Konflikt na Morzu Egejskim – otwarta puszka Pandory w stosunkach grecko-tureckich

Artur Adamczyk

Abstrakt


Konflikt egejski jest wieloaspektowym problemem występującym w stosunkach grecko-tureckich. Do głównych komponentów sporu zaliczamy kwestię delimitacji szelfu kontynentalnego, morza terytorialnego, przestrzeni powietrznej, remilitaryzację wysp greckich oraz kwestionowanie „greckości” wysp Morza Egejskiego. Brak rozwiązania tego sporu powoduje występowanie licznych napięć i kryzysów pomiędzy oboma państwami, które mogą doprowadzić do wybuchu otwartej wojny. Do tej pory, dzięki inicjatywie NATO, a głównie Stanów Zjednoczonych, udawało się zażegnywać niebezpieczeństwo wybuchu militarnego konfliktu. Jednak zmiana w polityce zagranicznej Turcji w erze Erdoğana,  polegająca m.in. na kwestionowaniu Traktatu z Lozanny, przyczynia się do coraz większej destabilizacji w regionie. Napięcia pojawiające się w basenie Morza Egejskiego mogą przenieść się na „kruche” Bałkany i tym samym zagrozić bezpieczeństwu europejskiemu.


Słowa kluczowe


Grecja; Turcja; polityka zagraniczna; konflikt grecko-turecki; szelf kontynentalny; morze terytorialne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adamczyk A., Cypr – dzieje polityczne, Warszawa: Wydawnictwo Dialog 2002

Adamczyk A., Wpływ unormowania stosunków grecko-tureckich na stabilizację bezpieczeństwa we wschodniej części Morza Śródziemnego, w: Bezpieczeństwo międzynarodowe. Wyzwania i zagrożenia XXI wieku, red. P. Olszewski, T. Kapuśniak, W. Lizak, Radom: Wyższa Szkoła Handlowa w Radomiu, 2009.

Athanassopoulou E., Turkey’s Global Strategy: Turkey and Greece, IDEAS Reports – Special Reports, London: London School of Economics, 2011, s. 17, http://eprints.Lse.ac.uk (dostęp: 7.01.2017)

Aydin M., Securitization of History and Geography: Understanding of Security in Turkey, „Southeast and Black Sea Studies” 3 (2003), nr 2.

Bachcelli T., Greek-Turkish Relations Since, London 1955.

Baldwin-Ewards M., Migration between Greece and Turkey: From the ‘Exchange of Population’ to Non-Recognition Borders, „South East Europe Review” 2006, nr 3.

Binder D., Greece, Turkey and NATO, „Mediterranean Quarterly” 23 (2012), nr 2.

Defence Expenditures of NATO Countries (2009-2016), COMMUNIQUE PR/CP(2016)116, 4 July 2016, https://www.nato.int/nato_static_fl2014/assets/pdf/pdf_2016_07/20160704_160704-pr2016-116.pdf (dostęp: 6.01.2018).

Erdogan, on Landmark Visit to Greece, Sets Diplomacy Aside, “The New York Times”, 7.12.2017, https:// www.nytimes.com/2017/12/07/world/europe/erdogan-greece-turkey-visit.html (dostęp: 8.01. 2018).

Greece Complains to NATO over Turkish Submarines in Aegean, „Kathimerini”, 8.10.2016.

Greeks Outraged by Turkish President’s Remarks: “We Gave Awal the Greek Island”, „Greek City Times”, 30.09.2016, https://greekcitytimes.com/greeks-outraged-by-turkish-presidents-remarks-we-gave-away-the-greek-islands/ (dostęp: 8.01.2018).

Gundogdu A., Identities in Question: Greek–Turkish Relations in a Period of Transformation?, „Middle East Review of International Affairs Journal” 5(2001), nr 1.

Heraclides A., Imagined Enemies: The Aegean Conflict, „Mediterranean Politics” 16(2011), nr 2.

An Important Visit, „Kathimerini”, 7.12.2017, http://www.ekathimerini.com (dostęp: 8.01.2018)

Inan Y., Acer Y., The Aegean Disputes, Ankara: Foreign Policy Institute 2003, http://www. foreignpolicy.org.tr/documents/251202.pdf (dostęp: 11.01.2018).

Kariotis Th.C., A Greek Exclusive Economic Zone in the Aegean Sea, „Mediterranean Quartely” 2007, nr 3.

Katsimpras N., The New Normal in the Aegean, „Kathimerini” 18.01. 2017, http://www.ekathimerini. com/215388/opinion/ekathimerini/comment/the-new-normal-i-the-aegean (dostęp: 6.01.2018).

Lamb I.A., The Gates of Greece: Refugees and Policy Choices, „Mediterranean Quarterly” 2016, nr 2.

Mathiopoulos M., Toward an Aegean Treaty: 2+4 for Turkey and Greece, „Mediterranean Quarterly” 1997 (Summer).

Misztal M., Cypr pod panowaniem brytyjskim (1878-1960). Hasło énosis, w: Cypr: dzieje, literatura, kultura, t. I, red. M. Borowska, P. Kordos, D. Maliszewski, Warszawa: Wydawnictwo Sub Lupa 2014, s. 281-312.

Misztal M., Historia Cypru, Kraków 2013.

Moustakis F., Sheehan M., Democratic Peace and European Security Community: The Paradox of Greece and Turkey, „Mediterranean Quarterly” 2002 (Winter).

Osiewicz P., Konflikt cypryjski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2013.

Osiewicz P., Pokojowa regulacja kwestii Cypryjskiej. Aspekty prawne i polityczne, Toruń: Wydawnictwo MADO 2008.

Osiewicz P., Spory grecko-tureckie w basenie Morza Egejskiego, w: Spory – konflikty zbrojne – terroryzm. Dysfunkcjonalne czynniki współczesnych stosunków międzynarodowych, red. W. Malendowski, Poznań 2006.

Pratt M., Schofield C., The Imia/Kardak Rocks Dispute in the Aegean Sea, „IBRU Boundary and Security Bulletin” 1996 (Spring).

Stępniewski T., Geopolityka regionu Morza Czarnego w pozimnowojennym świecie, Lublin: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej 2011.

Stivachtis Y., The Demilitarisation of the Greek Eastern Aegean Islands. The Case of the Central Aegean and Dodecanese Islands, „The Turkish Yearbook” 29(1999).

Szymański A., Turcja i Europa. Wyzwania i szanse, Warszawa 2011.

Turkey and Greece: Time to Settle the Aegean Dispute, „Europe Briefing” 2011, nr 64, International Crisis Group, Istanbul–Athens–Brussels, https://d2071andvip0wj.cloudfront.net/ b64-turkey-and-greece-time-to-settle-the-aegean-dispute.pdf (dostęp: 11.01.2018).

Turkish Opposition Chief Challenges Erdoğan over Greece Visit, „Kathimerini” 12.12.2017, http:// www.ekathimerini.com (dostęp: 8.01.2018).

Turkish Subs in Aegean ‘Unacceptable Tactic’, Vitsas Says, „Kathimerini”, 10.10.2016, http://www. ekathimerini.com (dostęp: 8.01.20180).

US Stepping in to Easy Greece, Turkey Tensions, “Kathimerini”, 1.03.2017, http://www.ekathi merini. com (dostęp: 8.01.2018).

Visvizi A., From Grexit to Grecovery: The Paradox of the Troika’s Engagement with Greece, „Perspectives on European Politics and Society” 15(2014), nr 3.

Wódka J., Polityka zagraniczna „nowej” Turcji. Implikacje dla partnerstwa transatlantyckiego, Warszawa 2013.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rns.2018.46.3-4

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Nauk Społecznych · ISSN 0137-4176 | eISSN 2544-5812

© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II - Wydział Nauk Społecznych KUL


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)