Urząd wikariusza parafialnego. Współpraca i autonomia w posługiwaniu duszpasterskim

Marcin Kołodziej

Abstrakt


Urząd wikariusza parafialnego, który przeszedł długą ewolucję w Kościele, nie mo­że być postrzegany jako wykonywanie doraźnych zadań zleconych przez proboszcza. Posługa wikariusza parafialnego nie jest też określana, jak w Kodeksie z 1917 roku, za pomocą pięciu różnych kategorii: wikariusz aktualny, zarządca, zastępca, pomocnik, współpracownik. Obecne prawo – inspirowane Soborem Watykańskim II – uznaje nato­miast wikariusza za autentycznego współpracownika proboszcza i uczestnika jego tro­ski, który jest ustanowiony do tej posługi przez biskupa diecezjalnego, aby – na zasa­dzie braterskiego współdziałania – sprawował pod władzą proboszcza dzieło nie tylko o charakterze duszpasterskim, ale i pasterskim (por. kan. 545 § 1 KPK/83). Obowiązki i uprawnienia wikariusza parafialnego, oprócz tych kodeksowych przyznających mu w określonych sytuacjach nawet uprawnienia do zastępowania proboszcza, zostały bar­dziej szczegółowo określone przez prawo partykularne. Dla lepszego zrozumienia za­leżności pomiędzy współpracą i autonomią wikariusza parafialnego w posługiwaniu duszpasterskim należy posłużyć się postanowieniami synodów diecezjalnych, które uwzględniając specyfikę konkretnych parafii i diecezji, określiły właściwe miejsce wi­ka­riusza parafialnego. Sprawuje on swoje posługiwanie z mandatu biskupa diecezjal­nego, ale pod władzą proboszcza, z którym winien uzgadniać wszystkie plany i zamie­rzenia. Jako współbrat proboszcza w trosce o parafię, otrzymał on stosowną autonomię, która nie tylko pozwoli uczynić jego posługę bardziej owocną, ale i przygotowuje go do podjęcia w przyszłości samodzielnych zadań pasterskich.


Słowa kluczowe


prawo kanoniczne; prawo administracyjne; lud Boży; hierarchiczny ustrój Kościoła; wikariusz parafialny; synody diecezjalne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adamczyk, Jerzy. 2014. „Współpracownicy proboszcza w parafii w świetle przepisów prawnych.” Studia Prawnicze KUL 59, nr 3:7-28.

Bender, Ludovicus. 1959. De parochis et vicariis paroecialibus. Commentarius in canones 451-478. Roma–New York–Tournai: Desclée.

Calvo, Juan. 2011. „Parafie, proboszczowie i wikariusze parafialni.” W Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego. Edycja polska na podstawie wydania hiszpańskiego, red. Piotr Majer, 440-479. Kraków: Wolters Kluwer Polska.

Coccopalmerio, Francesco. 2000. La parrocchia. Tra Concilio Vaticano II e Codice di Diritto Canonico. Milano: Edizioni San Paolo.

Góralski, Wojciech. 2003. „Sprawowanie władzy ustawodawczej przez biskupów na synodach diecezjalnych w Polsce pod rządami KPK z 1983 r.” Prawo Kanoniczne 46, nr 3-4:15-38.

Góralski, Wojciech. 2013. „Wikariusz parafialny – wczoraj i dziś.” W Parafia w prawie kanonicznym i prawie polskim, red. Sławoj L. Głódź, Józef Krukowski, i Mirosław Sitarz, 77-104. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Hervada, Javier. 2011. „Święci szafarze, czyli duchowni.” W Codex Iuris Canonici. Kodeks Prawa Kanonicznego. Komentarz. Powszechne i partykularne ustawodawstwo Kościoła katolickiego. Podstawowe akty polskiego prawa wyznaniowego. Edycja polska na podstawie wydania hiszpańskiego, red. Piotr Majer, 199-274. Kraków: Wolters Kluwer Polska.

Jakubiak, Tomasz. 2009. „Aktualizacja instytucji synodu w Archidiecezji Warszawskiej.” Warszawskie Studia Teologiczne 1:285-306.

Kantor, Robert. 2011. Rola i zadania wikariusza parafialnego. Studium kanoniczno-pastoralne. Tarnów: Biblos.

Krukowski, Józef. 2005a. „Parafie, proboszczowie i wikariusze parafialni.” W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. II/1: Księga II. Lud Boży. Część I. Wierni chrześcijanie. Część II. Ustrój hierarchiczny Kościoła, red. Józef Krukowski, 409-478. Poznań: Pallottinum.

Krukowski, Józef. 2005b. „Święci szafarze, czyli duchowni.” W Komentarz do Kodeksu Prawa Kanonicznego. T. II/1: Księga II. Lud Boży. Część I. Wierni chrześcijanie. Część II. Ustrój hierarchiczny Kościoła, red. Józef Krukowski, 54-117. Poznań: Pallottinum.

Krukowski, Józef. 2011. Prawo administracyjne w Kościele. Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

Sitarz, Mirosław. 2013. „Zarządzanie parafią w sytuacjach nadzwyczajnych.” W Parafia w prawie kanonicznym i prawie polskim, red. Sławoj L. Głódź, Józef Krukowski, i Mirosław Sitarz, 133-154. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Suplewska, Katarzyna. 2013. „Posługa prezbiterów w dekrecie soborowym Presbyterorum ordinis oraz w Kodeksie Prawa Kanonicznego.” W Sobór Watykański II jako źródło Kodeksu Prawa Kanonicznego. Materiały z Konferencji Doktorantów zorganizowanej na Wydziale Prawa Kanonicznego UKSW w dniu 12 czerwca 2013 roku, red. Marek Saj, 193-208. Warszawa: Wydawnictwo Scriptum.

Szczepański, Maciej. 2013. „Dekret „Christus Dominus” i jego wpływ na Kodeks Prawa Kanonicznego.” W Sobór Watykański II jako źródło Kodeksu Prawa Kanonicznego. Materiały z Konferencji Doktorantów zorganizowanej na Wydziale Prawa Kanonicznego UKSW w dniu 12 czerwca 2013 roku, red. Marek Saj, 129-143. Warszawa: Wydawnictwo Scriptum.

Sztafrowski, Edward. 1985. Podręcznik prawa kanonicznego. T. 2. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Sztafrowski, Edward. 1991. „Wikariusze parafialni w prawie kodeksowym.” Prawo Kanoniczne 34, nr 1-2:55-85.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/kip.2016.5.1-2

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Kościół i Prawo · ISSN 0208-7928 · e-ISSN 2544-5804

© Towarzystwo Naukowe KUL & Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL

Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)

Redaktor strony · Magdalena Sawa