Negacja jako operator dyskursywny

Rafał Palczewski

Abstrakt


Praca jest poświęcona negacji dyskursywnej (metajęzykowej). Omawiane są jej funkcje (np. sprostowanie, uwypuklenie, zaskoczenie), rodzaje (np. implikacyjna, językowa, prozodyczna) i własności (np. pozorna sprzeczność, pragmatyczne odkodowanie, przytoczenie, a nie użycie, brak konstrukcji z prefiksem „nie”, brak konstrukcji z zaimkami negatywnymi). Następnie rozpatrzona została możliwość, że negacja dyskursywna jest jedynie szczególnym przypadkiem innych rodzajów negacji, w szczególności negacji kontrastywnej lub illokucyjnej. Dalej postawiono pytanie, czy w przypadku negacji dyskursywnej mamy do czynienia ze zjawiskiem semantycznym czy pragmatycznym, jak również, czy jest możliwe ujęcie negacji dyskursywnej w ramach mechanizmu konwersacyjnego nazywanego „przywołaniem echem”.


Słowa kluczowe


negacja dyskursywna (metajęzykowa); negacja deskryptywna; negacja kontrastywna; negacja illokucyjna; implikatura; presupozycja; przywołanie echem; Laurence Horn

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Atlas, Jay David. 1977. „Negation, ambiguity, and presupposition”. Linguistic and Philosophy 1, No. 3: 321–336.

Brown, H. Jackson. 2007. The Complete Life’s Little Instruction Book. Neshville, Tenn.: Routledge Hill Pr.

Carston, Robyn. 1996. „Metalinguistic negation and echoic use”. Journal of Pragmatics 25, No. 3: 309–330.

Carston, Robyn, i Eun-Ju Noh. 1996. „A truth-functional account of metalinguistic negation, with evidence from Korean”. Language Sciences 18, No. 1–2: 485–504.

Ciuciura, Janusz. 2008. „Negations in the Adjunctive Discursive Logic”. Bulletin of the Section of Logic 37, No. 3/4: 143–160.

Collins, Chris, i Paul M. Postal. 2014, Classical NEG Raising. An Essay on the Syntax of Negation. Cambridge: MIT Press.

Davis, Wayne A. 2016. Irregular, Negatives, Implicatures, and Idioms. Dordrecht: Springer.

Ducrot, Oswald. 1972. Dire et ne pas dire, Paris: Hermann.

Fillmore, C.J. 1964. „The Position of Embedding Transformations in a Grammar. Word 19, No. 2: 208–231.

Foolen, Ad. 1991. Metalinguistic Negation and Pragmatic Ambiguity: Some comments on a proposal by Laurence Horn. „Pragmatics” 1, No. 2: 217–237.

Gates, Dave L., i Orin Dale Seright. 1967. „Negative-Contrastive Constructions in Standard Modern English”. American Speech 42, No. 2: 136–141.

Gazdar, Gerald. 1979. Pragmatics: Implicature, Presupposition and Logical Form. New York: Academic Press.

Geurts, Bart. 1998. „The Mechanism of Denial”. Language 74, No. 2: 274–307.

Horn, Laurence R. 1971. „Negative Transportation: unsafe at any speed?”. The proceedings of the 7th Annual Meeting of the Chicago Linguistics Society 7: 120–133.

Horn, Laurence R. 1985. „Metalinguistic Negation and Pragmatic Ambiguity”. Language 61, No. 1: 121–174.

Horn, Laurence R. 1989. A Natural History of Negation. Chicago: University of Chicago Press.

Iwata, Seizi, 1998. „Some extensions of the echoic analysis of metalinguistic negation”. Lingua 105, No. 1–2: 49–65.

Jespersen, Otto. 1960. „Negation in English and Other Languages (1917). W: Otto Jespersen. Selected Writings of Otto Jespersen, 2–80. London: George Allen & Unwin Ltd.

Lyons, John. 1977. Semantics. T. 2. Cambridge: Cambridge University Press.

Maciuszek, Józef. 2006. Negacja w języku i komunikacji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Martin, John N. 1982. „Negation, Ambiguity, and the Identity Test”. Journal of Semantics 1, No. 3-4: 251–274. DOI: 10.1093/jos/1.3-4.251.

Martin John N. 2004. Themes in Neoplatonic and Aristotelian logic: Order, Negation and Abstraction. Aldershot, Hampshire: Ashgate.

McCawley, James D. 1991. „Contrastive Negation and Metalinguistic Negation”. The proceedings of the 27th Annual Meeting of the Chicago Linguistics Society 27, No. 2: 189–206.

Modrzejewska, Ewa. 1981. Neg-Raising Predicates in English and Polish. W: Jacek Fisiak, red. Papers and Studies in Contrastive Linguistics. T. 13, 41–52. Poznań: UAM.

Nowaczyk, Adam. 2005. „Dwa sposoby myślenia o negacji”. Kwartalnik Filozoficzny 33, z. 3: 79–88.

Palczewski, Rafał. 2014. Wiedza w kontekstach. T. I,. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Palczewski, Rafał. 2016. „O odwoływalności implikacji pragmatycznych”. Przegląd Filozoficzny nr 2 (98): 271–285.

Pitts, Alyson. 2011. „Exploring a ‘Pragmatic Ambiguity’ of Negation”. Language 87, No 2: 346–368.

Rogowski, Leonard Sławomir. 1964. Logika kierunkowa a heglowska teza o sprzeczności zmiany. Toruń: Towarzystwo Naukowe.

Saka, Paul. 1998. „Quotation and the Use-Mention Distinction”. Mind 107, Is. 425: 113–135. DOI: 10.1093/mind/107.425.113.

Searle, John R. 1969. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge: Cambridge University Press.

Speranza, J.L., i Laurence R. Horn. 2010. „A brief history of negation”. Journal of Applied Logic 3 (8), s. 277–301. DOI: 10.1016/j.jal.2010.04.001

Sperber, Dan, i Deirde Wilson. 1981. Irony and the Use-Mention Distinction. W: Peter Cole, red. Radical Pragmatics, 295–318. New York: Academic Press, 1981 [pol.: Ironia a rozróżnienie między użyciem i przywołaniem. Przeł. Maria Bożena Fedewicz. Pamiętnik Literacki 77, z. 1: 1986: 265–288].

Sperber, Dan, i Deirde Wilson. 1986. Relevance: Communication and Cognition. Harvard University Press [pol.: Relewancja: komunikacja i poznanie. Przeł. zespół. Kraków: Tertium, 2011].

Stróżewski, Władysław. 1967. „Z historii problematyki negacji. Część I: Ontologiczna problematyka negacji w De quattuor oppositis”. Studia Mediewistyczne 8: 138–246.

Stróżewski, Władysław. 1968. „Z historii problematyki negacji, Część II: Ontologiczna problematyka negacji u Jana Szkota Eriugeny i H. Bergsona”. Studia Mediewistyczne 9: 117–213.

Termińska, Kamila. 1987. „Negacja w wypowiedzeniach postrzeżeniowych prozy Jarosława Iwaszkiewicza”. Język Artystyczny 5: 63–82.

Zwicky, Arnold M., i Jerrold M. Sadock. 1975. „Ambiguity Tests and How To Fail Them”. W: John Kimball, red. Syntax and Semantics 4, 1–36. New York: Academic Press.




DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rf.2018.66.2-7

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Roczniki Filozoficzne · ISSN 0035-7685| eISSN 2450-002X

© Towarzystwo Naukowe KUL & Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Filozofii


Artykuły w czasopiśmie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0)