Від безпритульництва та бездоглянутості до повноцінної родини: проблема соціального сирітства в час економічної кризи

Maksymilian Dubnyak

Abstrakt


Od bezdomności i braku opieki do pełnej rodziny: problem sieroctwa społecznego w dobie kryzysu ekonomicznego

Światowy kryzys ekonomiczny przyczynił się do znacznego wzrostu bezrobocia na Ukrainie, tym samym mocno wpłynął na funkcjonowanie wielu rodzin, prowadząc do coraz większego zjawiska dezaadaptacji zarówno rodziców, jak i dzieci. Codziennie na terenie całego kraju wzrasta problem sieroctwa społecznego, który zyskuje wspólne cechy, podobne do problemu ubóstwa dzieci w innych krajach. Na Ukrainie, podobnie jak i w Polsce, znaczna część sierot społecznych to są tzw. eurosieroty.

Skala zjawiska aspołeczności dzieci porzuconych przez rodziców w czasie ekonomicznego kryzysu nie jest jeszcze precyzyjnie dookreślona i zbadana. Jednak faktem jest aktualność danej problematyki w literaturze i pracach badawczych psychologów, socjologów i pedagogów pracujących w wielu krajach Europejskich. Brak jednoznaczności w rozpoznaniu sytuacji dzieci opuszczonych przez rodziców na skutek migracji zarobkowych oraz umiejscowienia ich problemów w szerokiej kategorii sierot społecznych skłonił autora artykułu do podjęcia się tego tematu, odwołując się do sytuacji na Ukrainie. Celem artykułu jest przegląd skali dziecięcego „zubożenia” i braku opieki prawnej nad dziećmi oraz ukazanie istniejących kierunków udzielanego wsparcia rodzinom w rozłące migracyjnej. Autor szczegółowo analizuje terminologię naukową dotyczącą problematyki sieroctwa społecznego na Ukrainie, ukazując skalę tego zjawiska na tle niektórych krajów Europy. Opuszczanie dzieci, wyjazd rodziców do pracy, często poza granice, w celu zapewnienia im lepszego bytu jest zjawiskiem złożonym, mającym wiele aspektów zarówno pozytywnych, jak i negatywnych dla ubogich rodzin. Są one często bagatelizowane i nieuświadamiane zarówno przez dorosłych, jak i przez dzieci, wspólnie godzących się na rozłąkę, aby móc zaspokoić podstawowe potrzeby materialne.

Autor artykułu przedstawia dwa kierunki wsparcia „eurosierot” na Ukrainie. Pierwszy to bezpośrednia praca z rodzicami planującymi wyjazdy zagraniczne na czas nieokreślony. Działania te mają miejsce na poziomie Kościoła, Cerkwi, stowarzyszeń, szerokiej akcji informacyjnej wśród społeczeństwa, przede wszystkim w kierunku uświadomienia rodzicom konieczności zapewnienia opieki prawnej własnym dzieciom przed wyjazdem z kraju, gdyż bez niej dziecko jest socjalnie niezabezpieczone i nie ma możliwości korzystania z opieki zdrowotnej, prawnej, zasiłku socjalnego itp. Drugi kierunek działań jest skierowany ku organom władzy, które przygotowują projekty mające na celu obniżenie skali migracji zarobkowej rodziców niepełnoletnich dzieci.


Słowa kluczowe


sieroctwo społeczne; „dzieci ulicy” na Ukrainie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Волинець Л. С.: «Діти вулиці» в Україні: Ситуаційний аналіз / Л.С.Волинець, О. О. Січкар, Київ: Сфера 2004.

Волинець Л.: Економіка сирітства, або Як уникнути дискримінації дітей: Інтерв’ю з експертом з прав дитини, заст. директора представництва благодійної організації «Надія і житло для дітей», „Дзеркало тижня” 2004, 17-23 лип., c. 19.

Волкова С.: Проблема дитячої бездоглядності та злочинності – у полі зору прокурорів, „Прокуратура. Людина. Держава” 2005, № 11, c. 33-42.

Галкін О.: Діти вулиці: Як захистити їх права?, „Прокуратура. Людина. Держава” 2005, № 11, c. 29-32.

Димовський Б.: Національне сирітство, „День”, № 85, 23 травня 2009.

Комарова Н. М., Мельничук Л. М., Пєша І. В.: Питання формування ефективності родинних форм влаштування дітей, позбавлених батьківського піклування, Київ: ДІПСМ 2004.

Комарова Н. М., Пєша І. В.: Методичні рекомендації для соціальних працівників, державних службовців щодо розвитку сімейних форм виховання, Київ: Держ. Ін-т проблем сім’їта молоді 2006.

Мельничук И. А., Осипова М. П.: Педагогика и психология семейного воспитания, Москва: Издательство ИВЦ Минфина 2008.

Мойсеєць В.: Реально вирішувати проблеми дитинства, „Вісник прокуратури” 2006, № 3, c. 33-36.

Остащенко М.: Била мене мати: Насильство над дітьми – поширена «практика виховання». Це через економічну скруту, низький культурний рівень чи спадкову жорстокість?, „Урядовий кур’єр” 2006, 23 лют., c.7.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Nauk o Rodzinie | ISSN 2081-2078

© Copyright by Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Teologii