, bądź starają się tutaj osiedlić.

Zwracam uwagę na to, że nazbyt często formułowane są teorie dotyczące organizacji ładu społecznego, które nie uwzględniają, w należyty sposób, możliwości ich realizacji w realnym świecie. Ich autorami są intelektualiści, szczególna kategoria ludzi odgrywająca istotną rolę w życiu zachodnich społeczeństw.

Za punkt wyjścia posłużyło tu słynne zdanie przypisywane (niesłusznie) Wolterowi, który miał powiedzieć: „nie zgadzam się z tobą, ale do śmierci będę bronił twego prawa do posiadania własnego zdania”. Postać Woltera jest przykładem oświeceniowych filozofów-literatów, będących prekursorami współczesnych intelektualistów wnoszących nowe, „poprawne” idee do świata polityki i prawodawstwa; idee, które sprawiają, że Zachód stopniowo ale systematycznie zrywa więzi z własną historią i tradycją, tracąc tożsamość i zastępując fundamenty własnej kultury pozbawioną duszy abstrakcją.


Słowa kluczowe


relatywizm kulturowy; polityczna poprawność; intelektualiści; tolerancja; oświecenie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Aron R., Widz i uczestnik, tłum. A. Zagajewski, Warszawa: Czytelnik 1992.

Baczko B., Rousseau w Panteonie, w: tegoż, Wyobrażenia społeczne. Szkice o nadziei i pamięci zbiorowej, tłum. M. Kowalska, Warszawa: PWN 1994.

Baczko B., Rousseau: samotność i wspólnota, Gdańsk: Słowo/obraz terytoria 2009.

Baczko B., Ukształcić nowego człowieka... Utopia i pedagogika w okresie Rewolucji Francuskiej, w: Brodzka A., Hopfinger M., Lalewicz J. (red.), Problemy wiedzy o kulturze. Prace dedykowane Stefanowi Żółkiewskiemu, Wrocław: Ossolineum 1986.

Bault O., Francja ślepnie, „Do Rzeczy” 2015, nr 26.

Bauman Z., Ideologia, w: A. Kojder i in. (red.), Encyklopedia socjologii, Warszawa: Oficyna Naukowa 1998.

Buruma I., Margalit A., Okcydentalizm. Zachód w oczach wrogów, tłum. A. Lipszyc, Kraków: Universitas 2005.

Castelion S., O wierze, wątpieniu i tolerancji, tłum. L. Joachimowicz, Warszawa: PWN 1963.

Chesterton G.K., Obrona świata, tłum. J. Rydzewska, Warszawa–Ząbki: Fronda, Apostolicum 2006.

Cioran E., W szkole tyranów, w: tegoż, Historia i utopia, tłum. M. Bienczyk, Warszawa: Instytut Badań Literackich 1997.

Ćwikła P., Rechot Kasandry. Konserwatyzm jako strategia perswazji, „Acta Univesitatis Lodziensis. Folia Sociologica” 2013, nr 46.

Ćwikła P., Świadomość rewolucyjna, w: M. Zemło, K. Sztalt (red.), Formy świadomości społecznej, Lublin: KUL 2013.

Dorociak M., Droga do Europy, tekst znajduje się na stronie internetowej rocznika „Teologia Polityczna”, http://www.teologiapolityczna.pl/michal-dorociak-droga-do-europy/.

Fanon F., Wyklęty lud ziemi, tłum. H. Tygielska, Warszawa: PIW 1985.

Finkielkraut A., Świat wypierający się Zachodu, w: tegoż, Porażka myślenia, tłum. M. Ochab, Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza 1992.

Gaxotte P., Rewolucja francuska, tłum. J. Furuhielm, A. Zawilski, E. Kuczkowska, Gdańsk: Arche 2001.

Geertz C., Anty-antyrelatywizm, tłum. J. Minksztym, w: M. Buchowski (red.), Amerykańska antropologia postmodernistyczna, Warszawa: Instytut Kultury 1999.

Gontarz T., Holenderski sąd zalegalizował pedofilską partię, http://www.wiadomosci24.pl/ artykul/holenderski_sad_zalegalizowal_pedofilska_partie_2288.html

Graves R., Ja Klaudiusz, tłum. S. Essmanowski, Poznań: Zysk i S-ka 1996.

Jasienica P., Rzeczpospolita obojga narodów, Warszawa: PIW 1985.

Kimball R., Długi marsz. Jak rewolucja kulturalna z lat 60. zmieniła Amerykę, tłum. M. Kowalczyk, Elbląg: Sprawy Polityczne 2008.

Kołakowska A., Imagine: intelektualne źródła poprawności politycznej, w: tejże, Wojny kultur i inne wojny, Warszawa: Teologia Polityczna 2010.

Kołakowski L., Po co nam prawa człowieka, w: tegoż, Czy Pan Bóg jest szczęśliwy i inne pytania, Kraków: Znak 2010.

Kołakowski L., Szukanie barbarzyńcy. Złudzenia uniwersalizmu kulturowego, w: tegoż, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań, Londyn: Aneks 1984.

Król M., Opinia publiczna, w: tegoż, Słownik demokracji, Warszawa: Prószyński i S-ka 1999.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.

Legutko R., Nie lubię tolerancji, Wrocław: Arka 1993.

Legutko R., Tolerancja. Rzecz o surowym państwie, prawie natury, miłości i sumieniu, Kraków: Znak 1997.

Locke J., List o tolerancji, tłum. L. Joachimowicz, Warszawa: PWN 1963.

Łagowski B., Zniszczenie i pustka, w: tegoż, Liberalna kontrrewolucja, Warszawa: Centrum im. Adama Smitha 1994.

Mannheim K., Ideologia i utopia, Lublin: Test 1992.

Nietzsche F., Tako rzecze Zaratustra, tłum. W. Berent, Gdynia: Tenet [b.r.w.].

Nisbet R., Przesądy, tłum. M. Szczubiałka, Warszawa: Fundacja Aletheia 1998.

Ossendowski A.F., Przedmowa do trzeciego wydania, w: tegoż, Lenin, Poznań: Wydawnictwo Polskie R. Wegnera 1930.

Raspail J., Obóz świętych, tłum. M. Miszalski, Poznań: Klub Książki Katolickiej 2005.

Rousseau J.J., Umowa społeczna, tłum. A. Peretiatkowicz, Kęty: Antyk 2002.

Schmitt C., Nauka o konstytucji, tłum. M. Kurkowska, R. Marszałek, Warszawa: Teologia Polityczna 2013.

Schumpeter J., Kapitalizm, socjalizm, demokracja, tłum. M. Rusiński, Warszawa: PWN 1995.

Skrzypek M., Diderot, Warszawa: Wiedza Powszechna 1982.

Sowell T., Intelektualiści mądrzy i niemądrzy, tłum. K. Maksymiuk-Salamoński, Warszawa: Fijorr Publishing 2010.

Spengler O., Zmierzch Zachodu, tłum. J. Marzęcki, Warszawa: KR 2001.

Środa M., Mała książka o tolerancji, Warszawa: Czarna Owca 2010.

Tallentyre S.G., The Friends of Voltaire, London: Smith, Elder, & Co.1906.

Tocqueville A. de, Dawny ustrój i rewolucja, tłum. H. Szumańska-Grossowa, Kraków: Znak 1994.

Voegelin E., Walka o reprezentacje w cesarstwie rzymskim, w: tegoż, Nowa nauka polityki, tłum. P. Śpiewak, Warszawa: Aletheia 1992.

Waltzer M., O tolerancji, tłum. T. Baszniak, Warszawa: Aletheia 2013.

Wolter, Traktat o tolerancji, tłum. Z. Ryłko, A. Sowiński, Warszawa: PIW 1988.

Znaniecki F., Upadek cywilizacji zachodniej, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2013.

Żarnowski J., Intelektualiści, w: J. Kojder [i in.] (red.), Encyklopedia socjologii, Warszawa: Oficyna Naukowa 1998.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rns.2015.7(43).4-15

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Nauk Społecznych · ISSN 0137-4176 | eISSN 2544-5812

© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II - Wydział Nauk Społecznych KUL


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)