Kardynał Stefan Wyszyński wobec Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich

Stanisław Kawa

Abstrakt


Celem artykułu było przedstawienie refleksji kardynała S. Wyszyńskiego na temat sys­temu komunistycznego w ZSRR, bowiem skutecznie demaskował rzeczywistość socjali­styczno-komunistyczną tego totalitarnego ustroju. W związku z tym ukazano naj­waż­niej­sze publikacje dotyczące socjalizmu i komunizmu. Następnie przedstawiono oce­nę tego systemu władzy, która w opinii Prymasa była zagrożeniem dla cywilizacji zbudo­wa­nej na fundamentach chrześcijańskich. Kolejno ukazano, że w trudnych latach przy­mu­so­wej i powszechnej ateizacji przeprowadzanej brutalnie w ZSRR polski kardynał hero­icz­­nie wspierał tam Kościół, utrzymywał kontakty ze świeckimi i duchownymi, a nawet udzielał święceń kapłańskich i biskupich. Wśród duchownych działających w ZSRR, przeważnie w tajemnicy, był uważany i darzony wielkim szacunkiem jako ich Głowa Kościoła.


Słowa kluczowe


ZSRR; Kościół rzymskokatolicki; kompetencje; prymas Wyszyński

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


„Beatyfikacja ks. Władysława Bukowińskiego 11 września 2018.” http://niedziela.pl/arty kul/20213/Beatyfikacja-ks-Wladyslawa-Bukowinskiego [dostęp: 24.03.2018].

Basza, Maria. 2015. „Wielki i skromny człowiek. 105. rocznica urodzin ks. prof. Henryka Mosinga (1910-1999).” Kurjer Galicyjski (30 listopada – 17 grudnia 2015), nr 22 (242): 12-13.

Grajewski, Andrzej. 2017. „Świadek z Moskwy. Margarita Szarowa (1921-2008).” Biuletyn IPN. Pismo o najnowszej historii Polski 11 (144): 119-27.

Grajewski, Andrzej. 2018. „Polacy w Kazachstanie o beatyfikacji ks. Bukowińskiego. Nie tylko katolicy z Kazachstanu pielgrzymowali do Karagandy.” http://gosc.pl/doc/3439 538.Polacy-w-Kazachstanie-o-beatyfikacji-ks-Bukowinskiego [dostęp: 24.03.2018].

Hessen, Sergjusz, i Mikołaj Hans. 1934. Pedagogika i szkolnictwo w Rosji Sowieckiej. Rozwój szkolnictwa sowieckiego i zmiany komunistycznej polityki oświatowej od rewolucji październikowej do końca planu pięciolecia. Tłumaczenie Adam Zieleńczyk. Wyd. 8. Lwów: Książnica Atlas.

Kardasz, Tadeusz, i Tomasz Cieszyński. 2018. [brak informacji o tytule]. Gazeta Lekarska. Pismo Izb Lekarskich. http://spolecznosc.gazetalekarska.pl/gazeta-lekarska-archiwum-wydan/2000/numer-2000-02/henryk-mosing-epidemiolog,-spolecznik,-kaplan [dostęp: 20.03.2018].

Mikołajczuk, Krzysztof. 2014. Uprawnienia Kardynała Stefana Wyszyńskiego wobec Kościoła Greckokatolickiego w archiwaliach Prymasa i Konferencji Episkopatu Polski. Lublin: Wydawnictwo Archidiecezji Lubelskiej Gaudium.

Niemiec, Jan. 2001. „Wiem, że naszego zaufania nie zawiódł. Ksiądz Henryk Mosing (1910-1999) – doktor nauk medycznych.” W Pasterz i Twierdza. Księga jubileuszowa dedykowana księdzu biskupowi Janowi Olszańskiemu ordynariuszowi diecezji w Kamieńcu Podolskim, red. Józef Wołczański, 135-79. Kraków-Kamieniec Podolski: Biblioteka Historyczna Archiwum Metropolii Lwowskiej Obrządku Łacińskiego w Krakowie.

Nitecki, Piotr. 2009. „Ksiądz Stefan Wyszyński w perspektywie rozpoznania komunizmu.” Studia Prymasowskie UKSW 3:39-49.

Poniński, Antoni. 2001. „Realista i prorok. Zarys poglądów ks. Stefana Wyszyńskiego na socjalizm i komunizm.” Ateneum Kapłańskie t. 136, z. 3 (553): 455-68.

Salamon, Oleg. 2015. „Ks. Henryk Mosing „Ojciec Paweł” (1910-1999).” W Kościół katolicki w Europie Środkowo-Wschodniej w obliczu dwóch totalitaryzmów (1917-1990), red. Mariusz Krzysztofiński, i Józef Wołczański, 187-99. Rzeszów-Stalowa Wola-Lwów: Instytut Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddział w Rzeszowie.

Spotkałem człowieka. Ks. Władysław Bukowiński w pamięci wiernych i przyjaciół. Zebrał i opracował Witold Józef Kowalów. Cz. 2. Biały Dunajec-Ostróg: Biblioteka „Wołania z Wołynia”.

Sviderska, Yulija. 2013. Ksiądz Henryk Mosing (1910-1999) lekarz, pedagog, duszpasterz. Maszynopis w Archiwum Uniwersyteckim KUL.

Szczepański, Władysław. 2018. „Całe życie w służbie ludziom. Wspomnienie o ks. prof. Henryku Mosingu.” http://www.lwow.home.pl/rocznik/mosing.html [dostęp: 20.03.2018].

Sztor, Paulina. 2012. „Prymas Wyszyński wobec dwóch totalitaryzmów II wojny światowej.” Studia Prymasowskie UKSW 6:155-62.

Wodyński, Stanisław. 2012. „Tajny biskup ze Złoczowa.” Kurier Galicyjski (14 grudnia 2012 – 14 stycznia 2013), nr 23-24 (171-172): 38-39.

Wykorzystane publikacje Stefana Wyszyńskiego

Wyszyński, Stefan. 1931a. „Socjalistyczna własność wspólna w ocenie „Rerum novarum”.” Ateneum Kapłańskie t. 28:470-86.

Wyszyński, Stefan. 1931b. „Świat Katolicki w 40-stą rocznicę encykliki „Rerum novarum”.” Ateneum Kapłańskie t. 28:505-23.

Wyszyński, Stefan. 1932. „Z powodu odezwy Kard. Prymasa w sprawie przesilenia gospodarczego.” Ateneum Kapłańskie t. 29:52-55.

Wyszyński, Stefan. 1933. „Nowe metody walki religijnej w Rosji Sowieckiej.” Ateneum Kapłańskie t. 31:159-65.

Wyszyński, Stefan. 1934a. „Kultura bolszewizmu a inteligencja polska.” Ateneum Kapłańskie t. 33:34-48.

Wyszyński, Stefan. 1934b. Kultura bolszewizmu a inteligencja polska. Włocławek: Chrześcijański Uniwersytet Robotniczy.

Wyszyński, Stefan. 1935. „Recenzja: S. Hessen, M. Hans, Pedagogika i szkolnictwo w Rosji Sowieckiej. Rozwój szkolnictwa sowieckiego i zmiany komunistycznej polityki oświatowej od rewolucji październikowej do końca planu pięciolecia. Przeł. z niem. Dr A. Zieleńczyk, Lwów, Książnica Atlas, 1934, 8°, s. 308.” Ateneum Kapłańskie t. 35:523-24.

Wyszyński, Stefan. 1936a. „Nowy najazd komunizmu na Polskę.” Ateneum Kapłańskie t. 38:69-78.

Wyszyński, Stefan. 1936b. „Recenzja: Hélène Iswolski, L’homme 1936 en Russie Soviétique, Paris, Desclée De Brouwer, 1936.” Ateneum Kapłańskie t. 38:430.

Wyszyński, Stefan. 1937a. Jak skutecznie walczyć z komunizmem. Włocławek: Włocławski Powiatowy Komitet Obywatelski do Walki z Komunizmem.

Wyszyński, Stefan. 1937b. Katolicki program walki z komunizmem. Włocławek: Neuman & Tomaszewski.

Wyszyński, Stefan. 1937c. Książka w walce z komunizmem. Włocławek: Włocławski Powiatowy Komitet Obywatelski do Walki z Komunizmem.

Wyszyński, Stefan. 1937d. „Pius XI o walce z komunizmem.” Ateneum Kapłańskie t. 39:466-76.

Wyszyński, Stefan. 1938a. „Antyreligijne wychowanie w organizacjach socjalistycznych.” Ateneum Kapłańskie t. 42:485-90.

Wyszyński, Stefan. 1938b. Czy katolik może być komunistą? Włocławek: Włocławski Powiatowy Komitet Obywatelski do Walki z Komunizmem.

Wyszyński, Stefan. 1938c. Stanowisko i zadania duszpasterza wobec współczesnych ruchów społecznych. Płock: Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej.

Wyszyński, Stefan. 1939a. „Duszpasterz w budowaniu ustroju korporacyjnego.” Ateneum Kapłańskie t. 43:105-30.

Wyszyński, Stefan. 1939b. Inteligencja w straży przedniej komunizmu. Katowice: Nakł. i drukiem Księgarni i Drukarni Katolickiej.

Wyszyński, Stefan. 1939c. „Papież Pius XI.” Ateneum Kapłańskie t. 43:209-24.

Wyszyński, Stefan. 1981. W światłach tysiąclecia. Kraków: Znak.

Wyszyński, Stefan. 2001. Zapiski więzienne. Wyd. 5. Warszawa-Ząbki: Wydawnictwo im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego „Soli Deo”, Apostolicum.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/kip.2018.7.1-4

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Kościół i Prawo · ISSN 0208-7928 · e-ISSN 2544-5804

© Towarzystwo Naukowe KUL & Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL

Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)

Redaktor strony · Magdalena Sawa