Dawne i obecne umocowania prawne procesu dokumentalnego

Wojciech Witkowski

Abstrakt


Niniejsze opracowanie zajmuje się zasadniczo genezą oraz aktualnymi prawnymi podstawami procesu dokumentalnego o nieważność małżeństwa. Proces dokumentalny był stosowany już w prawie przedkodeksowym, choć określano go jako proces skrócony. Obecna nazwa tego postępowania znalazła się w Kodeksie z 1983 r. Tak jak dawniej, również w obowiązującym ustawodawstwie, proces dokumentalny jest procedurą nad­zwyczajną i ma zastosowanie tylko w ściśle określonych okolicznościach. Zgodnie z kan. 1688 MIDI, proces dokumentalny można zastosować, jeśli z dokumentu, który nie podlega żadnemu sprzeciwowi lub zarzutowi, wynika w sposób pewny istnienie przeszkody zrywającej lub brak formy prawnej, jeśli z taką samą pewnością wiadomo, że dyspensa nie została udzielona albo że pełnomocnik nie posiadał ważnego pełno­moc­nictwa. Proces dokumentalny jest prowadzony przez trybunał jednoosobowy, a więc przez biskupa diecezjalnego, wikariusza sądowego albo wyznaczonego sędziego. No­wo­ścią od wejścia w życie MIDI jest wskazanie urzędu biskupa diecezjalnego, który może wydać wyrok w tym procesie. Postępowanie sądowe sprowadza się do przyjęcia skargi powodowej, wyznaczenia obrońcy węzła oraz wezwania stron. Po przeprowadzeniu do­wodzenia na podstawie dokumentu nie przewiduje się publikacji akt. W ramach dy­sku­sji sprawy swoje uwagi przedstawia jedynie obrońca węzła, po czym sędzia wydaje wy­rok.


Słowa kluczowe


proces o nieważność małżeństwa; dowód z dokumentu; przeszkody zrywające; forma kanoniczna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bączkowicz, Franciszek, Józef Baron, i Władysław Stawinoga. 1958. Prawo kanoniczne. Podręcznik dla duchowieństwa. T. 3. Opole: Wydawnictwo Diecezjalne Św. Krzyża.

Biskupski, Stefan. 1959. „Małżeński proces skrócony.” Prawo Kanoniczne 2, nr 3-4:43-66.

Biskupski, Stefan. 1960. Prawo małżeńskie Kościoła rzymskokatolickiego. T. 2, Proces małżeński. Olsztyn: Krakowskie Zakłady Graficzne.

Brzemia-Bonarek, Aleksandra. 2015. „Art. 6 CIC/MIDI – Tytuł VI Ratio. Proces dokumentalny.” W Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, red. Piotr Skonieczny, 219-26. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos.

Erlebach, Grzegorz. 2007. „Art. 6. Proces dokumentalny.” W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. V: Księga VII. Procesy, red. Józef Krukowski, 362-68. Poznań: Pallottinum.

Gajda, Piotr. 2000. Prawo małżeńskie Kościoła katolickiego. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos.

Góralski, Wojciech. 2011. „Tytuł VII. Małżeństwo.” W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. III/2: Księga IV. Uświęcające zadanie Kościoła. Część I. Sakramenty. Część II. Pozostałe akty kultu Bożego. Część III. Miejsca i czasy święte, red. Józef Krukowski, 250-368. Poznań: Pallottinum.

Greszata, Marta. 2007. „Tytuł XIII. Proces oparty na dokumentach.” W Komentarz do Instrukcji procesowej „Dignitas connubii”, red. Tomasz Rozkrut, 393-98. Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu.

Grocholewski, Zenon. 2000. „Struktura etapu dowodowego procesu.” W Plenitudo Legis Dilectio. Księga pamiątkowa dedykowana o. prof. Bronisławowi W. Zubertowi z okazji 65 rocznicy urodzin, red. Antoni Dębiński, i Elżbieta Szczot, 355-78. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Knoppek, Krzysztof. 1993. Dokument w procesie cywilnym. Poznań: Polski Dom Wydawniczy Ławica.

Krukowski, Józef. 2007. „Sądy w ogólności.” W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. V: Księga VII. Procesy, red. Józef Krukowski, 12-122. Poznań: Pallottinum.

Majer, Piotr, red. 2011. Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego. Edycja polska na podstawie wydania hiszpańskiego. Kraków: Wolters Kluwer Polska.

Mikołajczuk, Krzysztof. 2014. „Obliczanie czasu w prawie kanonicznym. Wybrane zagadnienia.” Roczniki Nauk Prawnych 24, nr 2:113-36.

Pawluk, Tadeusz. 1973. „Reforma kanonicznego procesu małżeńskiego w świetle motu proprio Causas matrimoniales.” Prawo Kanoniczne 16, nr 3-4:245-84.

Pawluk, Tadeusz. 1990. Prawo kanoniczne według Kodeksu Jana Pawła II. T. 4, Doczesne dobra Kościoła. Sankcje w Kościele. Procesy. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne.

Pieronek, Tadeusz. 1972. „Reforma kanonicznego procesu małżeńskiego według motu proprio pap. Pawła VI Causas matrimoniales.” Analecta Cracoviensia 4:267-314.

Rozkrut, Tomasz. 2014. „Dowodzenie w małżeńskim procesie dokumentalnym.” W Dowodzenie w procesach kościelnych, red. Justyna Krzywkowska, i Ryszard Sztychmiler, 87-105. Olsztyn: Zakład Poligraficzny Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Skonieczny, Piotr. 2015. „Art. 4 / Tytuł IV. Wyrok, środki jego zaskarżenia oraz wykonanie.” W Praktyczny komentarz do Listu apostolskiego motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka, red. Piotr Skonieczny, 123-62. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblos.

Sobański, Remigiusz. 2003. „Tytuł I. Ustawy kościelne”. W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. I: Księga I. Normy Ogólne, red. Józef Krukowski, 54-78. Poznań: Pallottinum.

Stawniak, Henryk. 2016. „Przeszkoda niemocy płciowej.” W Przeszkody małżeńskie w prawie kanonicznym, red. Wojciech Góralski, 91-162. Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

Sztafrowski, Edward. 1979. Prawo kanoniczne w okresie odnowy soborowej. Podręcznik dla duchowieństwa. T. 2. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Sztafrowski, Edward. 1985. Chrześcijańskie małżeństwo. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Sztafrowski, Edward. 1986. Podręcznik prawa kanonicznego. T. 4. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Wenz, Wiesław. 2016. Proces o nieważność małżeństwa według motu proprio Mitis Iudex Dominus Iesus papieża Franciszka w tradycji kanonicznej. Wrocław: Studio Graphito.

Witkowski, Wojciech. 2017. „Przesłanki prawne procesu dokumentalnego.” W Pecunia servire debet sed non regere. Księga Jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi Stanisławowi Dubielowi, red. Krzysztof Wiak, i Paweł Kaleta, 453-77. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Żurowski, Marian. 1987. Kanoniczne prawo małżeńskie Kościoła katolickiego. Katowice: Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/kip.2017.6.2-15

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Kościół i Prawo · ISSN 0208-7928 · e-ISSN 2544-5804

© Towarzystwo Naukowe KUL & Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL

Redaktor strony · Magdalena Sawa