Проблема формування системи диспозицій у дітей в молодшому шкільному віці в контексті функціонально неспроможної сім'ї

Olena Voloshok

Abstrakt


Problem kształtowania się systemu społecznych predyspozycji u dzieci w młodszym wieku szkolnym w kontekście rodzin dysfunkcyjnych

W niniejszym artykule autorka prezentuje psychologiczne badania odnośnie do jakości społecznego funkcjonowania oraz preferencji w zakresie własnych dążeń, zainteresowań, systemu wartości dziecka wychowującego się w rodzinie dysfunkcjonalnej. Badania empiryczne zostały przeprowadzone na grupie 120 dzieci w wieku szkolnym (grupę eksperymentalną stanowiło 60 dzieci z rodzin zdiagnozowanych jako dysfunkcjonalne, regularnie otrzymujących pomoc społeczną, grupa kontrolna zaś składała się z dzieci pochodzących z rodzin prawidłowo funkcjonujących). Analizowany w pracy materiał ilościowy i jakościowy został zgromadzony za pomocą testów projekcyjnych oraz pisemnych kwestionariuszy. Dane ilościowe dotyczące ogólnych kierunków społecznych dążeń zostały zebrane na podstawie Testu Zdań Niedokończonych (R. Żyla); ocena przez dzieci specyfiki swojej sytuacji w rodzinie i istniejących w niej wewnętrznych relacji została przeprowadzona na podstawie danych jakościowych pochodzących z Testu Rysunku Kinetycznego „Moja rodzina” (w opracowaniu R. Burnsa i S. Kaufmana). Interpretacja otrzymanych danych obejmowała analizę systemu wartości dzieci oraz analizę sfery relacji międzyosobowych w rodzinie i specyfiki odbioru swojej sytuacji w rodzinie przez dzieci.

Badania wskazują, iż niezależnie od negatywnych nastawień badanych dzieci jako najważniejsze okazały się rozpatrywane w kontekście egzystencjalnym takie kategorie, jak nauka, szkoła, ja oraz przyszłość. Specyficzne dla badanej grupy eksperymentalnej, którą stanowiły dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych, było to, iż te kategorie bardziej wiązały się z pozytywnym lub negatywnym nastawieniem dziecka wobec własnej przyszłości, podczas gdy dzieci pochodzące z rodzin funkcjonalnych swoje niepokoje w tych sferach łączyły bezpośrednio z rozwojem własnej rodziny lub bezpośrednio z rodzicami.

Przeprowadzone badania umożliwiły szczegółową analizę danych psychologicznych dotyczących rozumienia przez dziecko własnej sytuacji w rodzinie dysfunkcyjnej. Wnioski z badań pozwalają na zrozumienie dysharmonijnego kształtowania się predyspozycji systemu wartości dzieci doświadczających niewydolność rodziny własnej.


Słowa kluczowe


dzieci z rodzin dysfunkcjonalnych; orientacja życiowa dzieci; relacje międzyosobowe w rodzinie

Bibliografia


Кононко О. Л.: Соціально-емоційний розвиток особистості, Київ: Освіта 1998.

Крайг Грейс, Психология развития, С. Питербург: Питер 2000, с.992.

Постанова Верховної Ради України „Про Концепцію державної сімейної політики”, „Відомості Верховної Ради” 1999, N 46-47, с.404.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Nauk o Rodzinie | ISSN 2081-2078

© Copyright by Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Teologii