Edukacja religijna w szkołach publicznych w Finlandii

Małgorzata Czuryk

Abstrakt


Niniejsza publikacja prezentuje model edukacji religijnej w szkołach publicznych w Finlandii. Edukacja ta ma charakter obligatoryjny, „słabo wyznaniowy” i ukierunko­wana jest na wyznania chrześcijańskie. Nauczanie religii lub etyki tworzy integralną część przebiegu procesu nauczania, które włączone jest w ramowe cele szkoły. W fiń­skich szkołach nie zdecydowano się na wprowadzenie modelu edukacji religijnej, który łączyłby w sobie nauczanie o religiach. Przyjęcie przez fińskiego prawodawcę zasady, że każdy powinien mieć prawo uczęszczania na lekcje wyznawanej religii prowadzi do powstawania zagadnień problemowych, które zostały wskazane w niniejszym artykule. Ponadto, w publikacji wskazano relacje państwo–Kościół, gdyż wywierają one bezpo­średni wpływ na zasady tej edukacji oraz wskazano, że edukacja w Finlandii należy do zadań z zakresu administracji publicznej i finansowana jest ze środków publicznych.


Słowa kluczowe


szkoła; religia; etyka; pluralizm

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Chałupniak, Radosław. 2003. „Wychowanie religijne w szkołach europejskich.” W Wybrane zagadnienia z katechetyki, red. Józef Stala, 175-201. Tarnów: Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej BIBLOS.

Czuryk, Małgorzata. 2013. Ochrona prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami religijnymi i filozoficznymi w systemach edukacji publicznej państw członkowskich Unii Europejskiej. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej.

Czuryk, Małgorzata. 2014a. „Dobro wspólne a wspieranie przez Kościoły i inne związki wyznaniowe prawa rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.” W Kościoły i inne związki wyznaniowe w służbie dobru wspólnemu, red. Wacław Uruszczak, Katarzyna Krzysztofek, i Maciej Mikuła, 271-286. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czuryk, Małgorzata. 2014b. „Prawa rodziców i uczniów dotyczące nauczania religii w szkole publicznej w prawie polskim.” W Religia i etyka w edukacji publicznej, red. Józef Krukowski, Paweł Sobczyk, i Michał Poniatowski, 211-229. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Czuryk, Małgorzata. 2014c. „Religia jako przedmiot szkolny w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego.” W Reddite ergo quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo. Księga Jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi Józefowi Krukowskiemu z okazji 50-lecia pracy naukowej, red. Mirosław Sitarz, Piotr Stanisz, i Henryk Stawniak, 699-721. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Doe, Norman. 2011. “Religion and public schools in the states of the European Union – a juridical overwiev.” In Religion in public education, ed. Gerhard Robbers, 29-38. Trier: European Consortium for Church and State Research.

Drozdowski, Marek. 2009. „Prawnoustrojowe podstawy funkcjonowania, organizacja oraz zadania samorządu terytorialnego w Finlandii.” W Współdziałanie administracji rządowej i samorządowej w Unii Europejskiej. Konferencja absolwentów XVII Promocji Andrzej Frycz Modrzewski (2007-2009), red. Michał Kulesza, i Marcin Sakowicz, 98-112. Warszawa: Krajowa Szkoła Administracji Publicznej.

Dziewulak, Dobromir. 1997. Systemy szkolne Unii Europejskiej. Warszawa: Wydawnictwo Żak.

Garlicki, Leszek. 2009. „Religia a szkoła publiczna (na tle aktualnego orzecznictwa strasburskiego).” W Pro bono Reipublicae. Księga jubileuszowa Profesora Michała Pietrzaka, red. Paweł Borecki, Andrzej Czohara, i Tadeusz J. Zieliński, 244-254. Warszawa: LexisNexis.

Grocholewski, Zenon. 2014. „Prawo rodziców do religijnego i moralnego wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.” W Religia i etyka w edukacji publicznej, red. Józef Krukowski, Paweł Sobczyk, i Michał Poniatowski, 11-26. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Heikkilä, Markku, Jyrki Knuutila, and Martin Scheinin. 2005. “State and Church in Finland.” In State and Church in the European Union, ed. Gerhard Robbers, 519-536. Baden-Baden: Nomos.

Kotiranta, Matti. 2011. “Religious education in Finland.” In Religion in public education, ed. Gerhard Robbers, 139-154. Trier: European Consortium for Church and State Research.

Krukowski, Józef. 2013. Kościelne prawo publiczne. Prawo konkordatowe. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Krukowski, Józef. 2014. „Religia w edukacji publicznej w państwach Unii Europejskiej. Panorama systemów.” W Religia i etyka w edukacji publicznej, red. Józef Krukowski, Paweł Sobczyk, i Michał Poniatowski, 27-54. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Mizerski, Rafał. 2004. „Doktryna „margin of appreciation” („marge d’appréciation”) – między konieczną elastycznością a niebezpiecznym relatywizmem europejskiego systemu ochrony praw człowieka.” W Człowiek a tożsamość w procesie integracji Europy, red. Bronisław Sitek, Gaetano Dammacco, J. J. Szczerbowski [et al.], 347-355. Olsztyn: Wydawnictwo UWM.

Orzeszyna, Krzysztof. 2007. Podstawy relacji między państwem a Kościołami w konstytucjach państw członkowskich i traktatach Unii Europejskiej. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Ryynänen, Aimo. 2005. „Samorząd w Finlandii a Europejska Karta Samorządu Lokalnego.” W Statuty jednostek samorządu terytorialnego. Regulacje europejskie i amerykańskie. Local government charters. European and American regulations, red. Wiesław Kisiel, 193-208. Kraków: Zakamycze.

Serzhanova, Viktoriya. 2007. „Kościoły w Finlandii.” Studia z Prawa Wyznaniowego 10:71-88.

Stanisz, Piotr. 2014. „Symbole religijne w szkole publicznej.” W Religia i etyka w edukacji publicznej, red. Józef Krukowski, Paweł Sobczyk, i Michał Poniatowski, 143-167. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Tyrawa, Dominik. 2015. „Samorząd terytorialny w Republice Finlandii.” W Samorząd terytorialny w państwach Unii Europejskiej, red. Małgorzata Czuryk, Mirosław Karpiuk, i Jarosław Kostrubiec, 203-216. Warszawa: Akademia Obrony Narodowej.

Warchałowski, Krzysztof. 2004. Prawo do wolności myśli, sumienia i religii w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/kip.2015.4.1-6

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Kościół i Prawo · ISSN 0208-7928 · e-ISSN 2544-5804

© Towarzystwo Naukowe KUL & Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL

Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)

Redaktor strony · Magdalena Sawa